માત્ર ડાયાબિટીસ જ નહીં, આ ગંભીર બીમારીઓમાં પણ આઈસ્ક્રીમ ખાવો પડી શકે છે ભારે; જાણી લો નુકસાન અને તેના હેલ્ધી વિકલ્પો
ઉનાળાની કાળઝાળ ગરમી શરૂ થતાં જ આપણને કંઈક ઠંડું અને ગળ્યું ખાવાનું મન થાય છે, અને આવી સ્થિતિમાં ‘આઈસ્ક્રીમ’નું નામ સૌથી પહેલા મગજમાં આવે છે. આઈસ્ક્રીમ ખાવાથી ગરમીમાં રાહત અને સ્વાદ બંને મળે છે, પરંતુ શું તે દરેક વ્યક્તિના સ્વાસ્થ્ય માટે યોગ્ય છે? સામાન્ય રીતે એવું માનવામાં આવે છે કે માત્ર ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ જ આઈસ્ક્રીમ ખાવાથી બચવું જોઈએ અથવા તો તેનું પ્રમાણ ઓછું રાખવું જોઈએ. પરંતુ તબીબી વિજ્ઞાન અનુસાર, આ વાત સંપૂર્ણ સાચી નથી.
આઈસ્ક્રીમમાં સુગર (ખાંડ), સેચ્યુરેટેડ ફેટ અને કેલરીનું પ્રમાણ ખૂબ જ વધારે હોય છે. આથી, ડાયાબિટીસ સિવાય પણ એવી ઘણી શારીરિક સમસ્યાઓ અને ક્રોનિક બીમારીઓ છે, જેમાં આઈસ્ક્રીમનું સેવન સ્વાસ્થ્યને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ પહેલેથી જ કોઈ લાંબી બીમારીથી પીડાતી હોય, તો આઈસ્ક્રીમ ખાવાથી તેની દવાઓની અસર ઓછી થઈ શકે છે અને સમસ્યા વધી શકે છે. ચાલો જાણીએ કે ડાયાબિટીસ સિવાય કઈ બીમારીઓમાં આઈસ્ક્રીમથી દૂર રહેવું જોઈએ.
આઈસ્ક્રીમ કઈ કઈ બીમારીઓમાં આફત નોતરી શકે છે?
આરએમએલ (RML) હોસ્પિટલના મેડિસિન વિભાગના ડાયરેક્ટર પ્રોફેસર ડૉ. સુભાષ ગિરિના જણાવ્યા અનુસાર, જો તમને નીચે જણાવેલી પાંચમાંથી કોઈ પણ સમસ્યા હોય, તો આઈસ્ક્રીમ ખાતા પહેલાં સો વાર વિચાર કરવો જોઈએ:
ફેટી લીવર (Fatty Liver): આજકાલ ખોટી ખાનપાનની આદતોને કારણે ફેટી લીવરની સમસ્યા સામાન્ય થઈ ગઈ છે. આઈસ્ક્રીમમાં રહેલી અતિશય ખાંડ અને હાઈ-ફેટ લીવર પર વધારાનું દબાણ લાવે છે. આનાથી લીવરની આસપાસ ચરબી ઝડપથી જમા થવા લાગે છે અને સોજો આવી શકે છે.
મોટાપો (Obesity): જે લોકો પહેલેથી જ વધતા વજન અથવા મોટાપાની સમસ્યાથી પરેશાન છે, તેમના માટે આઈસ્ક્રીમ ઝેર સમાન કામ કરે છે. આમાં રહેલી ભારે કેલરીઝ શરીરના મેટાબોલિઝમને ધીમું કરે છે અને વજનમાં ઝડપી વધારો કરે છે.
હાઈ કોલેસ્ટ્રોલ (High Cholesterol): આઈસ્ક્રીમ બનાવવા માટે ફૂલ-ક્રીમ દૂધ અને અનહેલ્ધી ફેટનો ઉપયોગ થાય છે. આ ફેટ લોહીની નસોમાં ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ (LDL) નું પ્રમાણ વધારે છે, જે ભવિષ્યમાં હાર્ટ એટેક અથવા બ્લોકેજ જેવી હૃદયની ગંભીર બીમારીઓનું કારણ બની શકે છે.
