ઝારખંડમાં રાજ્યસભાનું જંગ: ક્રોસ વોટિંગની આશંકા વચ્ચે રાજકીય પારો ગરમાયો
ઝારખંડની રાજધાની રાંચીમાં હાલમાં રાજકીય માહોલ ખૂબ જ ગરમાયેલો છે. આવતીકાલે, 18 જૂને, રાજ્યની બે રાજ્યસભા બેઠકો માટે મહત્વપૂર્ણ ચૂંટણી યોજાવા જઈ રહી છે. આ ચૂંટણી માત્ર બે બેઠકો માટે નથી, પરંતુ તે ઝારખંડના વર્તમાન રાજકીય સમીકરણો અને સત્તાપક્ષ તથા વિપક્ષની મજબૂતીની કસોટી સમાન બની ગઈ છે. ત્રણ ઉમેદવારો મેદાનમાં હોવાથી અને ક્રોસ વોટિંગની સતત ચર્ચાઓ થતી હોવાથી, આ ચૂંટણીનું પરિણામ રસપ્રદ રહેવાની શક્યતા છે.
ચૂંટણીનું ગણિત અને ઉમેદવારોની સ્થિતિ
આ ચૂંટણી માટે મુખ્યત્વે ત્રણ ઉમેદવારો મેદાનમાં છે. ઝારખંડ મુક્તિ મોરચા (JMM) તરફથી વૈદ્યનાથ રામ, કોંગ્રેસ તરફથી પ્રણવ ઝા અને ભાજપ સમર્થિત અપક્ષ ઉમેદવાર પરિમલ નથવાણી ચૂંટણી લડી રહ્યા છે. રાજ્યસભામાં વિજયી બનવા માટે એક ઉમેદવારે પ્રથમ પસંદગીના ઓછામાં ઓછા 28 મતો મેળવવા જરૂરી છે.
ગણિતની દૃષ્ટિએ જોઈએ તો, ઝારખંડ વિધાનસભામાં ‘ઈન્ડિયા’ બ્લોક પાસે 56 ધારાસભ્યોનું મજબૂત સંખ્યાબળ છે, જેમાં JMM (34), કોંગ્રેસ (16), RJD (4) અને CPI(ML) લિબરેશનના (2) ધારાસભ્યોનો સમાવેશ થાય છે. બીજી તરફ, ભાજપની આગેવાની હેઠળના NDA પાસે 24 ધારાસભ્યો છે. સ્પષ્ટ બહુમતીને જોતા JMM ના વૈદ્યનાથ રામની જીત લગભગ નિશ્ચિત માનવામાં આવે છે. ખરી લડાઈ તો બીજી બેઠક માટે છે, જ્યાં કોંગ્રેસના પ્રણવ ઝા અને ભાજપ સમર્થિત અપક્ષ ઉમેદવાર પરિમલ નથવાણી વચ્ચે સીધો મુકાબલો છે.
સત્તાપક્ષ અને વિપક્ષની વ્યૂહરચના
ચૂંટણીમાં ક્રોસ વોટિંગનું ભૂત નાચતું હોવાથી બંને છાવણીઓ અત્યંત સાવધ છે. પોતાના ધારાસભ્યોને એકજૂથ રાખવા માટે શાસક અને વિપક્ષ બંને પક્ષોએ એડીચોટીનું જોર લગાવ્યું છે. NDA ના ધારાસભ્યોને મંગળવારથી જ રાંચીની એક હોટલમાં સુરક્ષિત ખસેડવામાં આવ્યા છે, જેથી કોઈ પણ પ્રકારની છેડછાડ કે દબાણને ટાળી શકાય.
બીજી તરફ, મુખ્યમંત્રી હેમંત સોરેનના નિવાસસ્થાને શાસક પક્ષના ધારાસભ્યોની સતત બેઠકો યોજાઈ રહી છે. કોંગ્રેસ અને અન્ય ઘટક પક્ષોના ધારાસભ્યોને સાથે રાખીને મોક પોલ (Mock Poll) કરાવવામાં આવ્યા છે, જેથી નવા ધારાસભ્યો મતદાનની પ્રક્રિયામાં કોઈ ભૂલ ન કરે. કોંગ્રેસના ધારાસભ્ય સુરેશ બૈઠાએ આત્મવિશ્વાસ વ્યક્ત કરતા કહ્યું છે કે, “અમે 56 ધારાસભ્યો એક છીએ અને બંને બેઠકો જીતીશું.” આ નિવેદન દર્શાવે છે કે સત્તાપક્ષ પોતાની એકતાને લઈને કેટલો સજાગ છે.
શાંતિપૂર્ણ મતદાન માટે તૈયારીઓ
રિટર્નિંગ ઓફિસર રણજીત કુમારે જણાવ્યું છે કે મતદાન વિધાનસભા પરિસરમાં સવારે 9 થી સાંજે 4 વાગ્યા સુધી યોજાશે. સુરક્ષાની દૃષ્ટિએ વિધાનસભા પરિસરમાં ચુસ્ત બંદોબસ્ત ગોઠવી દેવામાં આવ્યો છે. મતદાન પૂર્ણ થયા બાદ ચૂંટણી પંચના રિપોર્ટના આધારે સાંજે 5 વાગ્યાથી મત ગણતરી શરૂ થવાની અપેક્ષા છે. આ ચૂંટણી પ્રક્રિયાને શાંતિપૂર્ણ અને નિષ્પક્ષ રીતે પૂર્ણ કરવા માટે વહીવટી તંત્ર પૂરી તૈયારીઓ કરી ચૂક્યું છે.
આ ચૂંટણી શા માટે મહત્વની છે?
ઝારખંડમાં આ ચૂંટણી બે મુખ્ય કારણોસર ચર્ચામાં છે. પ્રથમ, JMM ના સહ-સ્થાપક શિબુ સોરેનના અવસાન બાદ ખાલી પડેલી બેઠક, અને બીજું, ભાજપના સભ્ય દીપક પ્રકાશનો કાર્યકાળ પૂરો થવાથી ખાલી પડેલી બેઠક.
ભાજપ પાસે પૂરતી સંખ્યા ન હોવા છતાં, અપક્ષ ઉમેદવારને સમર્થન આપીને ભાજપે રાજકીય રણનીતિના પાસા ફેંક્યા છે. જો NDA મતો તોડવામાં સફળ રહે અથવા ‘ઈન્ડિયા’ બ્લોકમાં આંતરિક જૂથબંધી બહાર આવે, તો પરિણામો આશ્ચર્યજનક પણ હોઈ શકે છે. ભાજપના મુખ્ય દંડક નવીન જયસ્વાલે પણ જીતનો દાવો કરીને રાજકીય ઉત્તેજના વધારી દીધી છે.
