ન્યુઝીલેન્ડમાં ગુંજ્યું ભારતનું નામ! પીએમ મોદીએ રજૂ કર્યો ભવિષ્યનો રોડમેપ
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની તાજેતરની ન્યુઝીલેન્ડની મુલાકાત ભારત અને આ પ્રશાંત ટાપુ રાષ્ટ્ર વચ્ચે એક નવા અને મજબૂત અધ્યાયની શરૂઆત છે. ઓકલેન્ડમાં આયોજિત ગાલા લંચ દરમિયાન પીએમ મોદીએ માત્ર બંને દેશોના પરસ્પર સહયોગને નવી દિશા જ નથી આપી, પરંતુ ભવિષ્ય માટે એક સ્પષ્ટ અને મહત્વાકાંક્ષી રોડમેપ પણ રજૂ કર્યો છે. તેમના સંબોધનમાં તેમણે ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડના સંબંધોને ‘ટ્રસ્ટ’ (Trust), ‘ટેકનોલોજી’ (Technology) અને ‘ટેલેન્ટ’ (Talent) ના ટ્રિપલ ‘T’ ફોર્મ્યુલા દ્વારા વ્યાખ્યાયિત કર્યા, જે આવનારા વર્ષોમાં બંને દેશોની ભાગીદારીનો આધાર બનશે.
40 વર્ષની રાહ અને સંબંધોમાં નવી ઊર્જા
આશરે ચાર દાયકા પછી કોઈ ભારતીય વડાપ્રધાનની ન્યુઝીલેન્ડની મુલાકાત હોવી તે પોતાનામાં એક ઐતિહાસિક ક્ષણ છે. પીએમ મોદીએ ન્યુઝીલેન્ડના વડાપ્રધાન ક્રિસ્ટોફર લક્સનનો હૂંફાળો આભાર માનતા કહ્યું કે બંને દેશોની લોકશાહી મૂલ્ય પ્રણાલીઓ એકબીજાને સ્વાભાવિક રીતે નજીક લાવે છે. ગયા વર્ષે પીએમ લક્સનની ભારત મુલાકાત પછી સંબંધોમાં જે નવી ઊર્જા આવી છે, તેને હવે ‘વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી’ (Strategic Partnership) ના સ્તર પર લઈ જવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ માત્ર એક રાજદ્વારી સમજૂતી નથી, પરંતુ બંને દેશોના ભવિષ્યના સહિયારા લક્ષ્યો તરફનું એક નક્કર પગલું છે.
વેપારનું ટ્રિપલ ‘T’ ફોર્મ્યુલા અને ભવિષ્યની શક્યતાઓ
પીએમ મોદીના ભાષણનો સૌથી મહત્વનો હિસ્સો ‘ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ’ (FTA) રહ્યો. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડનો લક્ષ્ય માત્ર વેપારનો વિસ્તાર કરવાનો નથી, પરંતુ વિશ્વાસના પાયા પર એકબીજાની ટેકનોલોજી અને પ્રતિભાનો લાભ ઉઠાવવાનો છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં દ્વિપક્ષીય વેપારમાં 50 ટકાથી વધુનો વધારો એ વાતનો પુરાવો છે કે બંને અર્થતંત્રો એકબીજા માટે કેટલા પૂરક છે. પીએમ મોદીએ આગામી પાંચ વર્ષમાં વેપારને બમણો કરવાનો લક્ષ્ય રાખ્યો છે, જેના માટે ન્યુઝીલેન્ડ દ્વારા ભારતમાં 20 બિલિયન ડોલરનું રોકાણ મોટી ભૂમિકા ભજવશે.
કૃષિથી લઈને ફિનટેક સુધી સહયોગનો વિસ્તાર
ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડ તેમની તાકાતને વ્યવહારુ સહયોગમાં બદલી રહ્યા છે. ફિનટેકના ક્ષેત્રમાં ભારતીય ‘UPI’ અને ન્યુઝીલેન્ડની પેમેન્ટ સિસ્ટમને જોડવાની પહેલ બંને દેશોના વ્યવસાયો માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે. આ સાથે જ, કૃષિ, ડેરી અને ફૂડ પ્રોસેસિંગના ક્ષેત્રમાં નવી યોજનાઓ સીધી રીતે બંને દેશોના ખેડૂતો અને પશુપાલકોની આવકને અસર કરશે. મેડિકલ અને હેલ્થકેર ક્ષેત્રમાં પણ સહયોગ વધારવા પર સંમતિ સધાઈ છે. પીએમ મોદીએ ખાસ કરીને પરંપરાગત ચિકિત્સા (Traditional Medicine) ને પ્રોત્સાહન આપવાની વાત કરી, જે બંને દેશોના સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક વારસાનો હિસ્સો છે.
