Retirement Planning: ૫૦ વર્ષની ઉંમર પછી સમજદાર લોકો અપનાવે છે આ ૭ સુવર્ણ આદતો; નિવૃત્તિ બનશે એકદમ આરામદાયક
જીવનના ૫૦ વર્ષ પૂરા થવા એ માત્ર ઉંમરનો એક આંકડો નથી, પરંતુ જીવનના બીજા અને સૌથી મહત્વપૂર્ણ તબક્કાની શરૂઆત છે. આ ઉંમરે પહોંચીને ખાસ કરીને મહિલાઓ અને પુરુષો પોતાની વૃદ્ધાવસ્થા, સ્વાસ્થ્ય અને નિવૃત્તિ પછીની નાણાકીય સ્થિતિ વિશે ગંભીરતાથી વિચારવા લાગે છે. આ સમયગાળો તમારા જીવનને ફરીથી વ્યવસ્થિત કરવાની એક સુવર્ણ તક છે, કારણ કે આજે તમારા દ્વારા લેવાયેલો એક નાનો આર્થિક નિર્ણય આગામી ૧૦ થી ૨૦ વર્ષ પછીના તમારા જીવનની ગુણવત્તા નક્કી કરે છે. સમયસર આયોજનના અભાવે ઘણા લોકો નિવૃત્તિ પછી નાણાકીય તણાવનો ભોગ બને છે અથવા પોતાના બાળકો પર આશ્રિત થઈ જાય છે. સમજદાર લોકો ૫૦ વર્ષ પછી કઈ ૭ બાબતોનું ધ્યાન રાખે છે, ચાલો તેના પર વિગતવાર નજર કરીએ.
૧. નાણાંનું સ્પષ્ટ વિભાજન
મોટાભાગના લોકોની આદત હોય છે કે તેઓ તમામ પ્રકારના ખર્ચ અને બચત માટે એક જ બેંક ખાતાનો ઉપયોગ કરે છે. આનાથી પૈસા ક્યાં વપરાઈ જાય છે તેની ખબર પડતી નથી. ૫૦ વર્ષની ઉંમરે તમારા રોકડ પ્રવાહ (Cash Flow) ને નિયંત્રિત કરવા માટે સંપત્તિને ચોક્કસ શ્રેણીઓમાં વહેંચી દેવી જોઈએ:
-
૫૦% રકમ: રોજિંદા અને આશાસ્પદ જીવન માટેના આવશ્યક ખર્ચ માટે.
-
૨૦% રકમ: ભવિષ્યની લાંબા ગાળાની બચત અને સંચય માટે.
-
૨૦% રકમ: નાના સુરક્ષિત રોકાણો અથવા વધારાની આવક ઉભી કરવા માટે.
-
૫% રકમ: સ્વાસ્થ્ય અને મેડિકલ ખર્ચના પૂરક તરીકે.
-
૫% રકમ: પોતાની ખુશી કે નાના પુરસ્કાર (સેલ્ફ-રીવોર્ડ) માટે.
નિવૃત્તિ ભંડોળ અને વ્યવસ્થિત જીવનશૈલીનું નાણાકીય માળખું
નીચે આપેલા કોષ્ટક દ્વારા સમજી શકાય છે કે નિવૃત્તિના આયોજન માટે કયા તબક્કે કેવા પગલાં ભરવા અનિવાર્ય છે:
| ઉંમરનો તબક્કો (Age Group) | મુખ્ય નાણાકીય લક્ષ્ય (Financial Goal) | ટાળવા જેવી બાબતો (Things to Avoid) | જીવનશૈલી અભિગમ (Lifestyle Approach) |
| ૫૦ વર્ષની ઉંમરે | આવકનું વિભાજન અને બજેટિંગ. | એક જ ખાતામાંથી અસ્પષ્ટ ખર્ચ. | રોકડ પ્રવાહ પર કડક નિયંત્રણ. |
| ૫૨ થી ૫૫ વર્ષ | તમામ લોન અને દેવાની સંપૂર્ણ ચુકવણી. | નવી લોન કે ક્રેડિટ કાર્ડ ઈએમઆઈ. | કાનૂની અને વ્યાજના બોજમાંથી મુક્તિ. |
| ૫૫ વર્ષ પછી | ૬ મહિનાનું મજબૂત ઇમરજન્સી ફંડ. | મોંઘા મકાન કે વૈભવી નવીનીકરણ. | સરળ, પરવડે તેવી અને સુવિધાજનક લાઈફસ્ટાઈલ. |
૨. નિવૃત્તિની ઉંમર પહેલાં તમામ દેવા ચૂકવી દો
ઉંમર વધવાની સાથે નિયમિત સક્રિય આવક ઘટતી જાય છે. આવી સ્થિતિમાં ક્રેડિટ કાર્ડના બિલ, પર્સનલ લોન કે કાર લોન જેવા દેવા નિવૃત્તિના જીવન પર સૌથી મોટો બોજ બને છે. નાણાકીય નિષ્ણાતો ભારપૂર્વક ભલામણ કરે છે કે ૫૫ વર્ષની ઉંમર વટાવતા પહેલા તમારા તમામ ઊંચા વ્યાજવાળા દેવાની ચૂકવણીને પ્રાથમિકતા આપો અને નવી લોન લેવાનું સંપૂર્ણપણે બંધ કરો.
