ISRO વિદ્યાર્થીઓ માટે લાવી રહ્યું છે ઇન્ટર્નશિપની શાનદાર તક, યોગ્યતાથી લઈને અરજી કરવાની સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા જાણો
જો તમારું સપનું અવકાશ વિજ્ઞાન, રોકેટ સાયન્સ, ઇજનેરી (Engineering) અથવા અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીની દુનિયામાં કારકિર્દી બનાવવાનું છે, તો તમારા માટે એક ખૂબ જ રોમાંચક સમાચાર સામે આવ્યા છે. ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંસ્થા (ISRO) એ દેશના હોંશિયાર અને વિજ્ઞાન-ટેકનોલોજી સાથે જોડાયેલા વિદ્યાર્થીઓ માટે ઇન્ટર્નશિપ અને સ્ટુડન્ટ ટ્રેની પ્રોગ્રામની જાહેરાત કરી દીધી છે. આ પ્રોગ્રામ હેઠળ દેશના યુવાનોને સીધી રીતે ઇસરો વૈજ્ઞાનિકો સાથે કામ કરવા, દેશના મોટા રિસર્ચ પ્રોજેક્ટ્સનો ભાગ બનવા અને સ્પેસ ટેકનોલોજી સાથે જોડાયેલો વ્યવહારુ (Practical) અનુભવ મેળવવાની અદ્ભુત તક મળશે.
જો તમે પણ આ પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાનો ભાગ બનવા માંગતા હો, તો તમે તમારી પસંદગી અને સુવિધા મુજબ ઇસરોની કોઈપણ યુનિટની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જઈને આના માટે અરજી કરી શકો છો. ચાલો જાણીએ કે આ ઇન્ટર્નશિપ માટે કોણ-કોણ અરજી કરી શકે છે, તેના માટે શું યોગ્યતા હોવી જોઈએ અને અરજી સાથે જોડાયેલી બાકીની મહત્વની બાબતો કઈ છે.
ISRO ઇન્ટર્નશિપ માટે પાત્રતા (Eligibility Criteria) શું છે?
ઇસરો જેવા દેશના સૌથી મોટા વૈજ્ઞાનિક સંઘટનમાં ઇન્ટર્નશિપ મેળવવી દરેક વિદ્યાર્થીનું સપનું હોય છે. આના માટે કેટલીક ખાસ શર્તો નક્કી કરવામાં આવી છે, જેને પૂરી કરવી અનિવાર્ય છે:
-
ભારતીય નાગરિકતા: આ ઇન્ટર્નશિપ માટે ફક્ત અને ફક્ત ભારતના નાગરિકો જ અરજી કરી શકે છે.
-
શૈક્ષણિક લાયકાત: અરજદારો હાલમાં માન્ય સંસ્થામાં વિજ્ઞાન અથવા ટેકનોલોજીમાં સ્નાતક, અનુસ્નાતક અથવા સંશોધન (પીએચડી) પ્રોગ્રામ કરી રહ્યા હોવા જોઈએ – અથવા તાજેતરમાં પૂર્ણ કર્યું હોવું જોઈએ.
-
ન્યૂનતમ ગુણ: અરજી કરનાર વિદ્યાર્થી પાસે તેની અગાઉની પરીક્ષાઓમાં ઓછામાં ઓછા 60% ગુણ અથવા 10 પોઇન્ટ સ્કેલ પર ઓછામાં ઓછું 6.32 CGPA હોવું જરૂરી છે.
-
વધારાની શર્તો: જો કે આ મૂળભૂત નિયમો છે, પરંતુ ઇસરોના અલગ-અલગ સેન્ટર્સ કે યુનિટ્સના હિસાબે કેટલીક વધારાની શૈક્ષણિક શર્તો પણ લાગુ થઈ શકે છે, જેને ફોર્મ ભરતા પહેલા ચકાસી લેવું વધુ સારું રહેશે.
