એક વર્ષનું વળતર નેગેટિવ થતા રોકાણકારો નિરાશ, જાણો ક્યારે SIP બંધ કરવી યોગ્ય છે.
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી ભારતમાં મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અને એસઆઈપી (SIP) પ્રત્યે લોકોનો વિશ્વાસ વધ્યો હતો. ‘મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સહી હૈ’ ના નારા સાથે લાખો લોકોએ શેરબજારમાં પગ મૂક્યો. પરંતુ ૨૮ એપ્રિલ ૨૦૨૬ના આંકડા કંઈક અલગ જ વાર્તા કહી રહ્યા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય તણાવ અને સ્થાનિક બજારની અસ્થિરતાને કારણે રોકાણકારો હવે જોખમ લેવા તૈયાર નથી. ૧૧ મહિનામાં પ્રથમવાર, બંધ થયેલી એસઆઈપીનો આંકડો નવી શરૂ થયેલી એસઆઈપી કરતા વધી ગયો છે.
ચોંકાવનારા આંકડા: શા માટે રોકાણકારો પીછેહઠ કરી રહ્યા છે?
તાજેતરના ડેટા મુજબ, ગયા મહિને અંદાજે ૫૩.૩૮ લાખ SIP બંધ કરવામાં આવી હતી અથવા તે મેચ્યોર થઈ ગઈ હતી. તેની સામે નવી શરૂ થયેલી એસઆઈપીની સંખ્યા માત્ર ૫૨.૮૨ લાખ હતી.
-
કારણ ૧: નકારાત્મક વળતર (Negative Returns): ઘણા રોકાણકારો જેમણે એક કે બે વર્ષ પહેલા રોકાણ શરૂ કર્યું હતું, તેમના પોર્ટફોલિયોમાં અત્યારે ‘લાલ રંગ’ એટલે કે નુકસાન દેખાઈ રહ્યું છે. જ્યારે રોકાણ કરેલી મૂડી પણ ઓછી થતી દેખાય, ત્યારે નવા રોકાણકારો ગભરાઈને એક્ઝિટ લઈ લે છે.
-
કારણ ૨: આર્થિક જરૂરિયાત: મોંઘવારી વધવાને કારણે ઘરના ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે પણ ઘણા લોકોએ માસિક બચત એટલે કે SIP અટકાવી દીધી છે.
-
કારણ ૩: બજારની અનિશ્ચિતતા: યુદ્ધની સ્થિતિ અને વૈશ્વિક મોંઘવારીને કારણે બજારમાં સ્થિરતાનો અભાવ છે.
શું SIP બંધ કરવી એ યોગ્ય નિર્ણય છે?
નિષ્ણાતોના મતે, બજાર જ્યારે નીચે હોય ત્યારે SIP બંધ કરવી એ સૌથી મોટી ભૂલ હોઈ શકે છે. ૧. રૂપિયો કોસ્ટ એવરેજિંગ: જ્યારે બજાર નીચું હોય છે, ત્યારે તમારા તે જ રૂપિયામાં વધુ યુનિટ્સ ખરીદાય છે. જો તમે અત્યારે SIP બંધ કરો છો, તો તમે ઓછા ભાવે વધુ યુનિટ ખરીદવાની તક ગુમાવો છો. ૨. ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ (Compounding): SIP એ લાંબા ગાળાની પ્રક્રિયા છે. વચગાળાની અસ્થિરતાને કારણે તેને બંધ કરવાથી તમારા રિટાયરમેન્ટ કે બાળકોના શિક્ષણ જેવા લક્ષ્યો પર અસર પડે છે.
ક્યારે SIP બંધ કરવી એ સમજદારી ગણાય?
તમામ સંજોગોમાં રોકાણ ચાલુ રાખવું શક્ય નથી હોતું. નીચેની પરિસ્થિતિમાં તમે SIP બંધ કે મોકૂફ (Pause) કરી શકો છો:
-
નાણાકીય કટોકટી: જો તમારી નોકરી છૂટી ગઈ હોય અથવા આવકનું સાધન બંધ થઈ ગયું હોય, તો રોકાણ કરતા ઘરની જરૂરિયાતોને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ.
-
લક્ષ્યની પ્રાપ્તિ: જો તમે કોઈ ચોક્કસ ધ્યેય (દા.ત. ઘર ખરીદવા કે લગ્ન માટે) માટે રોકાણ કર્યું હોય અને તે રકમ એકઠી થઈ ગઈ હોય, તો બજાર વધે તેની રાહ જોયા વગર નાણાં પાછા ખેંચી લેવા જોઈએ.
-
ખરાબ પ્રદર્શન કરતું ફંડ: જો તમારું મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સતત ૩-૪ વર્ષથી તેના બેન્ચમાર્ક કે અન્ય ફંડ્સ કરતા ઓછું વળતર આપી રહ્યું હોય, તો તે ફંડ બંધ કરીને સારા પ્રદર્શન કરતા ફંડમાં ‘સ્વિચ’ કરવું જોઈએ.
રોકાણકારો માટે નિષ્ણાતની સલાહ
તમારા પોર્ટફોલિયોને લાલ રંગમાં જોઈને ગભરાશો નહીં. ઇતિહાસ સાક્ષી છે કે બજાર દરેક ઘટાડા પછી નવી ઊંચાઈ સર કરે છે. ૨૮ એપ્રિલ ૨૦૨૬ની આ સ્થિતિમાં, જો તમારી પાસે આર્થિક સગવડ હોય, તો SIP ચાલુ રાખવી જ હિતાવહ છે. જો તમે અત્યારે રોકાણ અટકાવશો, તો જ્યારે બજાર ફરી તેજીમાં આવશે ત્યારે તમારી પાસે પૂરતા યુનિટ્સ નહીં હોય.
એસઆઈપી (SIP) એ ટૂંકા ગાળાની રમત નથી, પણ ધીરજની કસોટી છે. બજારની અસ્થિરતા એ કાયમી નથી, પરંતુ તમારું શિસ્તબદ્ધ રોકાણ તમને ભવિષ્યમાં આર્થિક આઝાદી અપાવી શકે છે. તેથી, બીજાની જોડે હોડમાં ઉતરીને SIP બંધ કરવાને બદલે તમારા નાણાકીય સલાહકારની મદદ લો અને લાંબા ગાળાના લક્ષ્યો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો.
