મોંઘી ડિગ્રીઓ પછી બેરોજગારીનો ડર? BCA વાળા ઉમેદવારો માટે આ સરકારી સેક્ટર્સ છે બેસ્ટ
આજના ડિજિટલ યુગમાં આઈટી (Information Technology) સેક્ટર માત્ર પ્રાઈવેટ કંપનીઓ પૂરતું સીમિત નથી રહ્યું. સરકારના લગભગ તમામ ડિજિટલ મિશન અને સરકારી વિભાગોની કામગીરી હવે સંપૂર્ણપણે કમ્પ્યુટર અને ટેક્નોલોજી પર નિર્ભર થઈ ચૂકી છે. આવામાં જો તમે BCA (બેચલર ઓફ કમ્પ્યુટર એપ્લિકેશન) કર્યું છે કે કરી રહ્યા છો, તો એવું વિચારવું બિલકુલ ખોટું છે કે તમારી પાસે માત્ર પ્રાઈવેટ નોકરીનો જ વિકલ્પ છે.
અવારનવાર વિદ્યાર્થીઓને એવું લાગે છે કે બીસીએ કર્યા પછી TCS, Infosys કે Wipro જેવી કંપનીઓમાં જ જવું પડશે, જ્યાં દરેક સમયે ટાર્ગેટ અને જોબ સિક્યોરિટીનો ડર રહે છે. પરંતુ હકીકત એ છે કે આજે ઘણા સરકારી વિભાગોમાં કમ્પ્યુટર ગ્રેજ્યુએટ્સ માટે બમ્પર વેકેન્સી બહાર પડે છે. આ નોકરીઓમાં માત્ર શાનદાર સેલરી જ નથી મળતી, પરંતુ જીવનભરની જોબ સિક્યોરિટી અને સમાજમાં એક મોભાદાર સ્થાન પણ મળે છે.
આવો જાણીએ કે બીસીએ પછી તમારા માટે કયા-કયા સરકારી વિભાગોના દરવાજા ખુલ્લા છે અને તમે ત્યાં કેવી રીતે તમારી કારકિર્દી બનાવી શકો છો.
બીસીએ પછી સરકારી નોકરી કેમ છે એક ઉત્તમ વિકલ્પ?
પ્રાઈવેટ સેક્ટરમાં શરૂઆતનો પગાર ઘણીવાર ઓછો હોય છે અને કામનું દબાણ ખૂબ વધારે હોય છે. આનાથી વિપરીત, સરકારી ક્ષેત્રમાં કમ્પ્યુટર પ્રોફેશનલ્સને પ્રોગ્રામર, સિસ્ટમ મેનેજર, ડેટાબેઝ એડમિનિસ્ટ્રેટર અને ટેક્નિકલ આસિસ્ટન્ટ જેવા સન્માનજનક પદો પર સીધી ભરતીની તક મળે છે. જો તમને કોડિંગ, નેટવર્કિંગ કે ડેટા હેન્ડલિંગમાં રસ હોય, તો સરકારી વિભાગોમાં તમારા માટે એક સુરક્ષિત અને સ્થિર કારકિર્દી રાહ જોઈ રહી છે.
આ સરકારી વિભાગોમાં હોય છે સૌથી વધુ ડિમાન્ડ
1. બેંકિંગ સેક્ટર (IT Officer)
બેંકિંગનું આખું માળખું હવે ઓનલાઈન થઈ ગયું છે. આ જ કારણે IBPS, SBI અને અન્ય સરકારી બેંકો દર વર્ષે સ્પેશિયાલિસ્ટ ઓફિસર (SO) – આઈટી ઓફિસર ના પદો પર ભરતી બહાર પાડે છે.
-
શું હોય છે કામ: બેંકોની કમ્પ્યુટર સિસ્ટમને સુચારૂ રૂપે ચલાવવી, ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શનને સુરક્ષિત રાખવું, સાયબર સિક્યોરિટી સંભાળવી અને ટેક્નિકલ ખામીઓને દૂર કરવી. આ એવા લોકો માટે શ્રેષ્ઠ નોકરી છે જેઓ બેંકિંગના માહોલમાં ટેક્નિકલ કામ કરવા માંગે છે.
2. એસએસસી (SSC) અને કેન્દ્રીય મંત્રાલય
સ્ટાફ સિલેક્શન કમિશન (SSC) દર વર્ષે એવી ઘણી પરીક્ષાઓ યોજે છે જેના દ્વારા કેન્દ્ર સરકારના વિવિધ મંત્રાલયો અને ઓફિસોમાં કમ્પ્યુટર પ્રોફેશનલ્સની ભરતી કરવામાં આવે છે.
-
પદ અને તક: આના દ્વારા તમે ડેટા એન્ટ્રી ઓપરેટર, સિસ્ટમ ઓપરેટર, ટેક્નિકલ આસિસ્ટન્ટ અને કમ્પ્યુટર આધારિત અન્ય પદો પર નિયુક્ત થઈ શકો છો. જો તમારી કમ્પ્યુટર પર સારી પકડ હોય અને ટાઈપિંગ સ્પીડ સારી હોય, તો એસએસસી તમારા માટે એક ઉત્તમ માધ્યમ છે.
