મધ્યમ વર્ગ માટે મોટો આંચકો: ઈંધણના ભાવવધારાનો અસલી ફટકો હવે તમારા ખિસ્સા પર પડશે, જાણી લો ગણિત
“મોંઘવારી ડાકણ ખાઈ જાય છે…” આ માત્ર કોઈ ફિલ્મી ગીતની કડી કે રાજકીય સૂત્ર નથી, પરંતુ આજના સમયની એક કડવી અને નગ્ન વાસ્તવિકતા છે. વર્તમાન સમયમાં જે ઝડપે મોંઘવારી પોતાના પંજા ફેલાવી રહી છે, તેની સીધી અને વ્યાપક અસર સામાન્ય માણસના ખાવા-પીવાથી લઈને રોજિંદા જીવનની દરેક નાની-મોટી વસ્તુઓ પર પડવા લાગી છે. તાજેતરમાં જ દેશમાં પેટ્રોલ, ડીઝલ અને સીએનજી (CNG) ના ભાવોમાં ઝીંકાયેલા અચાનક વધારાએ સામાન્ય નાગરિકોની કમર તોડી નાખી છે. ઈંધણ મોંઘું થવાને કારણે ટ્રાન્સપોર્ટ કોસ્ટ (માલસામાનની હેરફેરનો ખર્ચ) માં મોટો વધારો થયો છે, જેના લીધે આગામી દિવસોમાં જીવનજરૂરી તમામ ચીજવસ્તુઓ મોંઘી થવાની પાકી આશંકા સેવાઈ રહી છે. અર્થશાસ્ત્રનો સાદો નિયમ છે કે જ્યારે પણ માલસામાનની હેરફેરનો ખર્ચ વધે છે, ત્યારે કંપનીઓ અને વેપારીઓ તે વધારાનો આર્થિક બોજ પોતાની મિલીભગતથી સીધો ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર જ નાખી દે છે.
ટ્રાન્સપોર્ટેશનનો વધતો ખર્ચ: મોંઘવારીનું મુખ્ય કારણ
વાસ્તવમાં, આપણા દેશની ભૌગોલિક સ્થિતિ એવી છે કે મોટાભાગનો સામાન, અનાજ, શાકભાજી અને અન્ય સામગ્રી ટ્રક, ટેમ્પો અને બીજા કમર્શિયલ (વ્યાપારી) વાહનો દ્વારા જ એક શહેરથી બીજા શહેર કે એક રાજ્યથી બીજા રાજ્યમાં પહોંચાડવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં જ્યારે પણ પેટ્રોલ-ડીઝલ કે સીએનજી મોંઘા થાય છે, ત્યારે ટ્રાન્સપોર્ટ કંપનીઓનો ઓપરેટિંગ ખર્ચ આપોઆપ વધી જાય છે. આ વધેલા ખર્ચની ચેઈન ઈફેક્ટ (અસર) એટલી ખતરનાક હોય છે કે તે સવારના દૂધના પાઉચથી લઈને રાત્રિના ભોજન સુધીની દરેક વસ્તુને મોંઘી કરી મૂકે છે. ઓનલાઈન ડિલિવરીથી લઈને બસ અને ઓટોના ભાડા સુધીની તમામ સેવાઓ આના કારણે મોંઘી થઈ જાય છે.
આ 8 પ્રમુખ ક્ષેત્રો પર પડશે સીધો ફટકો
ઈંધણના ભાવવધારા અને મોંઘા ટ્રાન્સપોર્ટને કારણે નીચેની વસ્તુઓ અને સેવાઓના ભાવમાં તાત્કાલિક વધારો જોવા મળી શકે છે:
૧. તાજા ફળો અને શાકભાજી
૨. દૂધ, દહીં અને ડેરી પ્રોડક્ટ્સ
૩. કરિયાણું (રાશન) અને પેકેજ્ડ ફૂડ
૪. ઓનલાઈન ઈ-કોમર્સ ડિલિવરી ચાર્જ
૫. બસ, ઓટો, કેબ અને ટેક્સીનું ભાડું
૬. સિમેન્ટ, સળિયા અને મકાન બાંધકામની સામગ્રી
૭. કપડાં, પગરખાં અને ઘરવખરીનો સામાન
૮. ગેસ સિલિન્ડર અને અન્ય અનિવાર્ય ગ્રાહક વસ્તુઓ
રસોડાનું બજેટ ખોરવાશે: શાકભાજી અને દૂધ થશે મોંઘા
આ મોંઘવારીની સૌથી પહેલી અને આકરી અસર ઘરના રસોડા પર એટલે કે ગૃહિણીઓના બજેટ પર જોવા મળશે. લીલા શાકભાજી અને તાજા ફળો સૌથી પહેલા મોંઘા થાય છે, કારણ કે તેને રોજ વહેલી સવારે લાંબા અંતરેથી ટ્રકો ભરીને સ્થાનિક માર્કેટ યાર્ડ (મંડીઓ) સુધી લાવવામાં આવે છે. જો ટ્રકનું ભાડું વધશે તો શાકભાજીના ભાવ બમણા થઈ જશે. આ જ રીતે રોજિંદા વપરાશમાં આવતું દૂધ, બ્રેડ, છાશ અને પેકેજ્ડ ફૂડ જેવી વસ્તુઓ બનાવતી કંપનીઓ પણ તેમનો ટ્રાન્સપોર્ટ ખર્ચ વસૂલવા માટે કિંમતોમાં વધારો કરશે. વળી, આજકાલ લોકો જે ઓનલાઈન શોપિંગ કે ફૂડ ડિલિવરી એપ્સનો ઉપયોગ કરે છે, તે ઈ-કોમર્સ કંપનીઓ પણ ગ્રાહકો પાસેથી વધુ ‘ડિલિવરી ચાર્જ’ વસૂલવાનું શરૂ કરી દેશે.
