તડકામાં જતા પહેલા આટલું જરૂર વાંચજો! વિટામિન C સીરમ વિશેની આ ભૂલ તમારી સ્કિનને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે
સ્કિનકેરની દુનિયામાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી ‘વિટામિન C સીરમ’ ખૂબ જ લોકપ્રિય બન્યું છે. ઘણા લોકો એવું માને છે કે જો તેઓ વિટામિન C સીરમ લગાવે છે, તો તેમને સનસ્ક્રીન લગાવવાની જરૂર નથી. પણ શું આ વાત સાચી છે? શું વિટામિન C ખરેખર સનસ્ક્રીન જેવું કામ કરે છે? ચાલો, આજના લેખમાં આપણે આ ગેરસમજને દૂર કરીએ અને જાણીએ સત્ય શું છે.
સૂર્યના કિરણો અને સનસ્ક્રીનનું મહત્વ
સૌ પ્રથમ એ સમજવું જરૂરી છે કે સૂર્યના હાનિકારક કિરણો આપણી ત્વચાને કેવી રીતે નુકસાન પહોંચાડે છે. સૂર્યના કિરણોમાં મુખ્યત્વે બે પ્રકારના અલ્ટ્રાવાયોલેટ (UV) કિરણો હોય છે: UVB અને UVA.
-
UVB કિરણો: આ કિરણો ત્વચાને બાળી નાખે છે (Sunburn) અને તેનાથી સ્કિન કેન્સરનું જોખમ પણ રહે છે.
-
UVA કિરણો: આ કિરણો ત્વચામાં ઊંડે સુધી જાય છે, જે કરચલીઓ અને સમય પહેલા ત્વચાનું ઘરડા દેખાવું (Ageing) જેવી સમસ્યાઓ સર્જે છે.
સનસ્ક્રીન આ બંને કિરણો સામે રક્ષણ આપે છે. તે એક સુરક્ષા કવચ જેવું કામ કરે છે, જે કિરણોને તમારી ત્વચા સુધી પહોંચતા અટકાવે છે. તેથી, સૂર્યના તડકા સામે રક્ષણ મેળવવા માટે સનસ્ક્રીનનો ઉપયોગ કરવો એ કોઈ વિકલ્પ નથી, પણ એક અનિવાર્ય જરૂરિયાત છે.
વિટામિન C: શું તે સનસ્ક્રીન છે?
ના, વિટામિન C સીરમ એ સનસ્ક્રીનનો વિકલ્પ નથી. તે સનસ્ક્રીનની જેમ સૂર્યના કિરણોને તમારી ત્વચા પર પડતા સીધા અટકાવતું નથી. તો પછી તેનું કામ શું છે?
વિટામિન C એ એક શક્તિશાળી ‘એન્ટી-ઓક્સિડન્ટ’ છે. જ્યારે સૂર્યનો તડકો અને પ્રદૂષણ આપણી ત્વચાના સંપર્કમાં આવે છે, ત્યારે તે ‘ફ્રી રેડિકલ્સ’ નામના અસ્થિર અણુઓ પેદા કરે છે. આ ફ્રી રેડિકલ્સ આપણી ત્વચાના કોલેજન (જે ત્વચાને યુવાન રાખે છે) ને તોડી નાખે છે, જેનાથી ત્વચા નિસ્તેજ અને બેજાન દેખાય છે. વિટામિન C સીરમ આ ફ્રી રેડિકલ્સને ન્યુટ્રલાઈઝ (તટસ્થ) કરે છે અને કોષોને નુકસાન થતું અટકાવે છે. એટલે કે, વિટામિન C અંદરથી સુરક્ષા આપે છે, જ્યારે સનસ્ક્રીન બહારથી સુરક્ષા આપે છે.
શું કહે છે મેડિકલ અભ્યાસો?
વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસો કંઈક અલગ જ વાર્તા કહે છે. ૧૯૯૬માં કરવામાં આવેલા એક મહત્વપૂર્ણ મેડિકલ અભ્યાસમાં સાબિત થયું હતું કે જ્યારે તમે વિટામિન C અને E જેવા એન્ટી-ઓક્સિડન્ટ્સનો ઉપયોગ સનસ્ક્રીન સાથે કરો છો, ત્યારે તે તમારી ત્વચા માટે એક ‘વધારાનું સુરક્ષા કવચ’ (Additional line of defence) બનાવે છે.
મતલબ કે, જો તમે સનસ્ક્રીન લગાવ્યા પછી વિટામિન C સીરમનો ઉપયોગ કરો છો, તો તમારી ત્વચા સૂર્યના કિરણો સામે વધુ સારી રીતે ટકી શકે છે. આ જોડી ત્વચાને માત્ર નુકસાનથી બચાવતી નથી, પણ તેના સ્વાસ્થ્યને લાંબા ગાળે જાળવી રાખવામાં પણ મદદ કરે છે.
તમારી સ્કિનકેર આદતો કેવી રીતે હોવી જોઈએ?
તબીબી નિષ્ણાતો આ બાબતે ખૂબ જ સ્પષ્ટ છે. વિટામિન C સીરમ એ સનસ્ક્રીનનો વિકલ્પ નથી, પરંતુ તે એક પૂરક (Supplement) છે. સ્વસ્થ ત્વચા મેળવવા માટે નીચેની બાબતોનું પાલન કરવું જોઈએ:
૧. સનસ્ક્રીન પ્રથમ: દિવસ દરમિયાન બહાર નીકળતા પહેલા સનસ્ક્રીન લગાવવું ફરજિયાત છે. તે તમારી સવારની સ્કિનકેર રૂટીનનો અભિન્ન ભાગ હોવો જોઈએ.
૨. વિટામિન C નો ઉપયોગ: તમે સનસ્ક્રીન લગાવતા પહેલા વિટામિન C સીરમ લગાવી શકો છો. તે ત્વચાને દિવસ દરમિયાન થતા પર્યાવરણીય નુકસાન સામે લડવામાં મદદ કરશે.
૩. પીક અવર્સમાં સાવધાની: બપોરના ૧૨ થી ૪ વાગ્યા સુધી સૂર્યનો તડકો સૌથી વધુ તીવ્ર હોય છે. આ સમયે બને ત્યાં સુધી સીધા સૂર્યપ્રકાશમાં જવાનું ટાળો. છત્રી, હેટ કે ચશ્માનો ઉપયોગ કરો.