3. નેશનલ ઇન્ફોર્મેટિક્સ સેન્ટર (NIC) અને આઈટી વિભાગ
જો તમે કોર સોફ્ટવેર ડેવલપમેન્ટ કે સરકારી ટેક્નિકલ પ્રોજેક્ટ્સનો હિસ્સો બનવા માંગતા હોવ, તો NIC તમારા માટે સપનાનું સ્થળ હોઈ શકે છે. એનઆઈસી ભારત સરકારના ડિજિટલ ઈન્ડિયા પ્રોગ્રામ અને તમામ સરકારી વેબસાઈટ્સ તથા એપ્સને મેનેજ કરે છે.
-
પદ અને તક: અહીં સમય-સમય પર સાયન્ટિફિક ઓફિસર, પ્રોગ્રામર, ટેક્નિકલ આસિસ્ટન્ટ અને સોફ્ટવેર ડેવલપર્સની ભરતી બહાર પડે છે. અહીં કામ કરવાનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તમને સરકારી સુવિધાઓની સાથે-સાથે એક ખૂબ જ એડવાન્સ ટેક્નિકલ માહોલ મળે છે, જે તમારી સ્કિલ્સને ખૂબ મજબૂત બનાવી દે છે.
4. રેલવે અને ડિફેન્સ સેક્ટર
ભારતીય રેલવે અને સંરક્ષણ મંત્રાલય (ડિફેન્સ) માં પણ કમ્પ્યુટર અને આઈટી બેકગ્રાઉન્ડના યુવાનોની ભારે માંગ રહે છે.
-
તક: રેલવેની પોતાની આઈટી વિંગ (જેમ કે CRIS) અને સાયબર સિક્યોરિટી ટીમોમાં બીસીએ ગ્રેજ્યુએટ્સ માટે ટેક્નિકલ પદો હોય છે. આ સિવાય, ડિફેન્સ સેક્ટરમાં ટેક્નિકલ સપોર્ટ, ડેટા એનાલિસિસ અને કોમ્યુનિકેશન નેટવર્કને સંભાળવા માટે અવારનવાર ડાયરેક્ટ એન્ટ્રી અથવા વિશેષ પરીક્ષાઓ દ્વારા નિમણૂક કરવામાં આવે છે.
5. પીએસયુ (PSU) કંપનીઓ
મહારત્ન અને નવરત્ન સરકારી કંપનીઓ જેવી કે – BHEL, GAIL, ONGC અને જાહેર ક્ષેત્રની અન્ય તેલ, વીજળી તથા ટેલિકોમ કંપનીઓમાં પણ આઈટી વિભાગો હોય છે. આ કંપનીઓ ગેટ (GATE) ઉપરાંત પોતાની લેખિત પરીક્ષાના માધ્યમથી પણ કમ્પ્યુટર ગ્રેજ્યુએટ્સને સારા પે-સ્કેલ પર હાયર કરે છે.
સરકારી આઈટી જોબ મેળવવા માટે કઈ સ્કિલ્સ પર ધ્યાન આપવું?
માત્ર કોલેજની ડિગ્રી હાથમાં હોવાથી સરકારી નોકરી નહીં મળે. આ માટે તમારે સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારીની સાથે-સાથે તમારી ટેક્નિકલ સ્કિલ્સને પણ મજબૂત કરવી પડશે. તમારે મુખ્યત્વે આ બાબતો પર ફોકસ કરવું જોઈએ:
-
પ્રોગ્રામિંગ લેંગ્વેજીસ (Programming Languages): C++, Java, Python અને HTML/CSS જેવી ભાષાઓની મૂળભૂત સમજ અને કોડિંગ પર તમારી સારી પકડ હોવી જોઈએ.
-
ડેટાબેઝ મેનેજમેન્ટ (DBMS): સરકારી વિભાગોમાં લાખો-કરોડો લોકોનો ડેટા હોય છે, તેથી SQL કે Oracle જેવા ડેટાબેઝને મેનેજ કરવાની જાણકારી ખૂબ જ જરૂરી છે.
-
સાયબર સિક્યોરિટી (Cyber Security): આજકાલ સરકારી ડેટા હેક થવાનું જોખમ સૌથી વધુ રહે છે, તેથી નેટવર્ક સિક્યોરિટી અને એથિકલ હેકિંગની બેઝિક નોલેજ ધરાવતા ઉમેદવારોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે છે.
-
કમ્પ્યુટર એપ્ટિટ્યુડ અને રીઝનિંગ: સરકારી પરીક્ષાઓના પ્રથમ તબક્કાને પાસ કરવા માટે તમારી મેથ્સ, રીઝનિંગ અને જનરલ કમ્પ્યુટર નોલેજની તૈયારી પણ પાકી હોવી જોઈએ.
તૈયારી આજથી જ શરૂ કરો
જો તમે પણ પ્રાઈવેટ કંપનીઓની ‘નાઈન ટુ ફાઈવ’ વાળી અનિશ્ચિત નોકરી અને લે-ઓફ (છટણી) ના ડરથી બચવા માંગતા હોવ, તો બીસીએ પછી સરકારી ક્ષેત્ર એક ખૂબ જ સોનેરી તક છે. જરૂર છે તો બસ યોગ્ય સમયે યોગ્ય વિભાગના નોટિફિકેશન પર નજર રાખવાની અને તેના સિલેબસ મુજબ મહેનત કરવાની. તમારી ટેક્નિકલ સ્કિલ્સને નિખારતા રહો, સફળતા જરૂર મળશે!

3. નેશનલ ઇન્ફોર્મેટિક્સ સેન્ટર (NIC) અને આઈટી વિભાગ