આવકવેરા કલમ 80C નું મોટું ગણિત: જાણી લો કઈ નાની બચત યોજનાઓ ટેક્સ બચાવશે અને કઈ યોજનાઓ આપશે ધોખો
જેમ જેમ વ્યક્તિની આવક વધે છે, તેમ તેમ કાયદેસર રીતે આવકવેરો (ઇન્કમટેક્સ) બચાવવો એ દરેક નોકરીયાત વર્ગ અને મધ્યમ વર્ગીય પરિવારો માટે એક મોટો અને મહત્વનો વિષય બની જાય છે. ભારતીય આવકવેરા કાયદાની કલમ 80C (Section 80C) ને દેશમાં કર બચત માટે સૌથી વધુ લોકપ્રિય, સુરક્ષિત અને પસંદગીની પદ્ધતિ માનવામાં આવે છે. આ કલમ હેઠળ કોઈ પણ કરદાતા વાર્ષિક ધોરણે ₹૧.૫ લાખ સુધીના રોકાણ પર ટેક્સ કપાતનો સીધો દાવો કરી શકે છે. સુરક્ષિત વળતર અને સરકારી ગેરંટીને કારણે મોટાભાગના લોકો પોસ્ટ ઓફિસ અને કેન્દ્ર સરકારની નાની બચત યોજનાઓમાં આંખો બંધ કરીને નાણાં રોકે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે સરકાર દ્વારા ચલાવવામાં આવતી તમામ નાની બચત યોજનાઓ કલમ 80C હેઠળ કર મુક્તિ માટે પાત્ર નથી? હા, રોકાણ કરતા પહેલાં એ જાણવું ખૂબ જ અનિવાર્ય છે કે કઈ યોજનાઓ તમારા પૈસા અને ટેક્સ બંને બચાવશે અને કઈ યોજનાઓમાં ટેક્સ ચૂકવવો પડશે.
આ યોજનાઓ આપશે ઉત્તમ વળતર અને સંપૂર્ણ કર મુક્તિ
સૌ પ્રથમ આપણે એવી યોજનાઓ વિશે વાત કરીએ જે તમારા ટેક્સના બોજને શૂન્ય કરવા માટે શ્રેષ્ઠ સાધન માનવામાં આવે છે. પબ્લિક પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PPF) અને દીકરીઓ માટેની સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના (SSY) આ યાદીમાં સૌથી મોખરે છે. આ બંને યોજનાઓ આવકવેરાની વિશેષ “EEE” (Exempt-Exempt-Exempt) શ્રેણી હેઠળ આવે છે. આનો અર્થ એ થાય છે કે તમે જે રકમનું રોકાણ કરો છો તે, તેના પર દર વર્ષે મળતું વ્યાજ અને સ્કીમ પાકતી વખતે (મેચ્યોરિટી) મળનારી આખી રકમ સંપૂર્ણપણે કરમુક્ત હોય છે. આ ઉપરાંત, વરિષ્ઠ નાગરિકો માટેની સિનિયર સિટીઝન સેવિંગ્સ સ્કીમ (SCSS) અને નેશનલ સેવિંગ્સ સર્ટિફિકેટ (NSC) માં કરેલું રોકાણ પણ કલમ 80C હેઠળ ટેક્સ બચાવવાનું એક ખૂબ જ મજબૂત અને સલામત માધ્યમ છે.
આ લોકપ્રિય સરકારી યોજનાઓ પર ટેક્સ મુક્તિની અપેક્ષા રાખશો નહીં
હવે વાત કરીએ એવી રોકાણ યોજનાઓ વિશે જેમાં સામાન્ય લોકો ખૂબ જ ઉત્સાહથી અને મોટા પ્રમાણમાં નાણાં જમા કરાવે છે, પરંતુ જ્યારે ટેક્સ બચાવવાની વાત આવે ત્યારે તેમને મોટો ઝટકો લાગે છે. ઘણા લોકો દર મહિને નિયમિત આવક મેળવવા માટે પોસ્ટ ઓફિસ માસિક આવક યોજના (POMIS) અથવા તો નાની બચત તરીકે રિકરિંગ ડિપોઝિટ (RD) માં ખાતું ખોલાવે છે. પરંતુ યાદ રાખો કે, પોસ્ટ ઓફિસ RD અને મંથલી ઇન્કમ સ્કીમમાં કરવામાં આવેલા કોઈપણ રોકાણને કલમ 80C હેઠળ કોઈ પણ પ્રકારની કર મુક્તિ મળતી નથી.
