જો તમારી પાસે પણ છે Vedanta ના શેર, તો જાણી લો કંપનીના આ ૫ મોટા નિર્ણયો
વેદાંતા ગ્રૂપ (Vedanta Group) ના શેરધારકો અને રોકાણકારો માટે ખૂબ જ ઉત્સાહજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. કંપનીની લાંબા સમયથી ચર્ચામાં રહેલી ડીમર્જર પ્રક્રિયા (Vedanta Demerger Process) હવે તેના અંતિમ તબક્કામાં પહોંચી ગઈ છે. આ સિવાય ગ્રૂપના ચેરમેન અનિલ અગ્રવાલે (Anil Agarwal) કંપનીના ભવિષ્યને લઈને એક અત્યંત મહત્વાકાંક્ષી અને આક્રમક વિસ્તરણ યોજના (Expansion Plan) ની જાહેરાત કરી છે. કંપની આગામી ત્રણથી પાંચ વર્ષમાં એલ્યુમિનિયમ, ઓઇલ અને ગેસ, પાવર (વીજળી) તેમજ સ્ટીલ (લોખંડ) જેવા મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં પોતાની પકડ મજબૂત કરવા માટે ૨૦ અબજ ડોલર (આશરે ₹૧.૭ લાખ કરોડથી ૨ લાખ કરોડ રૂપિયા) નું જંગી રોકાણ કરવા જઈ રહી છે. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે, આ વિશાળ રોકાણનો એક મોટો હિસ્સો કંપની બહારથી લોન લેવાને બદલે પોતાના આંતરિક નફા અને આવક (Internal Accruals) માંથી મેળવશે, જે કંપનીની મજબૂત નાણાકીય સ્થિતિ દર્શાવે છે.
વેદાંતાની નવી ૪ કંપનીઓ ક્યારે લિસ્ટ થશે?
વેદાંતાના ડીમર્જરને લઈને બજારમાં ભારે ઉત્સુકતા છે. કંપનીને આ પ્રક્રિયા માટે જરૂરી તમામ નિયામક અને કાનૂની મંજૂરીઓ મળી ગઈ છે. અનિલ અગ્રવાલના જણાવ્યા અનુસાર, આ મોટા કોર્પોરેટ ફેરબદલ પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ છે કે દરેક બિઝનેસ સ્વતંત્ર રીતે કામ કરી શકે અને પોતાની ક્ષમતા મુજબ વિકાસ સાધી શકે. આનાથી મેનેજમેન્ટનું ધ્યાન દરેક સેક્ટર પર વધુ કેન્દ્રિત થશે અને દરેક કંપની પોતાની અલગ બિઝનેસ સ્ટ્રેટેજી બનાવી શકશે.
બજારના નિષ્ણાતો અને કંપનીના સંકેતો મુજબ, વેદાંતામાંથી અલગ થનારી ૪ નવી કંપનીઓ આગામી મહિના સુધીમાં શેરબજાર (NSE અને BSE) પર સ્વતંત્ર રીતે લિસ્ટ થઈને ટ્રેડિંગ શરૂ કરી દે તેવી પ્રબળ શક્યતા છે.
બીજી તરફ, જો શેરબજારના તાજેતરના આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો, આ સમાચારો વચ્ચે વેદાંતાનો શેર ૩.૭૦% ના ઉછાળા સાથે ₹૩૪૪.૮૦ પર બંધ થયો હતો. જોકે, આ વર્ષે સ્ટોકમાં ૪૨% થી વધુનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જે રોકાણકારો માટે નીચલા સ્તરે ખરીદીની તક પણ હોઈ શકે છે. હાલમાં કંપનીનું કુલ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન (માર્કેટ કેપ) આશરે ₹૧.૨૮ લાખ કરોડ જેટલું થાય છે.
એલ્યુમિનિયમ બિઝનેસ માટે કંપનીનો મેગા પ્લાન
વેદાંતાના ભવિષ્યના વિકાસમાં એલ્યુમિનિયમ સેક્ટર સૌથી મહત્વની ભૂમિકા ભજવવાનું છે. હાલના સમયમાં કંપની દર વર્ષે અંદાજે ૩૦ લાખ ટન એલ્યુમિનિયમનું ઉત્પાદન કરી રહી છે. પરંતુ કંપનીએ હવે વૈશ્વિક સ્તરે મોટો દબદબો બનાવવા માટે આગામી ત્રણ વર્ષમાં આ ઉત્પાદન ક્ષમતાને બમણી કરીને ૬૦ લાખ ટન સુધી પહોંચાડવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે.
