ધોરણ ૧૨ સાયન્સ પછી મેડિકલ લાઈનમાં જવું છે? આ રહ્યા ડોક્ટર સિવાયના ૧૦ સૌથી લોકપ્રિય અને હાઈ-ડિમાન્ડ કોર્સ
મેડિકલ ક્ષેત્રે કરિયર બનાવવાનું સપનું જોતા મોટાભાગના વિદ્યાર્થીઓની પહેલી અને સૌથી મોટી પસંદગી MBBS હોય છે. ગળામાં સ્ટેથોસ્કોપ લગાવીને દર્દીઓની સેવા કરવાની ઈચ્છા દરેક મેડિકલ વિદ્યાર્થીના દિલમાં હોય છે. જો કે, મર્યાદિત બેઠકો, અત્યંત કપરી સ્પર્ધા અને મોંઘી ફીના કારણે દર વર્ષે લાખો વિદ્યાર્થીઓને MBBSમાં એડમિશન મળી શકતું નથી.
જો તમારી સાથે પણ એવું થયું હોય, તો બિલકુલ નિરાશ થવાની જરૂર નથી. મેડિકલની દુનિયા માત્ર MBBS પૂરતી સીમિત નથી. આજે હેલ્થકેર સેક્ટર (Healthcare Sector) નો વ્યાપ એટલો વધી ગયો છે કે ડોક્ટરોની સાથે-સાથે અન્ય મેડિકલ પ્રોફેશનલ્સની માંગ પણ આસમાનને આંબી રહી છે. તમે કેટલાક અન્ય શાનદાર કોર્સ કરીને પણ આ સન્માનજનક ફિલ્ડ સાથે જોડાઈ શકો છો અને સારી કમાણી સાથે દેશ સેવા કરી શકો છો. ચાલો જાણીએ આવા જ ૧૦ શ્રેષ્ઠ વિકલ્પો વિશે:
૧. BDS (Bachelor of Dental Surgery)
જો તમને દાંત અને ઓરલ હેલ્થ (મોંના સ્વાસ્થ્ય) ને લગતી ચિકિત્સામાં રસ હોય, તો BDS તમારા માટે સૌથી બેસ્ટ ઓપ્શન છે. આ MBBS પછીનો બીજો સૌથી લોકપ્રિય મેડિકલ કોર્સ માનવામાં આવે છે. આ કોર્સ પૂરો કર્યા પછી તમે સર્ટિફાઇડ ડેન્ટિસ્ટ (દંત ચિકિત્સક) બની શકો છો. તમે ઈચ્છો તો તમારું પોતાનું ક્લિનિક ખોલી શકો છો અથવા સરકારી અને પ્રાઇવેટ હોસ્પિટલોમાં કન્સલ્ટન્ટ તરીકે કામ કરી શકો છો.
૨. BAMS (Bachelor of Ayurvedic Medicine and Surgery)
આજે આખી દુનિયામાં લોકો આયુર્વેદ અને કુદરતી ચિકિત્સા તરફ ઝડપથી વળી રહ્યા છે. આવા સમયમાં આયુર્વેદના ક્ષેત્રમાં રસ ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓ માટે BAMS એક સોનેરી તક છે. આ કોર્સમાં પરંપરાગત ભારતીય ચિકિત્સા પદ્ધતિ (આયુર્વેદ) ની સાથે-સાથે મોર્ડન એલોપેથીના કેટલાક જરૂરી પાસાઓ પણ ભણાવવામાં આવે છે. આ કોર્સ પૂરો કરીને તમે આયુર્વેદિક ડોક્ટર તરીકે શાનદાર કરિયર બનાવી શકો છો.
૩. BHMS (Bachelor of Homeopathic Medicine and Surgery)
કોઈપણ આડઅસર (સાઈડ ઈફેક્ટ) વગર રોગોને મૂળમાંથી ખતમ કરવા માટે હોમિયોપેથી ચિકિત્સા પદ્ધતિ ખૂબ જ પ્રખ્યાત છે. હોમિયોપેથિક ડોક્ટર બનવા ઈચ્છતા વિદ્યાર્થીઓ માટે BHMS એક ઉત્તમ ડિગ્રી છે. આ કોર્સ પૂરો કર્યા પછી તમે સરકારી આયુષ (AYUSH) વિભાગમાં નોકરી માટે અરજી કરી શકો છો અથવા તમારી પોતાની હોમિયોપેથિક પ્રેક્ટિસ શરૂ કરી શકો છો.
૪. BPT (Bachelor of Physiotherapy)
આજની આધુનિક અને બેઠાડુ લાઈફસ્ટાઈલ, રમતગમત દરમિયાન થતી ઈજાઓ અને મોટી સર્જરી પછી દર્દીઓને ફરીથી સામાન્ય જીવનમાં લાવવા માટે ફિઝિયોથેરાપિસ્ટની ભૂમિકા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ બની ગઈ છે. સ્પોર્ટ્સ જગત, જીમ, પુનર્વસન કેન્દ્રો (Rehabilitation Centers) અને હોસ્પિટલોમાં કુશળ ફિઝિયોથેરાપિસ્ટની માંગ સતત વધી રહી છે. આ ફિલ્ડમાં આગળ વધીને તમે તમારું પોતાનું થેરાપી સેન્ટર પણ ચલાવી શકો છો.