આ સિવાય, જો તમે પોસ્ટ ઓફિસમાં ૧ વર્ષ, ૨ વર્ષ કે ૩ વર્ષના ટૂંકા ગાળા માટે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ એટલે કે ટાઈમ ડિપોઝિટ (TD) કરો છો, તો તેના પર પણ કોઈ જ ટેક્સ કપાતનો લાભ મળતો નથી. આવકવેરામાંથી મુક્તિ મેળવવા માટે ઓછામાં ઓછી ૫ વર્ષની મુદત વાળી પોસ્ટ ઓફિસ એફડી (FD) હોવી જ જરૂરી છે.
બીજી એક અત્યંત લોકપ્રિય અને સુરક્ષિત સરકારી યોજના એટલે ‘કિસાન વિકાસ પત્ર’ (KVP), જે એક ચોક્કસ સમયગાળામાં રોકાણકારોના નાણાં સીધા બમણા કરવાનું સરકારી વચન આપે છે. ભલે લાંબા ગાળાની સુરક્ષા માટે આ સ્કીમ સર્વોત્તમ હોય, પરંતુ ટેક્સ બચાવવાના મામલે તે બિલકુલ શૂન્ય સાબિત થાય છે. કિસાન વિકાસ પત્રમાં કરેલું રોકાણ કલમ 80C હેઠળ આવતું નથી, અને સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે તેની પરિપક્વતા પર મળતું વ્યાજ પણ તમારા વાર્ષિક ટેક્સ સ્લેબ (ટેક્સ કૌંસ) અનુસાર સંપૂર્ણપણે કરપાત્ર બને છે.
આંધળું રોકાણ કરતા પહેલાં નાણાકીય નિષ્ણાતોની આ સલાહ ગાંઠે બાંધો
ટેક્સ અને ફાઇનાન્સ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોનું સ્પષ્ટપણે માનવું છે કે માત્ર અને માત્ર ઇન્કમટેક્સ બચાવવાના એકમાત્ર આશયથી કોઈપણ સ્કીમમાં આંધળું રોકાણ કરવું નાણાકીય દ્રષ્ટિએ મૂર્ખામીભર્યું સાબિત થઈ શકે છે. રોકાણ કરતા પહેલાં દરેક વ્યક્તિએ પોતાના ભવિષ્યના લક્ષ્યો, લોક-ઇન સમયગાળો (જે સમયગાળા દરમિયાન તમે તમારા પૈસા પાછા ઉપાડી શકતા નથી) અને સ્કીમમાંથી મળનારા અપેક્ષિત વળતરની બારીકાઈથી સમીક્ષા કરવી જોઈએ.
ઉદાહરણ તરીકે, જો તમે પીપીએફ (PPF) પસંદ કરો છો તો તેનો લોક-ઇન પિરિયડ પૂરા ૧૫ વર્ષનો છે, જ્યારે એનએસસી (NSC) માં રોકાણ ૫ વર્ષમાં જ પાકી જાય છે. તેથી, જો તમારો અસલી અને તાત્કાલિક ઉદ્દેશ્ય આગામી નાણાકીય વર્ષ માટે માત્ર ટેક્સ બચાવવાનો જ હોય, તો હંમેશા તમારી સુવિધા અને સમયગાળા અનુસાર કલમ 80C ની પાત્રતા ધરાવતી યોજનાઓ જ પસંદ કરવી જોઈએ. યોગ્ય સમયે અને સાચી જગ્યાએ કરવામાં આવેલું આયોજનબદ્ધ રોકાણ જ તમને ભવિષ્યમાં મોટા નાણાકીય બોજથી અને મુશ્કેલીઓથી બચાવી શકે છે.
