ભારતીય યુઝર્સ હવે એપ સબસ્ક્રિપ્શન માટે દિલ ખોલીને ખર્ચે છે, જાણો કઈ એપ્સ સૌથી વધુ કમાઈ રહી છે
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારતના ડિજિટલ લેન્ડસ્કેપમાં મોટો બદલાવ આવ્યો છે. પહેલા આપણે ભારતીયો કોઈ પણ એપ ડાઉનલોડ કરતા પહેલા એ જોતા હતા કે તે ‘ફ્રી’ છે કે નહીં. પરંતુ હવે સમય બદલાયો છે. આજનો ભારતીય યુઝર માત્ર એપ્સનો ઉપયોગ જ નથી કરી રહ્યો, પરંતુ તેના પ્રીમિયમ ફીચર્સ અને સબસ્ક્રિપ્શન માટે પોતાના ખિસ્સા પણ ખાલી કરી રહ્યો છે.
એક તાજા રિપોર્ટના ચોંકાવનારા આંકડા દર્શાવે છે કે આ વર્ષના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં ભારતીયોએ મોબાઈલ એપ્સ પર રેકોર્ડબ્રેક ખર્ચ કર્યો છે. પરંતુ આ આખી વાર્તાનું બીજું પાસું એ પણ છે કે આ મોટી કમાણીનો મોટો હિસ્સો દેશી સ્ટાર્ટઅપ્સને બદલે વિદેશી કંપનીઓની ઝોળીમાં જઈ રહ્યો છે. ચાલો વિગતવાર સમજીએ ભારતના આ બદલાતા એપ માર્કેટનું ગણિત.
1. રેકોર્ડ રેવન્યુ: પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં જ $300 મિલિયનને પાર
મોબાઈલ એપ ઈન્ટેલિજન્સ પ્લેટફોર્મ ‘સેન્સર ટાવર’ના રિપોર્ટ મુજબ, 2024નું પ્રથમ ક્વાર્ટર ભારત માટે ઐતિહાસિક રહ્યું છે. ભારતીય યુઝર્સે ઇન-એપ પર્ચેઝ (In-app purchase) એટલે કે એપની અંદર ખરીદી કરવામાં 300 મિલિયન ડોલર (આશરે 2,500 કરોડ રૂપિયા) થી વધુ ખર્ચ કર્યા છે.
-
મોટો ઉછાળો: ગયા વર્ષની સરખામણીમાં આ આવકમાં 33% નો મોટો વધારો જોવા મળ્યો છે.
-
બદલાતી માનસિકતા: આ દર્શાવે છે કે હવે લોકો એડ-ફ્રી અનુભવ, એક્સ્ટ્રા ક્લાઉડ સ્ટોરેજ કે એક્સક્લુઝિવ કન્ટેન્ટ માટે પૈસા આપવામાં અચકાતા નથી. જ્યાં 2021માં વાર્ષિક આવક માત્ર 510 મિલિયન ડોલર હતી, ત્યાં આ વર્ષે તે 1.25 બિલિયન ડોલર ને પાર કરી જવાની આશા છે.
2. નોન-ગેમિંગ એપ્સનો દબદબો અને AI નો ક્રેઝ
અવારનવાર એવું માનવામાં આવે છે કે લોકો માત્ર ગેમ્સ (જેમ કે ફ્રી ફાયર કે BGMI) પર જ પૈસા ખર્ચે છે, પરંતુ આંકડા કંઈક અલગ જ કહી રહ્યા છે. પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં નોન-ગેમિંગ એપ્સે 200 મિલિયન ડોલરની કમાણી કરી છે, જે ગયા વર્ષ કરતા 44% વધુ છે.
-
AIનો જાદુ: જનરેટિવ એઆઈ (Generative AI) એપ્સની લોકપ્રિયતા રોકેટની જેમ વધી છે. તેના ડાઉનલોડ્સમાં 70% નો વધારો થયો છે. ChatGPT લાંબા સમયથી ભારતમાં સૌથી વધુ ડાઉનલોડ થતી એપ બની રહી છે. લોકો હવે AI નો ઉપયોગ માત્ર મનોરંજન માટે જ નહીં, પણ કામ અને અભ્યાસ માટે પણ કરી રહ્યા છે અને તેના માટે ચૂકવણી પણ કરી રહ્યા છે.