૫. BSc Nursing
નર્સિંગને સ્વાસ્થ્ય સેવાઓની કરોડરજ્જુ (Backbone) કહેવામાં આવે છે. નર્સ વગર કોઈ પણ હોસ્પિટલ કે ક્લિનિકની કલ્પના કરવી અશક્ય છે. જો તમે સેવા સદ્ભાવના સાથે આ ક્ષેત્રમાં આવવા માંગતા હોવ, તો B.Sc Nursing એ ખૂબ જ સન્માનજનક અને સુરક્ષિત કરિયર ઓપ્શન છે. આ કોર્સ કર્યા પછી દેશની પ્રતિષ્ઠિત હોસ્પિટલો (જેમ કે AIIMS) ઉપરાંત વિદેશમાં પણ નર્સો માટે નોકરીની ઉત્તમ તકો ઉપલબ્ધ હોય છે.
૬. BPharm (Bachelor of Pharmacy)
૬. BPharm (Bachelor of Pharmacy)દવાઓનું ઉત્પાદન, રિસર્ચ, ક્વોલિટી કંટ્રોલ અને ફાર્માસ્યુટિકલ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં રસ ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓ માટે B.Pharm એક સદાબહાર વિકલ્પ છે. હેલ્થ સેક્ટરમાં ગમે તેવી મંદી આવે, પણ દવાઓની માંગ ક્યારેય ઓછી થતી નથી. આ કોર્સ કર્યા પછી તમે દવા કંપનીઓમાં રિસર્ચ એસોસિએટ બની શકો છો, સરકારી ડ્રગ ઈન્સ્પેક્ટર (DI) ની પરીક્ષા આપી શકો છો અથવા પોતાનો ફાર્મસી બિઝનેસ (મેડિકલ સ્ટોર કે મેન્યુફેક્ચરિંગ યુનિટ) શરૂ કરી શકો છો.
૭. Bachelor of Occupational Therapy (BOT)
આ કોર્સ એવા દર્દીઓની મદદ સાથે જોડાયેલો છે જેઓ કોઈ ગંભીર ઈજા, માનસિક બીમારી કે શારીરિક વિકલાંગતાના કારણે પોતાના રોજિંદા કામો (જેમ કે જમવું, લખવું, ચાલવું) જાતે કરવામાં અસમર્થ હોય છે. ઓક્યુપેશનલ થેરાપિસ્ટ આ દર્દીઓને થેરાપી દ્વારા આત્મનિર્ભર બનાવવાનું કામ કરે છે. મોટા શહેરોની હોસ્પિટલો, એનજીઓ (NGO) અને સ્પેશિયલ સ્કૂલોમાં તેમની ભારે માંગ છે.
૮. BMLT (Bachelor in Medical Laboratory Technology)
ડોક્ટર કોઈ પણ બીમારીની સારવાર શરૂ કરતા પહેલા દર્દીને લેબ ટેસ્ટ (જેમ કે બ્લડ ટેસ્ટ, યુરિન ટેસ્ટ વગેરે) કરાવવાની સલાહ આપે છે. આ ટેસ્ટ કરવા અને રિપોર્ટ તૈયાર કરવાનું કામ મેડિકલ લેબ ટેક્નોલોજિસ્ટનું હોય છે. BMLT કોર્સ કરીને તમે ડાયગ્નોસ્ટિક સેન્ટર્સ અને પેથોલોજી લેબ્સમાં એક મહત્વપૂર્ણ પદ સંભાળી શકો છો.
૯. BSc Radiology and Imaging Technology
આ આધુનિક યુગમાં એક્સ-રે (X-Ray), એમઆરઆઈ (MRI), સીટી સ્કેન (CT Scan) અને અલ્ટ્રાસાઉન્ડ જેવી મેડિકલ ઈમેજિંગ ટેકનિક વગર શરીરની અંદરની બીમારીઓનો પતો લગાવવો અશક્ય છે. આ કોર્સ કર્યા પછી વિદ્યાર્થીઓ રેડિયોલોજી ટેક્નોલોજિસ્ટ અથવા ઈમેજિંગ એક્સપર્ટ તરીકે ડાયગ્નોસ્ટિક સેન્ટરો અને મોટી હોસ્પિટલોમાં સારું પેકેજ મેળવી શકે છે.
૧૦. BSc Operation Theatre Technology
ઓપરેશન થિયેટર (OT) માં સર્જરી દરમિયાન દરેક સેકન્ડ કિંમતી હોય છે. સર્જરી પહેલા અને સર્જરી દરમિયાન તમામ મેડિકલ સાધનો તૈયાર રાખવા, ટેકનિકલ પ્રક્રિયાઓ સંભાળવી અને ડોક્ટરને મદદ કરવા માટે ખાસ એક્સપર્ટ્સની જરૂર પડે છે. આ કોર્સ તમને આ જ કામ માટે તૈયાર કરે છે, અને હેલ્થકેર સેક્ટરમાં આ પ્રોફાઇલની સારી એવી ડિમાન્ડ છે.
તકોનો સમંદર છે મેડિકલ ફિલ્ડ
એક વાત હંમેશા યાદ રાખો કે મેડિકલ ફિલ્ડનો અર્થ માત્ર ડોક્ટર કે MBBS થવું જ નથી. જેમ-જેમ દેશ અને દુનિયામાં સ્વાસ્થ્ય સુવિધાઓનો વિસ્તાર થઈ રહ્યો છે, તેમ-તેમ પેરામેડિકલ, નર્સિંગ, થેરાપી અને મેડિકલ ટેકનોલોજી સાથે જોડાયેલા પ્રોફેશનલ્સની માંગ ડોક્ટરો કરતા પણ વધુ ઝડપથી વધી રહી છે. તેથી, જો તમને MBBSમાં એડમિશન ન મળ્યું હોય, તો દિલ નાનું ન કરશો. ઉપર જણાવેલા કોર્સમાંથી તમારા રસનો કોર્સ પસંદ કરો અને પૂરી લગનથી મહેનત કરો. સફળતા અને સન્માન તમારા કદમ જરૂર ચૂમશે!