લેક્ટોઝ ઇનટોલરન્સ (Lactose Intolerance): ઘણા લોકોના શરીરમાં ડેરી પ્રોડક્ટ્સ (દૂધની બનેલી વસ્તુઓ) પચાવવાની ક્ષમતા હોતી નથી. આવા લોકો જો આઈસ્ક્રીમ ખાય તો તેમને પેટ ફૂલવું, ગેસ થવો, પેટમાં અસહ્ય દુખાવો અને ઝાડા (દસ્ત) જેવી પાચન સંબંધી તકલીફો તરત જ શરૂ થઈ જાય છે.
એસીડીટી અને નબળી પાચનશક્તિ: આઈસ્ક્રીમ ખૂબ જ ઠંડો અને પચવામાં ભારે હોય છે. જ્યારે આપણે કંઈક અત્યંત ઠંડી વસ્તુ પેટમાં નાખીએ છીએ, ત્યારે જઠરાગ્નિ મંંદ પડી જાય છે. તેનાથી એસિડ રિફ્લક્સ, છાતીમાં બળતરા અને અપચો જેવી સમસ્યાઓ વધી જાય છે.
આઈસ્ક્રીમ વધુ ખાવાથી શરીર પર શું અસર થાય છે?
જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ નિયમિત કે વધુ પ્રમાણમાં આઈસ્ક્રીમ ખાય છે, ત્યારે તેના શરીરમાં બ્લડ શુગરનું સ્તર અચાનક વધી જાય છે (Spike થાય છે). આનાથી શરીરમાં ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સ ઊભું થાય છે. આ ઉપરાંત, આઈસ્ક્રીમમાં ન્યુટ્રિશન (પોષક તત્વો) નહિવત હોય છે અને ખાલી કેલરી વધુ હોય છે, જેનાથી આખો દિવસ આળસ અને થાકનો અનુભવ થાય છે. રાત્રિના સમયે આઈસ્ક્રીમ ખાવાથી ગળામાં ઈન્ફેક્શન, શરદી-ખાંસી અને સાઈનસની તકલીફ પણ થઈ શકે છે.
આઈસ્ક્રીમના બદલે અપનાવો આ હેલ્ધી અને ટેસ્ટી વિકલ્પો
ઉનાળામાં ઠંડક મેળવવા માટે આઈસ્ક્રીમ ખાવો જ જરૂરી નથી, તેના બદલે તમે સ્વાસ્થ્યપ્રદ અને ઘરગથ્થુ વિકલ્પો અપનાવી શકો છો જે સ્વાદની સાથે પોષણ પણ આપશે:
ફ્રોઝન યોગર્ટ અને હોમમેઇડ દહીં: તમે બજારના આઈસ્ક્રીમના બદલે ઘરે બનાવેલા દહીંમાં તાજા ફળો ઉમેરીને તેને ફ્રીઝરમાં ઠંડું કરીને ખાઈ શકો છો. તે પેટને શાંત રાખે છે અને પ્રોબાયોટિક્સથી ભરપૂર હોય છે.
સુગર-ફ્રી સ્મૂધી: દૂધ કે બદામના દૂધમાં કેળા, સ્ટ્રોબેરી અથવા મેંગો જેવા ફળો ઉમેરીને ખાંડ વગરની ઠંડી સ્મૂધી બનાવી શકાય છે.
નાળિયેર પાણી અને છાશ: ઉનાળામાં શરીરને હાઇડ્રેટ રાખવા અને અંદરથી ઠંડક આપવા માટે વઘારેલી છાશ અથવા કુદરતી નાળિયેર પાણી શ્રેષ્ઠ અને અમૃત સમાન વિકલ્પ છે.
પોતાના સ્વાસ્થ્યની સ્થિતિ અને શરીરની જરૂરિયાતોને સમજીને જ ખાનપાનની પસંદગી કરવી એ જ લાંબા અને નિરોગી આયુષ્યની ચાવી છે.
