બેંકો ફેઈલ, આ કંપનીઓ પાસ? જાણો ૩ વર્ષ માટે ક્યાં પૈસા રોકવાથી મળશે સૌથી વધુ ગેરંટીડ વળતર
જ્યારે સુરક્ષિત રોકાણ અને ગેરંટીડ વળતરની વાત આવે છે, ત્યારે ભારતીયો માટે ફિક્સ ડિપોઝિટ (FD) આજે પણ સૌથી લોકપ્રિય અને ભરોસાપાત્ર વિકલ્પ ગણાય છે. શેરબજારના જોખમોથી દૂર રહીને પોતાના પૈસા સુરક્ષિત રાખવા માંગતા રોકાણકારો માટે FD એક ઉત્તમ સાધન છે. જો તમે વર્ષ ૨૦૨૬માં તમારા નાણાંને ૩ વર્ષ માટે ફિક્સ ડિપોઝિટમાં મૂકવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો રોકાણ કરતા પહેલાં અલગ-અલગ બેંકો અને ફાઇનાન્સ કંપનીઓના વ્યાજ દરોની સરખામણી કરવી ખૂબ જ જરૂરી છે, જેથી તમે મહત્તમ નફો મેળવી શકો.
હાલમાં ઘણી સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકો (Small Finance Banks) અને નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ (NBFCs) આકર્ષક વ્યાજ દરો ઓફર કરી રહી છે. આનાથી રોકાણકારોને ઓછા જોખમે વધુ કમાણી કરવાની સારી તક મળે છે. આ ઉપરાંત, વરિષ્ઠ નાગરિકો (Senior Citizens) માટે હંમેશની જેમ વધારાના વ્યાજનો લાભ પણ ઉપલબ્ધ છે. જો તમે ₹૨ કરોડથી ઓછી રકમનું રોકાણ કરવા માંગો છો, તો બજારમાં અત્યારે કઈ સંસ્થાઓ ટોચ પર છે તેની વિગતો નીચે મુજબ છે.

૧. શ્રામ ફાઇનાન્સ (Shriram Finance): સૌથી વધુ વ્યાજ અને ખાસ લાભો
નાણાકીય કંપનીઓ (NBFCs) ની યાદીમાં અત્યારે શ્રામ ફાઇનાન્સ સૌથી આગળ છે. જો તમે ૩ વર્ષની એફડી પ્લાન કરી રહ્યા છો, તો આ કંપની સામાન્ય નાગરિકોને વાર્ષિક ૭.૫૦% અને વરિષ્ઠ નાગરિકોને ૮.૦૦% જેટલું ઊંચું વ્યાજ આપી રહી છે.
આ કંપની રોકાણકારોને વ્યાજ મેળવવા માટે માસિક, ત્રિમાસિક, અર્ધવાર્ષિક, વાર્ષિક અથવા મેચ્યોરિટી વખતે એકસાથે (Cumulative) વ્યાજ ચૂકવણીના લવચીક વિકલ્પો આપે છે. આ ઉપરાંત, મહિલા રોકાણકારોને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે કંપની પાત્ર ડિપોઝિટ પર ૦.૫૦% વધારાનું વ્યાજ પણ ઓફર કરે છે, જે મહિલાઓ માટે આ સ્કીમને વધુ આકર્ષક બનાવે છે.
૨. સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકો (Small Finance Banks): વ્યાજમાં સૌથી આગળ
છેલ્લા કેટલાક સમયથી સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકો સામાન્ય કોમર્શિયલ બેંકો કરતાં વધુ ગ્રાહકો આકર્ષવા માટે ઊંચા વ્યાજ દરો ઓફર કરી રહી છે.
-
AU Small Finance Bank: બેંકોની કેટેગરીમાં આ બેંક સૌથી મોખરે છે. તે સામાન્ય ગ્રાહકોને ૭.૧૦% અને સિનિયર સિટીઝન્સને ૭.૨૯% વ્યાજ દર આપી રહી છે.
-
Equitas Small Finance Bank: આ બેંક પણ ૩ વર્ષની મુદત માટે સામાન્ય નાગરિકોને ૭.૦૦% અને વરિષ્ઠ નાગરિકોને ૭.૫૦% વ્યાજ ચૂકવે છે.
આ બંને બેંકો વ્યાજની નિયમિત ચૂકવણી (flexible payout) અને સમય પહેલાં પૈસા ઉપાડવાની (Premature Withdrawal) સગવડ આપે છે, જેથી કટોકટીના સમયે રોકાણકારોને લિક્વિડિટી (રોકડ) ની તકલીફ ન પડે.
૩. અન્ય મોટી NBFCs ના આકર્ષક વ્યાજ દરો
ફાઇનાન્સ કંપનીઓ બેંકોની સરખામણીએ હજુ પણ વધુ સ્પર્ધાત્મક વળતર આપી રહી છે:
-
Mahindra Finance: આ કંપની તેની લોકપ્રિય ‘સમૃદ્ધિ ક્યુમ્યુલેટિવ ડિપોઝિટ સ્કીમ’ (Samruddhi Cumulative Deposit Scheme) હેઠળ સામાન્ય રોકાણકારોને ૭.૦૦% અને વરિષ્ઠ નાગરિકોને ૭.૩ canvas% વ્યાજ આપે છે, જેમાં વ્યાજની ગણતરી વાર્ષિક ચક્રવૃદ્ધિ (compounded annually) પદ્ધતિથી થાય છે.