સંરક્ષણ, સુરક્ષા અને હિંદ-પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં શાંતિ
આજના ભૂ-રાજકીય પરિદ્રશ્યમાં સંરક્ષણ સહયોગ કોઈપણ દેશની સુરક્ષા માટે અગત્યનો છે. પીએમ મોદીએ હિંદ-પ્રશાંત ક્ષેત્ર (Indo-Pacific Region) માં દરિયાઈ સહયોગ માટે એક નવા માળખા પર સંમતિ બનાવવાની જાહેરાત કરી. દ્વિપક્ષીય નૌકાદળ અભ્યાસ, લોજિસ્ટિક શેરિંગ અને હાઇડ્રોગ્રાફીના ક્ષેત્રમાં સહયોગ એ દર્શાવે છે કે બંને દેશો પ્રાદેશિક સ્થિરતા અને સુરક્ષા પ્રત્યે કેટલા ગંભીર છે. આ ઉપરાંત, આતંકવાદ વિરુદ્ધ એક સંયુક્ત કાર્યકારી જૂથ બનાવવાનો નિર્ણય એ સ્પષ્ટ કરે છે કે ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડ વૈશ્વિક પડકારોનો સામનો કરવા માટે એકજૂથ છે.
માનવીય સંબંધો: બંને દેશોની અસલી તાકાત
બંને દેશોના સંબંધોનો મુખ્ય આધાર ત્યાં વસતો ભારતીય સમુદાય છે. પીએમ મોદીએ ન્યુઝીલેન્ડ સરકાર અને ત્યાંના લોકોનો આભાર માન્યો કે તેમણે ભારતીય મૂળના લોકોને પોતાની મહેનત અને પ્રતિભા બતાવવાની તક આપી. શિક્ષણ ક્ષેત્રમાં પણ મોટા બદલાવની અપેક્ષા છે. પીએમ મોદીએ ન્યુઝીલેન્ડની યુનિવર્સિટીઓને ભારતમાં પોતાનું કેમ્પસ ખોલવા માટે આમંત્રણ આપ્યું છે, જેથી ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ સુધી સરળ પહોંચ મળી શકશે.
રમતોનો શતક અને સાંસ્કૃતિક એકતા
રમતોના ક્ષેત્રમાં ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડનો સંબંધ 100 વર્ષ જૂનો છે. 1926માં મેજર ધ્યાનચંદની હોકી ટીમની ન્યુઝીલેન્ડ મુલાકાતથી શરૂ થયેલી આ સફર આજે પણ ચાલુ છે. ક્રિકેટથી આગળ વધીને ‘સ્પોર્ટ્સ જોઈન્ટ એક્શન પ્લાન’ દ્વારા રગ્બી જેવી રમતોમાં સહયોગ વધારવો એ બંને દેશોની યુવા પેઢીને નજીક લાવશે.
અંતમાં, પીએમ મોદીએ ન્યુઝીલેન્ડના ‘માઓરી નવ વર્ષ’ માતારિકીની શુભેચ્છાઓ પાઠવતા એક સુંદર સરખામણી કરી. તેમણે જણાવ્યું કે જે માતારિકીને ન્યુઝીલેન્ડમાં આકાશનો તારો માનવામાં આવે છે, ભારતમાં તેને પ્રાચીન કાળથી ‘કૃતિકા નક્ષત્ર’ તરીકે પૂજવામાં આવે છે. આ સાંસ્કૃતિક જોડાણ એ વાતનું પ્રતીક છે કે ભૌગોલિક અંતર હોવા છતાં, બંને રાષ્ટ્રો એકબીજા સાથે ભાવનાત્મક રીતે જોડાયેલા છે.
પીએમ મોદીની આ મુલાકાત માત્ર વેપારી અને રાજદ્વારી સ્તરે સફળ નથી રહી, પરંતુ તેણે એ પણ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડ સાથે મળીને માત્ર પોતાના નાગરિકો માટે વિકાસના રસ્તા જ નહીં ખોલે, પરંતુ દુનિયા માટે એક બહેતર અને સુરક્ષિત ભવિષ્યનું નિર્માણ પણ કરશે.