3. વિદેશી કંપનીઓનું વર્ચસ્વ: પૈસા જઈ રહ્યા છે સરહદ પાર
3. વિદેશી કંપનીઓનું વર્ચસ્વ: પૈસા જઈ રહ્યા છે સરહદ પારભારત માટે આ થોડું ચિંતાનું વિષય છે કે આપણે ખર્ચ તો ખૂબ કરી રહ્યા છીએ, પણ કમાણી વિદેશી કંપનીઓ કરી રહી છે. સૌથી વધુ આવક મેળવતી ટોપ એપ્સની યાદી પર નજર કરીએ તો તેમાં મોટાભાગના નામ અમેરિકન કંપનીઓના છે:
-
પ્રીમિયમ સર્વિસિસ: ગૂગલ વન (Google One), ફેસબુક, યૂટ્યૂબ અને લિંક્ડઈન જેવી એપ્સ ટોપ પર છે.
-
એન્ટરટેઈનમેન્ટ: નેટફ્લિક્સ અને એમેઝોન પ્રાઇમ વીડિયોની સાથે હવે ક્રંચીરોલ (Crunchyroll) અને સોની લિવ જેવા પ્લેટફોર્મ્સ પર પણ ભારતીયો દિલ ખોલીને ખર્ચ કરી રહ્યા છે.
-
ડાઉનલોડ્સમાં પણ આગળ: સૌથી વધુ ડાઉનલોડ થતી એપ્સમાં પણ ઇન્સ્ટાગ્રામ, ફેસબુક, મીશો અને ફ્લિપકાર્ટની સાથે ચેટજીપીટીનો જલવો કાયમ છે.
4. ડાઉનલોડ્સ સ્થિર, પણ ‘સ્ક્રીન ટાઈમ’માં વધારો
એક રસપ્રદ વાત એ છે કે હવે નવી એપ ડાઉનલોડ કરવાની સંખ્યા લગભગ 25 બિલિયન પર આવીને અટકી ગઈ છે. એટલે કે લોકો હવે દરેક નવી એપ ટ્રાય કરવાને બદલે પોતાની પસંદગીની એપ્સ પર જ વધુ સમય વિતાવી રહ્યા છે.
-
એન્ગેજમેન્ટ વધી: એપ્સ પર વિતાવવામાં આવતો સરેરાશ સમય વધી રહ્યો છે. આનો અર્થ એ છે કે એપ્સ હવે આપણી રોજિંદી જિંદગીનો અભિન્ન હિસ્સો બની ગઈ છે—પછી તે ગ્રોસરી મંગાવવી હોય, બિલ ભરવા હોય કે મનોરંજન.
5. ગ્લોબલ માર્કેટની સરખામણીએ ભારત હજુ પણ ‘કંજૂસ’?
ભલે ભારતમાં $300 મિલિયનનો આંકડો મોટો લાગતો હોય, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે પ્રતિ યુઝર કમાણીની બાબતમાં આપણે હજુ પણ પાછળ છીએ.
-
પ્રતિ ડાઉનલોડ કમાણી: ભારતમાં એક એપ દરેક ડાઉનલોડ દીઠ સરેરાશ 0.03 ડોલર કમાય છે.
-
તુલના: લેટિન અમેરિકા અને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયા જેવા બજારોમાં આ જ કમાણી 0.20 ડોલર સુધી પહોંચી જાય છે.
-
કારણ: ભારતમાં એક મોટો વર્ગ હજુ પણ ‘ફ્રી’ કન્ટેન્ટ પર નિર્ભર છે. જોકે, જે ઝડપે 33% નો ગ્રોથ થઈ રહ્યો છે, તે દિવસ દૂર નથી જ્યારે ભારત ગ્લોબલ એપ ઇકોનોમીનું સૌથી મોટું કેન્દ્ર બનશે.
શું છે ભવિષ્યની રાહ?
ભારતીય મોબાઈલ એપ માર્કેટ અત્યારે તેના ‘ગોલ્ડન એરા’ માં છે. લોકો હવે ડિજિટલ સેવાઓની કિંમત સમજવા લાગ્યા છે. જોકે, ભારતીય ડેવલપર્સ માટે પડકાર એ છે કે તેઓ એવી એપ્સ બનાવે જે વિદેશી એપ્સને ટક્કર આપી શકે, જેથી દેશના પૈસા દેશની અર્થવ્યવસ્થામાં જ રહે.
આગલી વખતે જ્યારે તમે કોઈ એપનું ‘પ્રો’ વર્ઝન ખરીદો, ત્યારે યાદ રાખજો કે તમે ભારતના એ ડિજિટલ આંદોલનનો હિસ્સો છો જે દેશને એક ટ્રિલિયન ડોલરની ડિજિટલ ઇકોનોમી બનાવવાની દિશામાં લઈ જઈ રહ્યું છે.
