હજીરાના અસ્તિત્વની લડાઈ: સરકારી જમીન ખાનગી કંપનીને ફાળવવા સામે ગ્રામજનોનો મોરચો
સુરતનું હજીરા વિસ્તાર આજે ઉદ્યોગોનું કેન્દ્રબિંદુ બની ગયું છે, પરંતુ આ વિકાસની દોડમાં સ્થાનિક ગ્રામજનો પોતાના હક્ક અને પર્યાવરણને બચાવવા માટે લાંબી લડાઈ લડી રહ્યા છે. તાજેતરમાં હજીરા કાંઠાના ગામોના લોકોએ એકત્રિત થઈને કલેક્ટર કચેરી ખાતે વિશાળ મોરચો કાઢ્યો હતો. તેમનો રોષ કોઈ સામાન્ય બાબત નથી, પરંતુ હજારો વીઘા સરકારી જમીન ખાનગી કંપનીને ફાળવવાના વિવાદાસ્પદ નિર્ણય સામેનો છે. આ માત્ર જમીનનો વિવાદ નથી, પરંતુ આ ગામના લોકોના ભવિષ્ય અને કુદરતી સુરક્ષા સાથે જોડાયેલો ગંભીર મુદ્દો છે.
વિવાદનું મૂળ: સરકારી જમીનનો ‘ઉપયોગ’ કે ‘ખાનગીકરણ’?
સ્થાનિક ગ્રામજનોના આક્ષેપ મુજબ, સર્વે નંબર ૫૮૦ હેઠળની આશરે ૫૦૦ વીઘા જેટલી કિંમતી સરકારી પડતર જમીન કોઈ પણ પ્રકારની પારદર્શિતા વગર એક ખાનગી કંપનીને ફાળવી દેવામાં આવી છે. ગ્રામજનોનો આરોપ છે કે આ જમીન સરકાર દ્વારા કંપનીને ટાઉનશિપ બનાવવા માટે આપી દેવામાં આવી છે. એક તરફ જ્યાં વધતા જતા ઉદ્યોગીકરણને કારણે સ્થાનિકોના રહેઠાણ અને ખેતીની જમીન પર જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે, ત્યારે સરકારી જમીન પર કંપનીનો કબજો થવો એ લોકો માટે ઘાત સમાન છે.
પર્યાવરણ અને સુરક્ષા સામે ગંભીર જોખમો
આ જમીનની ફાળવણી માત્ર જમીનનો સોદો નથી, પરંતુ તે ભૌગોલિક અને પર્યાવરણીય રીતે અત્યંત સંવેદનશીલ છે. ગ્રામજનોનું સ્પષ્ટ કહેવું છે કે, CRZ (Coastal Regulation Zone) ના નિયમો મુજબ, આ જમીન ટેના ખાડીમાં જ્યારે પૂર (Flood) જેવી પરિસ્થિતિ સર્જાય, ત્યારે પાણીના નિકાલ માટે કુદરતી માર્ગ તરીકે અનામત રાખવામાં આવી હતી.
જો આ જમીન પર ખાનગી ટાઉનશિપ બનાવવામાં આવે તો કુદરતી જળમાર્ગ રૂંધાઈ જશે. પરિણામે, ચોમાસા દરમિયાન પૂરનું પાણી નજીકના ગામોમાં ઘૂસી શકે છે, જેનાથી ભવિષ્યમાં મોટી હોનારત સર્જાવાની શક્યતા છે. વિકાસના નામે કુદરતી રક્ષણની આ દીવાલ તોડી પાડવી એ માનવસર્જિત આપત્તિને આમંત્રણ આપવા સમાન છે.
કલેક્ટર કચેરીએ જનતાનો ગુંજારવ
કલેક્ટર કચેરીએ પહોંચેલા ગ્રામજનોએ લેખિતમાં આવેદનપત્ર પાઠવીને આ નિર્ણયને તાત્કાલિક રદ કરવાની માંગ કરી છે. લોકોનો પ્રશ્ન છે કે, જે જમીન જાહેર હિતમાં અથવા તો કુદરતી સંરક્ષણ માટે હોવી જોઈએ, તે કેવી રીતે કોઈ ખાનગી કંપનીને નફા માટે ફાળવી શકાય? કલેક્ટર કચેરીના આંગણે હજારો લોકોની હાજરી એ સ્પષ્ટ કરે છે કે સરકારનો આ નિર્ણય સ્થાનિકોને જરાય મંજૂર નથી.
ગાંધીચિંધ્યા માર્ગે આંદોલનની ચીમકી
આ માત્ર એક દિવસનો વિરોધ નથી. ગ્રામજનોએ સ્પષ્ટ ચીમકી ઉચ્ચારી છે કે જો તેમની માંગણીઓ સંતોષવામાં નહીં આવે અને જમીન ફાળવણીનો નિર્ણય પાછો ખેંચવામાં નહીં આવે, તો તેઓ ‘ગાંધીચિંધ્યા માર્ગે’ ઉગ્ર આંદોલન શરૂ કરશે. આ આંદોલન માત્ર રસ્તાઓ પૂરતું મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ જરૂર પડશે તો તેઓ ન્યાય મેળવવા માટે ગુજરાત હાઈકોર્ટ અને ત્યારબાદ સુપ્રીમ કોર્ટના દરવાજા ખખડાવવા પણ તૈયાર છે.
જવાબદારી કોની?
જ્યારે વિકાસના પ્રોજેક્ટ્સ હાથ ધરવામાં આવે ત્યારે તે સમાજ માટે આશીર્વાદરૂપ હોવા જોઈએ, અભિશાપ નહીં. સ્થાનિકોનું કહેવું છે કે, શું ખાનગી કંપનીઓને ફાયદો કરાવવો એ જ સરકારની પ્રાથમિકતા છે? ગામની જમીન અને ગામના પાણીના નિકાલના હક્કો જો કંપનીઓને આપી દેવામાં આવશે, તો આવનારી પેઢીઓ શું કરશે? આ પ્રશ્નો આજે હજીરાના દરેક નાગરિકના મનમાં છે.
