બ્રાઉન શુગર હેલ્ધી છે કે માત્ર એક ભ્રમ? જાણી લો આ સત્ય, નહીં તો પસ્તાશો!

શું તમે પણ વજન ઘટાડવા માટે બ્રાઉન શુગર ખાઓ છો? ડોક્ટરે જે કહ્યું તે સાંભળીને તમે ચોંકી જશો!

આજકાલ સોશિયલ મીડિયા પર હેલ્થ ટિપ્સનો જાણે રાફડો ફાટ્યો છે. ઇન્સ્ટાગ્રામ રીલ્સ હોય કે ફેસબુક વીડિયો, દરેક જગ્યાએ તમને ‘હેલ્ધી ડાયટ’ વિશે સલાહ આપનારા લોકો મળી જશે. આ વધતી જતી જાગૃતિને કારણે લોકો હવે સાકર (ખાંડ) છોડીને અન્ય વિકલ્પો તરફ વળ્યા છે. આ દરમિયાન સૌથી વધુ ચર્ચામાં રહેલો વિષય એટલે ‘બ્રાઉન શુગર’. ઘણા લોકો માને છે કે સફેદ ખાંડ ઝેર છે અને બ્રાઉન શુગર અમૃત, પણ શું ખરેખર એવું છે? ચાલો, આ બાબતે વિજ્ઞાન અને નિષ્ણાતો શું કહે છે તે ઊંડાણપૂર્વક સમજીએ.

બ્રાઉન શુગર અને સફેદ ખાંડ: દેખાવમાં અલગ પણ બનાવટમાં સરખી?

સૌ પ્રથમ એ સમજવું જરૂરી છે કે સફેદ ખાંડ અને બ્રાઉન શુગર બંને મૂળભૂત રીતે શેરડીમાંથી જ બને છે. આશા આયુર્વેદના ડાયરેક્ટર અને જાણીતા સ્ત્રી રોગ નિષ્ણાત ડો. ચંચલ શર્મા સમજાવે છે કે, જ્યારે શેરડીના રસને પ્રોસેસ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તેમાંથી ‘મોલાસીસ’ (ગોળ જેવો ઘટ્ટ પદાર્થ) અલગ કરવામાં આવે છે.

• સફેદ ખાંડ (White Sugar): આ ખાંડ સંપૂર્ણપણે રિફાઇન્ડ હોય છે. તેમાંથી મોલાસીસને પૂરેપૂરું કાઢી લેવામાં આવે છે, જેના કારણે તે એકદમ સફેદ અને સ્ફટિક જેવી દેખાય છે.

• બ્રાઉન શુગર (Brown Sugar): આ ખાંડમાં પ્રોસેસિંગ દરમિયાન કાં તો મોલાસીસ રહેવા દેવામાં આવે છે અથવા સફેદ ખાંડમાં ફરીથી મોલાસીસ ઉમેરવામાં આવે છે. તેના કારણે તેનો રંગ ભૂરો હોય છે અને સ્વાદમાં થોડી ‘કેરેમલ’ જેવી મીઠાશ લાગે છે.

પોષણની દ્રષ્ટિએ કેટલો તફાવત?

ઘણા લોકોના મનમાં એવો ભ્રમ છે કે બ્રાઉન શુગરમાં મોલાસીસ હોવાને કારણે તેમાં આયર્ન, પોટેશિયમ અને કેલ્શિયમ જેવા ખનિજો ભરપૂર માત્રામાં હશે. ડો. ચંચલ શર્મા જણાવે છે કે ટેકનિકલ રીતે જોતા બ્રાઉન શુગરમાં આ મિનરલ્સ હોય છે ખરા, પણ તેની માત્રા એટલી ઓછી છે કે તે તમારા શરીર પર કોઈ નોંધપાત્ર સકારાત્મક અસર કરી શકતી નથી.

કેન્સર સામે વૈજ્ઞાનિકો જંગ જીત્યા: નવી દવા સ્વાદુપિંડના દર્દીઓનું આયુષ્ય બમણું કરશે

એસીમાં સૂતી વખતે સાંધા જકડાઈ જાય છે? જાણો ડોક્ટર પાસેથી તેનું અસલી કારણ!

સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, બ્રાઉન શુગરમાંથી વિટામિન્સ મેળવવા માટે તમારે કિલોગ્રામના જથ્થામાં ખાંડ ખાવી પડે, જે સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક હોવાને બદલે અત્યંત જોખમી સાબિત થાય. તેથી, પોષણના નામે બ્રાઉન શુગર પસંદ કરવી એ માત્ર મનનો સંતોષ છે.

વજન ઘટાડવામાં બ્રાઉન શુગર કેટલી કારગત?

ડાયટિંગ કરનારા લોકોમાં એક એવી ગેરસમજ પ્રવર્તે છે કે બ્રાઉન શુગર ખાવાથી વજન વધતું નથી. લોકો માને છે કે તેમાં કેલરી ઓછી હોય છે. વાસ્તવિકતા નીચે મુજબ છે:

• ૧ ચમચી સફેદ ખાંડમાં અંદાજે ૧૬ કેલરી હોય છે.

• ૧ ચમચી બ્રાઉન શુગરમાં અંદાજે ૧૫ કેલરી હોય છે.

આ નજીવો તફાવત વજન ઘટાડવામાં કોઈ મદદ કરતો નથી. જો તમે વજન ઘટાડવા માંગતા હોવ અને સફેદ ખાંડને બદલે તેટલી જ માત્રામાં બ્રાઉન શુગર લેશો, તો તમારા વજન પર કોઈ જ ફરક નહીં પડે. ઉલટાનું, તમે ‘હેલ્ધી’ સમજીને વધારે ખાશો તો વજન વધી પણ શકે છે.

ડાયાબિટીસ અને બ્લડ શુગર પર અસર

ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે પણ બ્રાઉન શુગર કોઈ ‘વરદાન’ નથી. બંને પ્રકારની ખાંડ તમારા લોહીમાં શર્કરાનું પ્રમાણ (Blood Sugar Level) સમાન રીતે વધારે છે. બંનેનો ‘ગ્લાયકેમિક ઇન્ડેક્સ’ લગભગ સમાન હોય છે. તેથી, જો કોઈ ડાયાબિટીસનો દર્દી સફેદ ખાંડ છોડીને બ્રાઉન શુગર લેવાનું શરૂ કરે, તો પણ તેની ઇન્સ્યુલિનની સમસ્યા ઓછી થવાની નથી. ડોકટરો સ્પષ્ટ સલાહ આપે છે કે શુગર લેવલ કંટ્રોલમાં રાખવું હોય તો કોઈપણ પ્રકારની ઉમેરેલી ખાંડ (Added Sugar) થી દૂર રહેવું જોઈએ.

તરસ નથી લાગતી? તો પણ તમે ડીહાઈડ્રેટેડ હોઈ શકો છો! જાણો કેમ ઓફિસમાં પાણી પીવું છે સૌથી જરૂરી

મનની અશાંતિને કહો અલવિદા! આયુર્વેદ મુજબ દરરોજ કરો આ સરળ કામ અને રહો હંમેશા તણાવમુક્ત

ખાંડનો ખરેખર હેલ્ધી વિકલ્પ શું હોઈ શકે?

જો તમારે મીઠાસનો આનંદ લેવો જ હોય અને સ્વાસ્થ્યનું પણ ધ્યાન રાખવું હોય, તો નીચેના વિકલ્પો અપનાવી શકાય:

૧. નેચરલ શુગર (ફળો): સફરજન, કેળા કે કેરી જેવા ફળોમાં કુદરતી ખાંડ હોય છે, જેની સાથે ફાઈબર પણ મળે છે. આ શરીર માટે સૌથી શ્રેષ્ઠ છે.

૨. ખજૂર (Dates): સ્મૂધી કે મીઠાઈમાં ખજૂરનો ઉપયોગ કરો. તે આયર્નથી ભરપૂર છે અને કુદરતી મીઠાશ આપે છે.

૩. ગોળ (Jaggery): જોકે ગોળમાં પણ કેલરી હોય છે, પરંતુ તે રિફાઇન્ડ શુગર કરતા સારો છે કારણ કે તેમાં રાસાયણિક પ્રક્રિયા ઓછી હોય છે. છતાં તેનું પ્રમાણ પણ મર્યાદિત હોવું જોઈએ.

૪. મધ (Honey): શુદ્ધ મધ એન્ટી-ઓક્સિડન્ટ્સથી ભરપૂર હોય છે, પણ તેને ગરમ ખોરાકમાં ઉમેરવાનું ટાળવું જોઈએ.