હવામાનનો મિજાજ બદલાયો: ગુજરાતમાં આકરી લૂ અને પૂર્વ ભારતમાં વાવાઝોડા સાથે વરસાદનું જોખમ
એપ્રિલ મહિનો પૂર્ણ થવાની તૈયારીમાં છે ત્યારે ભારતના હવામાનમાં વિચિત્ર પલટો જોવા મળી રહ્યો છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) ના તાજા અહેવાલ મુજબ, દેશ બે ભાગમાં વહેંચાયેલો દેખાઈ રહ્યો છે. પશ્ચિમ અને મધ્ય ભારતના રાજ્યો ભયાનક ગરમી અને હીટવેવનો સામનો કરી રહ્યા છે, જ્યારે પૂર્વ અને ઉત્તર-પૂર્વના 13 જેટલા રાજ્યોમાં કુદરત રૌદ્ર સ્વરૂપ ધારણ કરી વાવાઝોડા અને ભારે વરસાદની સ્થિતિ પેદા કરી રહી છે.
ગુજરાતમાં ગરમીનો પ્રકોપ: કચ્છ-સૌરાષ્ટ્રમાં હીટવેવ
ગુજરાત માટે આગામી થોડા દિવસો કષ્ટદાયક સાબિત થઈ શકે છે. ખાસ કરીને કચ્છ અને સૌરાષ્ટ્રના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં ‘હીટવેવ’ (Heatwave) ની સ્થિતિ જાળવાઈ રહેશે.
-
તાપમાનનો પારો: રાજ્યના મોટાભાગના શહેરોમાં તાપમાન 40 ડિગ્રી સેલ્સિયસને પાર કરી ગયું છે. અમદાવાદ, રાજકોટ, ભુજ અને સુરેન્દ્રનગર જેવા શહેરોમાં બપોરના સમયે લૂ વાતી હોવાથી જનજીવન પ્રભાવિત થયું છે.
-
હવામાન વિભાગની સલાહ: બપોરે 12 થી 4 વાગ્યા દરમિયાન બિનજરૂરી બહાર ન નીકળવા અને હાઈડ્રેટેડ રહેવા માટે વહીવટી તંત્ર દ્વારા સૂચના આપવામાં આવી છે. ખાસ કરીને ખેતમજૂરો અને બાંધકામ ક્ષેત્રના શ્રમિકો માટે આ ગરમી જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
13 રાજ્યોમાં વરસાદ અને વાવાઝોડાનું એલર્ટ
IMD એ 24 થી 29 એપ્રિલ દરમિયાન પૂર્વ અને ઉત્તર-પૂર્વ ભારતમાં ભારે વરસાદની આગાહી કરી છે.
-
પૂર્વોત્તર રાજ્યો: આસામ, મેઘાલય, મણિપુર, મિઝોરમ અને અરુણાચલ પ્રદેશમાં ભારે પવન સાથે વરસાદની શક્યતા છે. અહીં 50-60 કિમીની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે છે.
-
પૂર્વ ભારત: બિહાર, પશ્ચિમ બંગાળ, ઝારખંડ અને ઓડિશામાં હળવાથી મધ્યમ વરસાદ થશે. બિહારમાં કેટલાક સ્થળોએ કરા પડવાની પણ સંભાવના છે, જે ખેતીના પાકને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
-
પહાડી રાજ્યો: હિમાચલ પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડમાં પણ પશ્ચિમી વિક્ષેપ (Western Disturbance) ના કારણે વાતાવરણ પલટાશે. ઊંચાઈવાળા વિસ્તારોમાં હિમવર્ષા અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં વરસાદથી તાપમાનમાં ઘટાડો નોંધાશે.
ઉત્તર ભારતની સ્થિતિ: દિલ્હી-યુપીમાં ક્યારે આવશે વરસાદ?
દેશની રાજધાની દિલ્હી અને આસપાસના વિસ્તારો (NCR) માં અત્યારે આકાશમાંથી અગનગોળા વરસી રહ્યા હોય તેવો અનુભવ થઈ રહ્યો છે.
-
દિલ્હી: તાપમાન 42 ડિગ્રીની આસપાસ છે. જોકે, 26 એપ્રિલથી વાદળછાયું વાતાવરણ રહેવાની શક્યતા છે, જેનાથી ગરમીમાં આંશિક ઘટાડો થઈ શકે છે.
-
ઉત્તર પ્રદેશ: લખનૌ અને વારાણસીમાં પારો 44 ડિગ્રી સુધી પહોંચવાની આશંકા છે. જોકે, 28 અને 29 એપ્રિલના રોજ યુપીમાં પણ ધૂળની ડમરીઓ અને હળવા વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે, જે ગરમીથી કામચલાઉ રાહત આપશે.
રાજસ્થાનમાં ભીષણ ગરમી: 45 ડિગ્રીનો ટોર્ચર
રાજસ્થાન અત્યારે દેશનું સૌથી ગરમ રાજ્ય બની રહ્યું છે. પશ્ચિમી રાજસ્થાનના જેસલમેર અને બાડમેર જેવા વિસ્તારોમાં તાપમાન 45 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી શકે છે. અહીં ગરમ રાત્રિઓ (Hot Nights) નો સિલસિલો પણ ચાલુ રહેશે. રાજસ્થાનમાં વરસાદની હાલમાં કોઈ જ શક્યતા નથી, જેને કારણે સૂકી ગરમી લોકોની મુશ્કેલીમાં વધારો કરશે.
તકેદારીના પગલાં અને સ્વાસ્થ્ય સલાહ
ગરમી અને હવામાનના આ અચાનક પલટા વચ્ચે સ્વાસ્થ્યનું ધ્યાન રાખવું અત્યંત જરૂરી છે:
-
હાઈડ્રેશન: પુષ્કળ પ્રમાણમાં પાણી, છાશ અને લીંબુ પાણીનું સેવન કરો.
-
ખોરાક: હળવો અને તાજો ખોરાક લેવો, વાસી ખોરાકથી ફૂડ પોઈઝનિંગનું જોખમ વધી શકે છે.
-
વરસાદી ચેતવણી: જે રાજ્યોમાં વાવાઝોડાની આગાહી છે ત્યાં વીજળીના થાંભલા અને જૂના વૃક્ષોથી દૂર રહેવું. માછીમારોને દરિયો ન ખેડવા સૂચના અપાઈ છે.
ભારત અત્યારે બે ભિન્ન આબોહવાકીય પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરી રહ્યું છે. જ્યારે પશ્ચિમ ભારત ગરમીથી બચવાના રસ્તા શોધી રહ્યું છે, ત્યારે પૂર્વ ભારતે વાવાઝોડા અને વરસાદ સામે તૈયાર રહેવું પડશે. બદલાતા હવામાનની સીધી અસર ખેતી અને સ્વાસ્થ્ય પર પડી રહી છે, તેથી નાગરિકોએ સાવચેત રહેવું અનિવાર્ય છે.
