ઉનાળામાં અપચો, એસિડિટી અને ગેસથી મળશે છુટકારો: આજે જ છોડી દો પેટ બગાડતા આ 8 ખોરાક
ઉનાળાની કદઝાળ ગરમી માત્ર પરસેવો અને થાક જ નથી લાવતી, પરંતુ તેની સાથે અનેક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ પણ લાવે છે. આ ઋતુમાં સૌથી વધુ અસર આપણા પાચનતંત્ર પર પડે છે. ઘણા લોકો ફરિયાદ કરતા હોય છે કે ઉનાળામાં તેમને ભૂખ ઓછી લાગે છે અથવા કંઈપણ ખાધા પછી પેટમાં ભારેપણું, ગેસ અને એસિડિટી થઈ જાય છે. જો તમે પણ આ સમસ્યાઓથી પરેશાન છો, તો તેનું મુખ્ય કારણ તમારી થાળીમાં રહેલો ખોરાક હોઈ શકે છે.
આ લેખમાં આપણે જાણીશું કે ઉનાળામાં પાચન કેમ નબળું પડે છે અને કયા એવા 8 ખોરાક છે જેનો ત્યાગ કરવાથી તમે તમારા પેટને આખું ઉનાળું ઠંડું અને સ્વસ્થ રાખી શકો છો.
ઉનાળામાં પાચનતંત્ર કેમ નબળું પડે છે?
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, ઉનાળામાં જ્યારે બહારનું તાપમાન વધે છે, ત્યારે શરીરનું તાપમાન જાળવી રાખવા માટે લોહીનો પ્રવાહ (Blood Flow) પાચન અંગોથી હટીને ત્વચા તરફ વધુ જાય છે જેથી પરસેવા દ્વારા શરીર ઠંડું રહી શકે. આ પ્રક્રિયાને કારણે પાચન શક્તિ કુદરતી રીતે થોડી ધીમી પડી જાય છે. વધુમાં, ડિહાઈડ્રેશનને કારણે પેટમાં રહેલા પાચક રસો પણ પ્રભાવિત થાય છે, જેના લીધે ભારે ખોરાક પચાવવો મુશ્કેલ બને છે.
પેટ બગાડતા આ 8 ખોરાકથી બનાવી લો અંતર
જો તમે ઉનાળામાં પેટની સમસ્યાઓથી બચવા માંગતા હોવ, તો નીચે મુજબની વસ્તુઓ ખાવાનું ટાળવું જોઈએ:
1. વધુ પડતો તળેલો ખોરાક
ભજિયા, સમોસા કે અન્ય તળેલી વસ્તુઓ ખાવામાં ભલે સ્વાદિષ્ટ લાગે, પરંતુ ઉનાળામાં તે પેટ માટે ‘દુશ્મન’ સમાન છે. તળેલા ખોરાકમાં ફેટનું પ્રમાણ વધુ હોય છે, જેને પચાવવા માટે પેટને ખૂબ મહેનત કરવી પડે છે. આનાથી એસિડિટી અને અપચો વધે છે.
2. મસાલેદાર અને તીખું ભોજન
વધુ પડતા મરચાં અને ગરમ મસાલા શરીરમાં ગરમી (Pitta) વધારે છે. ઉનાળામાં તીખો ખોરાક ખાવાથી પેટમાં બળતરા, છાતીમાં બળતરા અને એસિડિટીની સમસ્યા તરત જ ઊભી થાય છે. આ ઋતુમાં બને તેટલો સાદો અને ઓછો મસાલેદાર ખોરાક લેવો હિતાવહ છે.
3. કોલ્ડ ડ્રિંક્સ અને સોડા
ગરમીમાં ઠંડક મેળવવા માટે લોકો સોડા કે સોફ્ટ ડ્રિંક્સ પીએ છે, પરંતુ આ પીણાંમાં કાર્બન ડાયોક્સાઈડ અને પુષ્કળ ખાંડ હોય છે. તે પીતી વખતે ઠંડક આપે છે પણ પછી પેટમાં ગેસ અને બ્લોટિંગ (પેટ ફૂલવું) વધારે છે.
4. ચા અને કોફીનો અતિરેક
ચા અને કોફીમાં રહેલું કેફીન શરીરને ડિહાઈડ્રેટ કરે છે એટલે કે શરીરમાંથી પાણી ઓછું કરે છે. ખાલી પેટ ચા પીવાથી એસિડિટીનું પ્રમાણ વધે છે અને ઊંઘમાં પણ ખલેલ પહોંચે છે, જે આડકતરી રીતે પાચનને બગાડે છે.
5. પ્રોસેસ્ડ અને પેકેજ્ડ ફૂડ
ચિપ્સ, ઈન્સ્ટન્ટ નૂડલ્સ અને પેકિંગમાં મળતા નાસ્તામાં પ્રિઝર્વેટિવ્સ અને મીઠાનું પ્રમાણ ખૂબ વધારે હોય છે. આ વસ્તુઓ પેટમાં લાંબો સમય પડી રહે છે અને પાચનતંત્રને નુકસાન પહોંચાડે છે.
6. વધુ પડતી ગળી વસ્તુઓ
મીઠાઈઓ અને વધુ ખાંડવાળા ખોરાક આંતરડામાં ખરાબ બેક્ટેરિયાનું સંતુલન બગાડી શકે છે. આનાથી પેટમાં ગેસ થવાની અને પેટ ફૂલી જવાની સમસ્યા વધી જાય છે.
7. રાત્રે ભારે ભોજન
ઉનાળામાં રાત લાંબી હોય છે, પણ મોડી રાત્રે ભારે ડિનર લેવું સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક છે. ઊંઘતી વખતે આપણું મેટાબોલિઝમ ધીમું હોય છે, તેથી રાત્રે પનીર કે ભારે પકવાન ખાવાથી સવારે પેટ ભારે લાગે છે અને ગેસ થાય છે.
8. વધુ પડતો માંસાહાર
માંસાહાર પચવામાં ભારે હોય છે અને તેનાથી શરીરમાં ગરમી વધે છે. ઉનાળામાં વધુ પ્રમાણમાં ચિકન કે મટન ખાવાથી પાચનતંત્ર પર દબાણ આવે છે, જે ઝાડા કે અપચાનું કારણ બની શકે છે.
સ્વસ્થ રહેવા માટે શું કરવું?
પાણી ભરપૂર પિઓ: શરીરમાં પાણીની કમી ન થવા દો. નાળિયેર પાણી, છાશ અને લીંબુ શરબત ઉત્તમ વિકલ્પો છે.
હળવો ખોરાક લો: ખીચડી, દાળ-ભાત અને તાજા શાકભાજી જેવા સુપાચ્ય ખોરાકને પ્રાધાન્ય આપો.
ફળોનું સેવન: તરબૂચ, ટેટી, કાકડી અને સંતરા જેવા પાણીથી ભરપૂર ફળો ખાઓ.
જમવાનો સમય: હંમેશા ભૂખ કરતા થોડું ઓછું ખાઓ અને જમ્યા પછી થોડીવાર ચાલવાની આદત પાડો.
