ભારતના આ પાડોશી દેશમાં ૪૭ લાખ લોકો ભૂખમરાનો શિકાર: લાચારી એવી કે માસૂમ બાળકોને વેચવા મજબૂર બન્યા માતા-પિતા
ભારતના પાડોશી દેશ અફઘાનિસ્તાનમાં અત્યારે ગરીબી, બેરોજગારી અને ભૂખમરાનું સંકટ દિવસેબદિવસે વધુને વધુ ઘેરું અને ભયાનક બની રહ્યું છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) ના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, દેશના આશરે ૪૭ લાખ લોકો અત્યારે ભૂખમરાના અત્યંત ગંભીર જોખમ હેઠળ જીવી રહ્યા છે. આ આંકડો અફઘાનિસ્તાનની કુલ વસ્તીના ૧૦ ટકા કરતાં પણ વધારે છે. રોજગારની તીવ્ર અછત અને અનાજના ફાટફાટ ભાવને કારણે પરિસ્થિતિ એટલી હદે વણસી ગઈ છે કે, કેટલાય પરિવારો પોતાના નિર્દોષ બાળકોને વેચવા માટે મજબૂર બન્યા છે. વિદેશી સહાયમાં થયેલો મોટો ઘટાડો, સતત પડતો દુષ્કાળ અને આકાશે આંબતી મોંઘવારીએ ત્યાંના લોકોનું જીવવું દુષ્કર કરી દીધું છે.
ઘોર પ્રાંતમાં પરિસ્થિતિ સૌથી વધુ ચિંતાજનક: કામ માટે વલખાં મારતા લોકો
અફઘાનિસ્તાનના ઘોર પ્રાંતમાં અત્યારે હાલત સૌથી વધુ ખરાબ જોવા મળી રહી છે. અહીં દરરોજ વહેલી સવારે સેંકડો મજૂરો અને સામાન્ય લોકો કામની શોધમાં રસ્તાના કિનારે આવીને ઊભા રહી જાય છે, પરંતુ આખો દિવસ રાહ જોયા પછી પણ મોટાભાગના લોકોને કોઈ કામ મળતું નથી. બીબીસી (BBC) ના એક ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટ અનુસાર, ૪૫ વર્ષના જુમા ખાને રડતી આંખે જણાવ્યું કે, છેલ્લા દોઢ મહિનામાં તેમને માંડ માત્ર ૩ દિવસ કામ મળ્યું છે. તેમના બાળકો સતત ત્રણ રાત સુધી કશું જ ખાધા વગર ભૂખ્યા પેટે ઊંઘી ગયા હતા. આખરે બાળકોની ભૂખ ન જોઈ શકાતા તેમણે પડોશી પાસેથી પૈસા ઉધાર માંગીને લોટ ખરીદવો પડ્યો હતો.
વાસી રોટલી ખાવા માટે લોકો વચ્ચે પડાપડી
અફઘાનિસ્તાનના સામાન્ય નાગરિકોની લાચારી અહીંના મજૂરોની વાતો પરથી સ્પષ્ટ દેખાઈ આવે છે. રબાની નામના એક મજૂરે ભારે હૈયે જણાવ્યું કે, જ્યારે તેમને ખબર પડી કે તેમના બાળકો બે દિવસથી ભૂખ્યા છે, ત્યારે તેમને લાગ્યું કે હવે આવા જીવનનો કોઈ અર્થ નથી. એવી જ રીતે એક વૃદ્ધ ખ્વાજા અહેમદ રડતા રડતા કહે છે કે, મોટી ઉંમરના થવાને કારણે હવે તેમને કોઈ મજૂરી પર પણ રાખતું નથી અને તેમનો આખો પરિવાર ભૂખે મરી રહ્યો છે. જ્યારે સ્થાનિક બેકરીઓ દ્વારા ગરીબોને વાસી રોટલી વહેંચવામાં આવે છે, ત્યારે તે રોટલીનો એક ટુકડો મેળવવા માટે સેંકડો લોકો વચ્ચે પડાપડી થાય છે. બજારમાં જો કોઈ એક વ્યક્તિ મજૂર લેવા માટે આવે, તો તેની પાછળ ડઝનબંધ લોકો કામ મેળવવાની આશાએ દોડવા લાગે છે.
દીકરીઓને વેચવાની આવી નૌબત: ગ્રામીણ વિસ્તારોની દર્દનાક હકીકત
અફઘાનિસ્તાનના ગ્રામીણ વિસ્તારોની સ્થિતિ તો શહેરો કરતાં પણ વધુ દર્દનાક અને કાળજું કંપાવી દે તેવી છે. ગામડાઓમાં રહેતા અબ્દુલ રાશિદ અઝીમીએ જણાવ્યું કે, તેઓ પોતાના પરિવારને જીવતો રાખવા માટે પોતાની ૭ વર્ષની જોડિયા દીકરીઓને વેચવા માટે તૈયાર થઈ ગયા છે. તેમણે રડતા રડતા કહ્યું કે તેમની પાસે બાળકોને ખવડાવવા માટે અનાજનો એક દાણો પણ નથી. તેમની પત્નીએ ઉમેર્યું કે, તેમનો પરિવાર કેટલાય દિવસોથી માત્ર સૂકી રોટલી અને ગરમ પાણી પીને જેમ-તેમ દિવસો વિતાવી રહ્યો છે. જો દીકરીઓને નહીં વેચે તો આખો પરિવાર ભૂખના લીધે દમ તોડી દેશે.