૩. મજબૂત ઇમરજન્સી ફંડની સ્થાપના
મધ્યમ વય પછી અણધાર્યા તબીબી બિલ, વડીલોની સંભાળ કે નોકરી ગુમાવવા જેવી કટોકટી આવવાની સંભાવના વધી જાય છે. આવી સ્થિતિમાં ગભરાટથી બચવા માટે ઓછામાં ઓછા ૬ મહિનાના જીવન ખર્ચ જેટલી રકમનું ‘ઇમરજન્સી ફંડ’ અલગ રાખવું જોઈએ. આ નાણાં એવા લિક્વિડ બચત ખાતામાં હોવા જોઈએ જ્યાંથી જરૂર પડે ત્યારે ફટાફટ ઉપાડી શકાય.
૪. બિનજરૂરી ખર્ચાઓની કડક સમીક્ષા
વ્યસ્ત જીવનમાં જે આદતો એક સમયે આનંદ આપતી હતી, જેમ કે અવારનવાર બહાર રેસ્ટોરન્ટમાં ખાવું, બિનજરૂરી મોંઘા સૌંદર્ય પ્રસાધનો (Cosmetics) ખરીદવા કે કટોકટીના બહાને ઓનલાઈન શોપિંગ કરવું, તે હવે આર્થિક નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. તમારા વર્તમાન ખર્ચાઓની સમીક્ષા કરી બિનજરૂરી બાબતોમાં ૩૦% નો કાપ મૂકવો એ નિવૃત્તિ ભંડોળ માટે મોટી બચત સાબિત થશે.
૫. ૫૫ વર્ષ પછી મોટા આર્થિક નિર્ણયો ટાળો
ઘણા લોકો નિવૃત્તિ નજીક આવતા જ “જીવનનો આનંદ માણવા” ના નામે મોટા ઘરો ખરીદે છે અથવા ઘરનું મોંઘું ઇન્ટિરિયર રિનોવેશન કરાવે છે. આ ઉંમરે મોટું કે વૈભવી ઘર મહત્વનું નથી, પરંતુ જેની જાળવણી (Maintenance) સરળ હોય અને જે પરવડે તેવું નાનું-સુવિધાજનક ઘર વધુ ઉપયોગી નીવડે છે. આનાથી નિવૃત્તિ પછીનો બિનજરૂરી આર્થિક તણાવ ટળી જાય છે.
૬. ભલે નાની રકમ હોય, અલગ રિટાયરમેન્ટ ફંડ રાખો
ઘણી સ્ત્રીઓ એવું વિચારે છે કે નિવૃત્તિ માટે બચત ત્યારે જ થઈ શકે જ્યારે હાથમાં બહુ મોટી રકમ આવે. વાસ્તવમાં, બચતમાં સાતત્ય મહત્વનું છે. દર મહિને નિયમિતપણે નાની રકમ અથવા બોનસનો એક ભાગ એક અલગ ફંડમાં જમા કરાવવાથી પણ થોડા વર્ષોમાં મોટું ભંડોળ એકઠું થઈ જાય છે, જે તમને તમારા બાળકો પર નિર્ભર રહેતા બચાવે છે.
૭. સરળ જીવનશૈલી (Minimalistic Lifestyle) અપનાવો
મોટાભાગના લોકો નાણાંના અભાવે નહીં, પરંતુ પોતાની અતિશય વૈભવી જીવનશૈલીના કારણે આર્થિક સંકટમાં મુકાય છે. ૫૦ વર્ષની ઉંમર એ સાદું જીવન જીવવાની કળા શીખવા માટેનો શ્રેષ્ઠ સમય છે. ઘરે હેલ્ધી રસોઈ બનાવવી, ફેશનેબલ બ્રાન્ડેડ કપડાં પાછળ અંધાધૂંધ ખર્ચ ન કરવો અને નાનપણથી જ સ્વાસ્થ્યની સંભાળ રાખવી, આ બધી બાબતો લાંબા ગાળાના આર્થિક બોજને હળવો કરી માનસિક શાંતિ પ્રદાન કરે છે.
૫૦ વર્ષની ઉંમરે પહોંચ્યા પછી પણ આરામદાયક નિવૃત્તિની તૈયારી શરૂ કરવામાં ક્યારેય મોડું થતું નથી. જો આપણે આપણી જીવનશૈલી અને નાણાકીય બાબતોનું યોગ્ય પુનર્ગઠન કરી લઈએ, તો નિવૃત્તિનો સમય ડરામણો લાગવાને બદલે શાંતિપૂર્ણ અને સુરક્ષિત બની જાય છે.
