ટ્રમ્પ સાથેની છેલ્લી વાતચીતમાં શું બોલ્યા હતા લિન્ડસે ગ્રાહમ? જાણો તેમના અધૂરા રહી ગયેલા અંતિમ લક્ષ્યો
અમેરિકી રાજકારણના ગલિયારામાં અત્યારે શોકનું મોજું ફરી વળ્યું છે. રિપબ્લિકન પાર્ટીના દિગ્ગજ નેતા અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના નિષ્ણાત સીનેટર લિન્ડસે ગ્રાહમના નિધને માત્ર અમેરિકા જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર વૈશ્વિક રાજદ્વારી જગતને સ્તબ્ધ કરી દીધું છે. એક એવી વ્યક્તિ જે અમેરિકી વિદેશ નીતિના આધારસ્તંભ માનવામાં આવતા હતા, તેમનું અચાનક જવું એક યુગના અંત સમાન છે. પરંતુ આ દુઃખદ અંત પાછળની કહાની અત્યંત ભાવુક છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, અંતિમ શ્વાસ લેવાના થોડા કલાકો પહેલાં જ લિન્ડસે ગ્રાહમે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાથે ફોન પર જે વાતચીત કરી હતી, તે દેશ પ્રત્યેના તેમના અતૂટ સમર્પણને વ્યક્ત કરે છે.
ફોન પર ટ્રમ્પ સાથે અંતિમ રાજદ્વારી ચર્ચા
‘એક્સિઓસ’ના એક રિપોર્ટ મુજબ, નિધનના થોડા કલાકો પહેલાં લિન્ડસે ગ્રાહમ અને રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ વચ્ચે એક ગંભીર ફોન કોલ થયો હતો. તે સમયગાળો એવો હતો જ્યારે મધ્ય પૂર્વની સ્થિતિ અત્યંત વિસ્ફોટક હતી. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ગ્રાહમને હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં કોમર્શિયલ જહાજ પર થયેલા નવા હુમલાની જાણકારી આપી હતી અને જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા ઈરાન સામે વળતી કાર્યવાહી કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે.
આ વાતચીતમાં માત્ર ઈરાન જ નહીં, પરંતુ યુક્રેન અને રશિયા જેવા વૈશ્વિક તણાવના મુખ્ય કેન્દ્રો પર પણ ચર્ચા થઈ હતી. લિન્ડસે ગ્રાહમે ટ્રમ્પ સાથે યુક્રેનના આગામી પ્રવાસ અને રશિયા પર લાદવામાં આવનારા નવા પ્રતિબંધોના બિલ (Sanctions Bill) પર વિસ્તૃત વાત કરી હતી. તેઓ હંમેશા રશિયાના આક્રમક વલણ સામે કડક વલણ અપનાવવાના હિમાયતી રહ્યા હતા અને તેમના અંતિમ સમયમાં પણ તેમનું ધ્યાન આ વૈશ્વિક પડકારો પર જ હતું.
તે ૩ સંકલ્પો: ‘હું અત્યારે મરી ન શકું’
વાતચીતના અંતમાં, જ્યારે માહોલ ગંભીર હતો, ત્યારે લિન્ડસે ગ્રાહમે પોતાની તબિયતની પરવા કર્યા વગર પોતાના લક્ષ્યો દોહરાવ્યા હતા. તેમણે હળવાશમાં મજાક કરતા રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પને કહ્યું હતું, “હું અત્યારે મરી ન શકું. મારે રશિયા પર પ્રતિબંધો લગાવવાના છે, ઈરાનનો મામલો ઉકેલવાનો છે અને ઈઝરાયેલ-સાઉદી સંબંધોને સામાન્ય બનાવવાના છે.”
