ટેક્સ રિફંડ મેળવ્યા પછી પણ કરી શકાય છે ITR માં ફેરફાર! જાણો શું કહે છે કાયદો
આવકવેરાનું રિટર્ન (ITR) ફાઈલ કરવું એ દરેક કરદાતા માટે એક જવાબદારીભર્યું કામ છે. ઘણી વાર ઉતાવળમાં અથવા જાણકારીના અભાવે ફોર્મ ભરતી વખતે નાની-મોટી ભૂલો થઈ જતી હોય છે. ક્યારેક બેંક વ્યાજની આવક બતાવવાનું રહી જાય, તો ક્યારેક ડિડક્શન (Deduction) નો દાવો કરવામાં ભૂલ થાય. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ હેઠળ આવી ભૂલોને સુધારવા માટે એક ખૂબ જ ઉપયોગી જોગવાઈ છે? તેને ‘રિવાઈઝ્ડ રિટર્ન’ (Revised Return) કહેવામાં આવે છે. આવો, તેને સરળ ભાષામાં સમજીએ.
રિવાઈઝ્ડ રિટર્ન એટલે શું?
આવકવેરા કાયદાની કલમ 139(5) મુજબ, જો કોઈ કરદાતાએ પોતાનું રિટર્ન ફાઈલ કરી દીધું હોય અને ત્યારબાદ તેમને જણાય કે તેમાં કોઈ ભૂલ રહી ગઈ છે અથવા કોઈ આવક દર્શાવવાની રહી ગઈ છે, તો તે પોતાના રિટર્નને ફરીથી ફાઈલ કરી શકે છે. તેને જ ‘રિવાઈઝ્ડ રિટર્ન’ કહેવાય છે.
સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે, જ્યારે તમે નવું રિટર્ન એટલે કે રિવાઈઝ્ડ રિટર્ન ફાઈલ કરો છો, ત્યારે તે જૂના રિટર્નની સંપૂર્ણ જગ્યા લઈ લે છે. એટલે કે, તમારું મૂળ રિટર્ન કાયદાની નજરમાં રદ થઈ જાય છે અને તમે જે છેલ્લે સુધારીને રિટર્ન ફાઈલ કર્યું છે, તેને જ અંતિમ અને માન્ય ગણવામાં આવે છે.
કયા પ્રકારની ભૂલો સુધારી શકાય?
ઘણા લોકોને પ્રશ્ન થાય છે કે કઈ ભૂલો માટે આ સુવિધા ઉપલબ્ધ છે? તમે નીચે મુજબની ભૂલો સુધારી શકો છો:
-
આવક રહી જવી: જો કોઈ સ્ત્રોતમાંથી થતી આવક (જેમ કે અન્ય બેંક ખાતાનું વ્યાજ) બતાવવાનું રહી ગયું હોય.
-
ભૂલભરેલી ગણતરી: ટેક્સની ગણતરીમાં ભૂલ થઈ હોય.
-
ખોટું ફોર્મ: જો તમે ભૂલથી ખોટું ITR ફોર્મ પસંદ કરી લીધું હોય.
-
ડિડક્શનનો અભાવ: કોઈ ચોક્કસ સેક્શન હેઠળ મળવાપાત્ર ડિડક્શન (જેમ કે 80C, 80D) ક્લેઈમ કરવાનું રહી ગયું હોય.
સમય મર્યાદાનું ખાસ ધ્યાન રાખો
રિવાઈઝ્ડ રિટર્ન માટે સમય ખૂબ જ કિંમતી છે. અગાઉ આ સમય મર્યાદા અસેસમેન્ટ યરના અંત સુધી હતી, પરંતુ હવે તેમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે. સામાન્ય રીતે, તમે સંબંધિત અસેસમેન્ટ યરના 31 ડિસેમ્બર સુધી અથવા તો ઇન્કમ ટેક્સ વિભાગ દ્વારા તમારા રિટર્નનું ‘અસેસમેન્ટ’ (Assessment) પૂરું થાય તે પહેલાં, ગમે ત્યારે રિવાઈઝ્ડ રિટર્ન ફાઈલ કરી શકો છો.
ધ્યાન રાખજો કે, એકવાર ઇન્કમ ટેક્સ વિભાગે તમારા કેસનું અસેસમેન્ટ પૂર્ણ કરી લીધું, પછી તમે રિટર્ન રિવાઈઝ કરી શકતા નથી. તેવા સંજોગોમાં તમારે ‘અપડેટ કરેલા રિટર્ન’ (ITR-U) જેવા મર્યાદિત વિકલ્પો પર નિર્ભર રહેવું પડે છે, જેમાં વધારાનો ટેક્સ અને દંડ પણ ભરવો પડી શકે છે.
શું આમાં કોઈ પેનલ્ટી લાગે છે?
રિવાઈઝ્ડ રિટર્ન ફાઈલ કરવાનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તેમાં કોઈ પણ પ્રકારની પેનલ્ટી (Penalty) લાગતી નથી. ટેક્સ વિભાગ તમારી ભૂલ સુધારવા બદલ કોઈ વધારાનો ચાર્જ વસૂલતો નથી. પરંતુ, અહીં એક શરત છે: તમારું મૂળ (ઓરિજિનલ) રિટર્ન નિર્ધારિત સમય મર્યાદા (Due Date) ની અંદર ફાઈલ થયેલું હોવું જોઈએ. જો તમે મૂળ રિટર્ન જ મોડું ફાઈલ કર્યું હોય, તો રિવાઈઝ્ડ રિટર્ન ફાઈલ કરતી વખતે તમે મુશ્કેલીમાં મુકાઈ શકો છો.
શું વારંવાર સુધારો કરી શકાય?
હા, આ એક ખૂબ જ લવચીક (Flexible) વ્યવસ્થા છે. કાયદા મુજબ તમે નિર્ધારિત સમય મર્યાદામાં જેટલી વાર ઈચ્છો તેટલી વાર રિટર્ન રિવાઈઝ કરી શકો છો. જોકે, ટેક્સ નિષ્ણાતો હંમેશા એવી સલાહ આપે છે કે વારંવાર રિટર્ન ફાઈલ કરવાને બદલે, તમામ ભૂલોની યાદી બનાવીને એક જ વારમાં સાચું રિટર્ન ફાઈલ કરવું જોઈએ. આનાથી પ્રોસેસિંગ સરળ બને છે અને વિભાગમાં કોઈ ખોટો સંદેશ જતો નથી.
શું રિફંડ મેળવ્યા પછી પણ સુધારો શક્ય છે?
ઘણી વાર કરદાતાઓને ડર લાગે છે કે, “મેં રિફંડ મેળવી લીધું છે, તો શું હવે હું સુધારો કરી શકું?” તો જવાબ છે – હા. જો તમારું ઓરિજિનલ રિટર્ન પ્રોસેસ થઈ ગયું હોય અને તમારા ખાતામાં રિફંડ આવી ગયું હોય, તો પણ તમે સમય મર્યાદાની અંદર રિટર્ન રિવાઈઝ કરી શકો છો.