-
Sundaram Finance: સુંદરામ ફાઇનાન્સ પણ સામાન્ય ગ્રાહકો માટે ૭.૦૦% અને વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે ૭.૫૦% વ્યાજ દર ઓફર કરે છે. આ કંપનીમાં નોમિનેશન (વારસદાર રાખવાની) અને પ્રીમેચ્યોર વિથડ્રોઅલની સુવિધાઓ પણ ઉપલબ્ધ છે.
૪. જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો (PSB): સુરક્ષા અને સ્થિરતાનો ભરોસો
સરકારી કે જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો સામાન્ય રીતે સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકો અને NBFCs ની સરખામણીમાં ઓછું વ્યાજ આપે છે, પરંતુ તેમના મજબૂત બ્રાન્ડ વેલ્યુ, વિશાળ નેટવર્ક અને સરકારી સુરક્ષાના કારણે લોકો આજે પણ ત્યાં પૈસા રોકવાનું પસંદ કરે છે.
-
Canara Bank: કેનરા બેંક હાલમાં ૩ વર્ષની એફડી પર સામાન્ય રોકાણકારોને ૬.૨૫% અને વરિષ્ઠ નાગરિકોને ૬.૭૫% વાર્ષિક વ્યાજ ઓફર કરે છે. અહીં સમય પહેલાં પૈસા ઉપાડી શકાય છે, પરંતુ ₹૨ કરોડથી ઓછી ડિપોઝિટ પર ૧% પેનલ્ટી (દંડ) લાગુ પડે છે.
-
Punjab & Sind Bank: આ સરકારી બેંક સામાન્ય નાગરિકોને ૫.૮૫% અને વરિષ્ઠ નાગરિકોને ૬.૩૫% વ્યાજ દર આપે છે.

વ્યાજ દરોનું એક નજરે કોષ્ટક (₹૨ કરોડથી ઓછી રકમ માટે)
| બેંક અથવા કંપનીનું નામ | સામાન્ય નાગરિકો માટે વ્યાજ દર | વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે વ્યાજ દર |
| Shriram Finance | ૭.૫૦% | ૮.૦૦% |
| AU Small Finance Bank | ૭.૧૦% | ૭.૨૯% |
| Mahindra Finance | ૭.૦૦% | ૭.૩૫% |
| Sundaram Finance | ૭.૦૦% | ૭.૫૦% |
| Equitas Small Finance Bank | ૭.૦૦% | ૭.૫૦% |
| Canara Bank | ૬.૨૫% | ૬.૭૫% |
| Punjab & Sind Bank | ૫.૮૫% | ૬.૩૫% |
રોકાણ કરતા પહેલાં ધ્યાનમાં રાખવાની બાબતો
નાણાકીય નિષ્ણાતોના મતે, ફિક્સ ડિપોઝિટ પસંદ કરતી વખતે માત્ર ‘સૌથી વધુ વ્યાજ દર’ જોઈને જ નિર્ણય ન લેવો જોઈએ. રોકાણકારોએ નીચેની બાબતોનું પણ મૂલ્યાંકન કરવું જોઈએ:
-
ક્રેડિટ પ્રોફાઇલ અને રેટિંગ (Credit Rating): ખાસ કરીને જ્યારે તમે કોઈ NBFC (ફાઇનાન્સ કંપની) માં પૈસા રોકતા હોવ, ત્યારે તેની ક્રેડિટ રેટિંગ (જેમ કે AAA અથવા AA) ચોક્કસ તપાસો. વધુ વ્યાજ આપતી કંપનીઓમાં સામાન્ય બેંકો કરતાં ક્રેડિટ રિસ્ક થોડું વધારે હોઈ શકે છે.
-
પ્રીમેચ્યોર વિથડ્રોઅલ નિયમો: કટોકટીના સમયે જો પૈસા અધવચ્ચેથી ઉપાડવા પડે, તો બેંક કેટલો દંડ વસૂલશે તે જાણી લેવું જરૂરી છે.
-
વ્યાજની ચૂકવણી અને લિક્વિડિટી: જો તમને નિયમિત આવકની જરૂર હોય તો માસિક કે ત્રિમાસિક પેઆઉટ વિકલ્પ પસંદ કરો, અન્યથા ક્યુમ્યુલેટિવ (મેચ્યોરિટી પર વ્યાજ) વિકલ્પ વધુ યોગ્ય રહેશે.
-
ટેક્સેશન (ટેક્સ નિયમો): એફડી પર મળતું વ્યાજ તમારી ટેક્સ લેબ (Tax Slab) મુજબ કરપાત્ર હોય છે, તેથી ટેક્સ કાપ્યા પછીના વળતર (Post-tax returns) ની પણ ગણતરી કરવી જોઈએ.
યોગ્ય આયોજન અને સાચી સંસ્થાની પસંદગી કરીને તમે ૨૦૨૬માં તમારી ૩ વર્ષની ફિક્સ ડિપોઝિટ પર ઉત્તમ અને સુરક્ષિત વળતર મેળવી શકો છો.