આ વાક્ય કોઈ સામાન્ય વાત ન હતી; આ એક એવા નેતાનો પોતાના દેશ અને વિશ્વની શાંતિ માટેનો અંતિમ સંકલ્પ હતો. ઈઝરાયેલ અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચેના સંબંધોને સામાન્ય બનાવવા એ ગ્રાહમનું સપનું હતું, જેને તેઓ મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ માટે અનિવાર્ય માનતા હતા. ઈરાન સાથે વધતો તણાવ ઘટાડવો અને રશિયાને તેની સીમાઓમાં રાખવા એ તેમના એજન્ડામાં સૌથી ઉપર હતા.
તબિયત બગડવી અને અંતિમ યોજનાઓ
વાતચીતના થોડા સમય બાદ, સીનેટર ગ્રાહમે પોતાના નજીકના લોકોને જણાવ્યું કે તેમને બેચેની અનુભવાય છે અને તબિયત બરાબર નથી. એક લડાયક વ્યક્તિત્વ હોવાને કારણે, તેમણે હાર માની ન હતી. તેમણે પોતાની યોજનાઓમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો ન હતો અને રવિવારે સવારે NBC ના એક કાર્યક્રમમાં ભાગ લેવાની પુષ્ટિ કરી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે કાર્યક્રમ પૂરો થયા બાદ તેઓ ડોક્ટર પાસે ચેકઅપ કરાવશે. પરંતુ નિયતિને કંઈક બીજું જ મંજૂર હતું. તે કાર્યક્રમમાં પહોંચે તે પહેલા જ તેમણે દુનિયાને અલવિદા કહી દીધું.
લિન્ડસે ગ્રાહમ: એક મજબૂત અવાજ
લિન્ડસે ગ્રાહમ અમેરિકી રાજકારણના એવા ગણ્યા-ગાંઠ્યા નેતાઓમાંના એક હતા જેમની વિદેશ નીતિ, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને સંરક્ષણ સંબંધિત મુદ્દાઓ પરની પકડ કોઈ સૈન્ય વ્યૂહરચનાકારથી ઓછી ન હતી. તેમણે પોતાના સમગ્ર કાર્યકાળ દરમિયાન અમેરિકાની સુરક્ષા માટે કડક નિર્ણયોનું સમર્થન કર્યું. તેઓ રશિયા વિરુદ્ધ પ્રતિબંધોના સૌથી મોટા સમર્થક હતા અને તેમણે હંમેશા યુક્રેનના સમર્થનમાં અવાજ ઉઠાવ્યો હતો. તેમના નિધનથી અમેરિકાએ એક એવો ‘રક્ષક’ ગુમાવ્યો છે જે હંમેશા વૈશ્વિક ભૂ-રાજનીતિ પર બાજ નજર રાખતો હતો.
તેમનું જવું માત્ર રિપબ્લિકન પાર્ટી માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર અમેરિકી વિદેશ નીતિ માટે મોટી ક્ષતિ છે. તેમના અંતિમ શબ્દો આજે પણ વોશિંગ્ટનના ગલિયારામાં ગુંજી રહ્યા છે. લિન્ડસે ગ્રાહમના તે ૩ સંકલ્પો—રશિયા પર નકેલ, ઈરાનનો ઉકેલ અને ઈઝરાયેલ-સાઉદી મિત્રતા—હવે તેમના અનુગામીઓ માટે એક વસિયતનામું છે. તેઓ ગયા, પરંતુ પોતાની પાછળ એક એવો રાજદ્વારી રોડમેપ છોડી ગયા છે, જેના પર ચાલવું અમેરિકા માટે આવનારા સમયમાં એક મોટો પડકાર હશે.
મધ્ય પૂર્વના તણાવપૂર્ણ માહોલમાં લિન્ડસે ગ્રાહમની ખોટ ચોક્કસપણે સાલશે. તેઓ એક એવા યોદ્ધા હતા જેમણે પોતાના અંતિમ શ્વાસ સુધી પોતાના દેશના હિતો અને વૈશ્વિક શાંતિ માટે કામ કર્યું. તેમની યાદો તે ‘સંકલ્પ’ તરીકે હંમેશા જીવંત રહેશે, જે તેમણે મૃત્યુના થોડા કલાકો પહેલા લીધો હતો.
