તાપીના કિનારે રેતી માફિયાઓનું સામ્રાજ્ય: સુરતની ટીમના દરોડામાં ૨.૫૦ કરોડનો મુદ્દામાલ ઝડપાયો
તાપી જિલ્લો, જે તેની કુદરતી સંપદા અને નદીઓના વહેણ માટે જાણીતો છે, તે છેલ્લા ઘણા સમયથી ગેરકાયદેસર રેતી ખનન કરનારા માફિયાઓના ભરડામાં ફસાયેલો જોવા મળી રહ્યો છે. તાજેતરમાં નિઝર તાલુકાના સુલવાડા ગામ ખાતે એક મોટી કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે, જેમાં સુરતની એફ.એસ. (FS) અને જિલ્લા ભૂસ્તર વિભાગની સંયુક્ત ટીમે રાત્રિના અંધારામાં ધમધમતા રેતી ખનનના ખેલને ખુલ્લો પાડી દીધો છે. આ દરોડામાં ૨.૫૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુનો મુદ્દામાલ જપ્ત કરવામાં આવતા રેતી માફિયાઓમાં ફફડાટ વ્યાપી ગયો છે.
રાત્રિના અંધારામાં ચાલતો ગેરકાયદે ખેલ
સામાન્ય રીતે દિવસે વહીવટી તંત્રની સતર્કતાને કારણે રેતી માફિયાઓ પોતાની કામગીરી છુપાવતા હોય છે, પરંતુ હવે તેમણે નવો પેતરો અપનાવ્યો છે. તાપી જિલ્લા કલેક્ટરની કડક કાર્યવાહી બાદ જ્યારે દિવસે રેતી ખનન કરવું મુશ્કેલ બન્યું, ત્યારે માફિયાઓએ રાત્રિના સમયને પસંદ કર્યો. નિઝર, કુકરમુંડા, ઉકાઈ અને વ્યારા જેવા વિસ્તારોમાં રાત્રિ દરમિયાન નદીના પટમાંથી બેફામ રીતે રેતી ઉપાડવાનું કામ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. વહીવટી તંત્રની આંખમાં ધૂળ નાખીને આ ધંધો લાંબા સમયથી ચાલી રહ્યો હતો, પરંતુ સુરતની ટીમના આગમનને કારણે તેમની આ યોજના પર પાણી ફરી વળ્યું છે.
૨.૫૦ કરોડનો તોતિંગ મુદ્દામાલ જપ્ત
સુલવાડા ગામમાં મળેલી બાતમીના આધારે જ્યારે સુરત એફ.એસ. અને તાપી જિલ્લાના ભૂસ્તર વિભાગની ટીમે અચાનક તવાઈ બોલાવી, ત્યારે ત્યાંનું દ્રશ્ય ચોંકાવનારું હતું. રાત્રિના શાંત વાતાવરણમાં મશીનોના અવાજ અને ડમ્પરોની અવરજવર સ્પષ્ટ દેખાતી હતી. આ દરોડા દરમિયાન પોલીસે સ્થળ પરથી ૯ ડમ્પર, ૧ હિટાચી મશીન, ૧ નાવડી અને ૧ ટ્રેક્ટર સહિત કરોડો રૂપિયાની કિંમતનો મુદ્દામાલ જપ્ત કર્યો છે. ૨.૫૦ કરોડનો આ જથ્થો દર્શાવે છે કે આ રેતી ચોરીનું કામ કેટલા મોટા પાયે અને આયોજનબદ્ધ રીતે કરવામાં આવતું હતું.
વહીવટી તંત્ર સામેના સવાલો
આ ઘટનાએ વહીવટી તંત્રની કામગીરી સામે ફરીથી ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. શું સ્થાનિક તંત્રને આ ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિઓની જાણકારી નહોતી? કે પછી જાણવા છતાં આંખ આડા કાન કરવામાં આવતા હતા? જ્યારે સુરતથી આવેલી ટીમે રેડ પાડીને આટલો મોટો મુદ્દામાલ જપ્ત કર્યો, ત્યારે સ્થાનિક સ્તરે અનેક તર્ક-વિતર્ક શરૂ થયા છે. રાત્રિના અંધારામાં જ્યારે સામાન્ય માણસ ઘરમાં સૂતો હોય છે, ત્યારે આ રેતી માફિયાઓ નદીના પટને ખોતરી રહ્યા હતા અને રાજ્યની કિંમતી સંપત્તિને નુકસાન પહોંચાડી રહ્યા હતા.
પર્યાવરણને થતું નુકસાન અને ભવિષ્યનો ખતરો
રેતી ખનન માત્ર આર્થિક ગુનો નથી, પરંતુ તે પર્યાવરણ માટે પણ જોખમી છે. નદીના પટમાંથી બેફામ રીતે રેતી કાઢવાથી નદીનું કુદરતી વહેણ બદલાય છે, ભૂગર્ભ જળના સ્તર નીચે જાય છે અને નદી કિનારાના ગામોમાં જમીન ધોવાણનો ભય વધી જાય છે. આ ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓને કારણે કુદરતી સંતુલન બગડી રહ્યું છે, જે આવનારા સમયમાં ગંભીર આફતો નોતરી શકે છે.