આ ક્ષમતા વધારવાની સાથે કંપની માત્ર કાચું એલ્યુમિનિયમ વેચવા પૂરતી સીમિત નહીં રહે. કંપની વિવિધ સ્થળોએ સ્પેશિયલ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ પાર્ક બનાવીને એક આખું ‘ડાઉનસ્ટ્રીમ ઇકોસિસ્ટમ’ તૈયાર કરવા માંગે છે. આ ઇકોસિસ્ટમ હેઠળ એવી નવી મેન્યુફેક્ચરિંગ કંપનીઓને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે જે વેદાંતાના એલ્યુમિનિયમને કાચા માલ તરીકે વાપરીને અંતિમ ઉત્પાદનો (જેમ કે ઓટોમોબાઈલ પાર્ટ્સ, એરોસ્પેસ ઘટકો વગેરે) બનાવશે. આ પગલાથી કંપનીના નફાના માર્જિનમાં મોટો વધારો થઈ શકે છે.
ઓઇલ અને ગેસ સેક્ટરમાં $૫ અબજનું મસમોટું રોકાણ
ગ્રૂપનો બીજો સૌથી મોટો અને વ્યૂહાત્મક ફોકસ ઓઇલ અને ગેસ (તેલ અને કુદરતી ગેસ) ક્ષેત્ર પર છે. ભારત હાલમાં પોતાની જરૂરિયાતનું મોટાભાગનું ક્રૂડ ઓઇલ બહારથી આયાત કરે છે, જેને ધ્યાનમાં રાખીને અનિલ અગ્રવાલે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કંપની આગામી ૩ થી ૫ વર્ષમાં આ સેક્ટરમાં ૫ અબજ ડોલરનું રોકાણ કરશે. કંપનીનો મુખ્ય ટાર્ગેટ ન્યૂનતમ ઉત્પાદન ખર્ચ સાથે દરરોજ ૫ લાખ બેરલ તેલનું ઉત્પાદન હાંસલ કરવાનો છે.
ભારતના વિશાળ હાઇડ્રોકાર્બન ભંડારનો ઉલ્લેખ કરતા અગ્રવાલે જણાવ્યું હતું કે દેશમાં જ આત્મનિર્ભરતા લાવવા માટે કંપની શેલ ગેસ (Shale Gas), ડીપ વોટર (ઊંડા સમુદ્રમાં ઉત્ખનન), શેલો વોટર (છિછરા પાણી) અને ટાઇટ ઓઇલ સંપત્તિઓમાં નવી તકો શોધી રહી છે. આ રોકાણથી વેદાંતાની પેટાકંપની કેર્ન ઇન્ડિયા (Cairn India) ના બિઝનેસને નવી પાંખો મળશે.
પાવર અને સ્ટીલ સેક્ટરમાં કેટલો વિસ્તાર થશે?
ઊર્જા (Power) અને લોખંડ (Steel) ના ક્ષેત્રમાં પણ વેદાંતા ગ્રૂપ ખૂબ જ આક્રમક રીતે આગળ વધી રહ્યું છે:
-
પાવર સેક્ટર (વીજળી): વેદાંતા હાલમાં વિવિધ પ્લાન્ટ્સ દ્વારા આશરે ૪,૦૦૦ મેગાવોટ (MW) વીજળીનું ઉત્પાદન કરે છે. હવે કંપની તેના હાલના પ્રોજેક્ટ્સના વિસ્તરણ (Brownfield Expansion) દ્વારા આ ઉત્પાદનને વધારીને સીધું ૨૦,૦૦૦ મેગાવોટ સુધી લઈ જવાની યોજના ધરાવે છે. આમાં ગ્રીન એનર્જી અને રિન્યુએબલ સોર્સ પર પણ વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવશે.
-
સ્ટીલ સેક્ટર (લોખંડ): સ્ટીલ વ્યવસાયમાં કંપની પોતાનું વાર્ષિક ઉત્પાદન ૪૦ લાખ (૪ મિલિયન) ટનથી વધારીને ૧.૫ કરોડ (૧૫ મિલિયન) ટન કરવા માંગે છે. આ વિસ્તરણમાં સામાન્ય સ્ટીલના બદલે ‘સ્પેશિયલાઇઝડ અને ઇલેક્ટ્રિકલ સ્ટીલ’ પર મુખ્ય ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે.
ભારતમાં હાલમાં જે રીતે હાઇવે, રેલવે, મેટ્રો અને કનેક્ટિવિટી જેવા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ વધી રહ્યા છે અને ડોમેસ્ટિક મેન્યુફેક્ચરિંગ (Make in India) ને વેગ મળી રહ્યો છે, તેને જોતા સ્ટીલ અને પાવરની માંગ આગામી દાયકા સુધી સર્વોચ્ચ સ્તરે રહેવાની છે. વેદાંતા બરાબર યોગ્ય સમયે આ માંગનો લાભ ઉઠાવવા માટે સજ્જ થઈ રહ્યું છે.