મુસાફરી મોંઘી થશે: માસિક બજેટના લીરેલીરા ઉડશે
જે લોકો નોકરી, ધંધા કે અભ્યાસ માટે રોજ ઘરની બહાર નીકળે છે અને પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટનો ઉપયોગ કરે છે, તેમના માટે આ સમય ઘણો કપરો સાબિત થવાનો છે. પેટ્રોલ-ડીઝલ અને સીએનજીના ભાવ આસમાને પહોંચતા જ ખાનગી અને સરકારી બસો, ઓટો રિક્ષા અને ટેક્સી ચાલકો પોતાના ભાડામાં વધારો કરવાની ફરજ પાડશે. રોજબરોજની મુસાફરી પાછળ થતો આ વધારાનો ખર્ચ મધ્યમ વર્ગના પરિવારના માસિક બજેટના લીરેલીરા ઉડાવી દેશે. મહિનાના અંતે બચત કરવાના નામે માત્ર શૂન્ય જ હાથ લાગશે.
સ્વપ્નનું ઘર બનાવવું થશે મોંઘું: બાંધકામ ખર્ચમાં વધારો
ઈંધણના ભાવવધારાની અસર માત્ર ખાવા-પીવા પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે તમારા ઘરના સપનાને પણ મોંઘું કરી દેશે. મકાન બાંધકામમાં વપરાતી સામગ્રી જેમ કે સિમેન્ટ, લોખંડના સળિયા (સ્ટીલ), રેતી, કપચી અને ઇંટો ખૂબ જ ભારે હોય છે અને તેના પરિવહન માટે મોટા ટ્રકોની જરૂર પડે છે. ટ્રાન્સપોર્ટ મોંઘું થતાં જ આ તમામ સામગ્રીના ભાવ આસમાને પહોંચશે. પરિણામે, નવું ઘર બનાવવું, દુકાનનું બાંધકામ કરવું કે જૂના ઘરનું સમારકામ (રિનોવેશન) કરાવવું સામાન્ય માણસની પહોંચ બહાર થઈ જશે.
મધ્યમ વર્ગ અને નોકરીપેશા લોકો સૌથી વધુ પરેશાન
જો ઈંધણની કિંમતોમાં આ જ રીતે સતત અને અવિરત વધારો ચાલુ રહેશે, તો આગામી દિવસોમાં મોંઘવારીનો આ ગ્રાફ હજુ વધુ ઉપર જશે. આ આખી પરિસ્થિતિમાં સૌથી વધુ જો કોઈ ભીંસમાં મુકાતું હોય, તો તે દેશનો મધ્યમ વર્ગ (Middle Class) અને ફિક્સ પગારદાર નોકરીપેશા લોકો છે. અમીર વર્ગને આ ભાવવધારાથી કોઈ ખાસ ફેર પડતો નથી, અને ગરીબ વર્ગને સરકારી યોજનાઓનો ટેકો મળી રહે છે. પરંતુ મધ્યમ વર્ગની આવક (Incomes) મર્યાદિત અને સ્થિર હોય છે, જ્યારે તેની સામે રોજબરોજના ખર્ચાઓ રોકેટની ગતિએ વધતા જાય છે. બાળકોની સ્કૂલ ફી, દવાનો ખર્ચ, ઘરનું ભાડું અને ઉપરથી આ મોંઘવારી—આ બધું મળીને મધ્યમ વર્ગના માણસને માનસિક અને આર્થિક રીતે પાયમાલ કરી મૂકે છે.