બીમાર દીકરીની સારવાર માટે ૫ વર્ષની બાળકીનો સોદો કર્યો
આવી જ એક હૃદયદ્રાવક કહાણી સઈદ અહેમદ નામના પિતાની છે. તેમણે પોતાની ૫ વર્ષની માસૂમ દીકરી શાઈકાનો સોદો પોતાના જ એક સંબંધી સાથે કરવો પડ્યો. બાળકીને એપેન્ડિક્સ અને લિવરની ગંભીર બીમારી હતી, પરંતુ તેની સારવાર કરાવવા માટે સઈદ પાસે એક પણ રૂપિયો નહોતો. દીકરીનો જીવ બચાવવા માટે તેમણે સંબંધી સાથે ૨ લાખ અફઘાની ચલણમાં દીકરીને વેચવાનો કરાર કર્યો. હાલમાં સારવાર માટે થોડા પૈસા લેવામાં આવ્યા છે અને કરાર મુજબ ૫ વર્ષ પછી જ્યારે બાળકી મોટી થશે, ત્યારે તેને તે સંબંધીના ઘરે હંમેશ માટે મોકલી દેવી પડશે. એક પિતા માટે આનાથી મોટું કોઈ દુઃખ હોઈ ન શકે.
અફઘાનિસ્તાનમાં આટલી મોટી કટોકટી કેમ સર્જાઈ?
ભૂતકાળમાં અફઘાનિસ્તાનના લાખો લોકોને આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનો અને વિદેશી દેશો તરફથી અનાજની મોટી સહાય મળતી હતી. ગરીબ પરિવારોને મફતમાં લોટ, તેલ, દાળ અને બાળકો માટે પૌષ્ટિક આહાર પૂરો પાડવામાં આવતો હતો. પરંતુ જ્યારથી ત્યાં સત્તા પરિવર્તન થયું છે, ત્યારથી અમેરિકા સહિતના વિશ્વના મોટાભાગના દેશોએ પોતાની આર્થિક અને માનવતાવાદી મદદમાં ભારે કાપ મૂકી દીધો છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રના આંકડા અનુસાર, વિદેશી સહાયમાં અગાઉના વર્ષોની સરખામણીએ ચાલુ વર્ષે ૭૦ ટકા સુધીનો જંગી ઘટાડો થયો છે. આ સિવાય સતત પડી રહેલા દુષ્કાળે ખેતીવાડી નષ્ટ કરી દીધી છે, બેરોજગારી ચરમસીમાએ છે અને મોંઘવારીએ સામાન્ય માણસની કમર તોડી નાખી છે.
હોસ્પિટલોમાં દવાઓની અછત અને કુપોષિત બાળકોના મોત
આ આર્થિક તંગીની સૌથી માઠી અને જીવલેણ અસર નાના બાળકો પર પડી રહી છે. દેશની હોસ્પિટલો અત્યારે કુપોષિત અને હાડપિંજર જેવા થઈ ગયેલા બાળકોથી ઉભરાઈ રહી છે. જન્મેલા કેટલાય નવજાત શિશુઓ કુપોષણને કારણે શ્વાસ લેવાની ગંભીર સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યા છે. સ્થાનિક ડોક્ટરોના જણાવ્યા મુજબ, હોસ્પિટલોમાં જરૂરી દવાઓ, ઓક્સિજન અને સાધનોની ભારે અછત છે, જેના કારણે રોજ કેટલાય માસૂમ બાળકો દમ તોડી રહ્યા છે. ગરીબ પરિવારો હોસ્પિટલની દવાઓ કે સારવારનો ખર્ચ ઉઠાવવા સક્ષમ નથી, તેથી તેઓ પોતાના બીમાર બાળકોને હોસ્પિટલમાંથી પાછા ઘરે લઈ જવા મજબૂર બન્યા છે, જ્યાં યોગ્ય સારવારના અભાવે બાળકો મોતના મુખમાં ધકેલાઈ રહ્યા છે. ત્યાંના ડોક્ટરો અને નર્સોનું કહેવું છે કે પરિસ્થિતિ દર કલાકે વધુ ને વધુ વણસી રહી છે અને જો વૈશ્વિક સ્તરે તાકીદે કોઈ મદદ નહીં મળે, તો આ માનવીય કટોકટી હજી મોટું નરસંહારનું રૂપ લઈ શકે છે.