વિક્રમ સારાભાઈ સ્પેસ સેન્ટર (VSSC) માટેના નિયમો
જો તમે ખાસ કરીને ઇસરોના પ્રમુખ કેન્દ્ર વિક્રમ સારાભાઈ સ્પેસ સેન્ટર (VSSC) માં ઇન્ટર્નશિપ કરવા માંગતા હો, તો ત્યાંના નિયમો થોડા અલગ છે:
-
આના માટે BE, BTech, ME, MTech, BSc, MSc, BS-MS, ઇન્ટિગ્રેટેડ MSc, ઇન્ટિગ્રેટેડ MTech અને PhD ના વિદ્યાર્થીઓ અરજી કરી શકે છે.
-
ગ્રેજ્યુએશન કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓનો નિર્ધારિત સેમેસ્ટર પૂરો થવો જરૂરી છે. જ્યારે ME, MTech અને MSc ના વિદ્યાર્થીઓનો પહેલો સેમેસ્ટર, જ્યારે PhD વિદ્યાર્થીઓનો કોર્સવર્ક પૂરો થવો અનિવાર્ય છે.
-
અરજી ફક્ત તે જ રેગ્યુલર (Regular) વિદ્યાર્થીઓની સ્વીકારવામાં આવશે જેઓ અભ્યાસ કરી રહ્યા છે અથવા જેમણે 14 ફેબ્રુઆરી 2025 પછી પોતાનો સંપૂર્ણ અભ્યાસક્રમ પૂરો કર્યો હોય.
ઇન્ટર્નશિપ કેટલા દિવસની હશે અને શું સ્ટાઈપેન્ડ મળશે?
વિદ્યાર્થીઓના મનમાં અક્ષર આ સવાલ રહે છે કે ઇન્ટર્નશિપ કેટલા દિવસની હશે અને શું આના માટે કોઈ પૈસા (Stipend) પણ મળશે? તો તમને જણાવી દઈએ કે:
-
આ ઇન્ટર્નશિપનો સમયગાળો ન્યૂનતમ 21 દિવસ અને મહત્તમ 45 દિવસ નક્કી કરવામાં આવ્યો છે.
-
આ દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓને ઇસરોની પ્રયોગશાળાઓમાં દેશના નામાંકિત વૈજ્ઞાનિકો અને નિષ્ણાતોના માર્ગદર્શન હેઠળ વિવિધ પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરવાની તક મળશે.
-
જો કે, આ સંપૂર્ણપણે એક ટ્રેનિંગ આધારિત (Training-based) કાર્યક્રમ છે, તેથી પસંદ કરાયેલા ઉમેદવારોને કોઈપણ પ્રકારનું સ્ટાઈપેન્ડ, માનદ વેતન, રહેવાની કે ખાવાની સુવિધા મફતમાં ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે નહીં.
-
વિદ્યાર્થીઓની પસંદગી તેમની શૈક્ષણિક લાયકાત, ઉપલબ્ધ બેઠકો અને સંબંધિત ઇસરો કેન્દ્રમાં લેબોરેટરી અને સંસાધનોની ઉપલબ્ધતાના આધારે કરવામાં આવશે.
-
જે વિદ્યાર્થીઓની પસંદગી થશે, તેમને ઇમેઇલ દ્વારા તેની માહિતી મોકલવામાં આવશે. સાથે જ, ઇસરોએ આ સ્પષ્ટ નિયમ બનાવ્યો છે કે કોઈપણ વિદ્યાર્થીને પોતાની એક ડિગ્રી દરમિયાન માત્ર એક જ વાર ઇન્ટર્નશિપ કરવાની તક મળશે.
ક્યારથી શરૂ થશે અરજીઓ અને કયા દસ્તાવેજો જરૂરી છે?
જો તમે BSc ઇન્ટર્નશિપ માટે અરજી કરવા માંગતા હો, તો તેની ઓનલાઈન અરજી પ્રક્રિયા 14 ઓગસ્ટ 2026 ના રોજ સવારે 10:00 વાગ્યે શરૂ થશે અને 14 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ રાત્રે 11:59 વાગ્યા સુધી અરજીઓ સ્વીકારવામાં આવશે. આ ઇન્ટર્નશિપનું આયોજન 1 નવેમ્બર 2026 થી 31 જાન્યુઆરી 2027 ની વચ્ચે કરવામાં આવશે.
ફોર્મ ભરતી વખતે વિદ્યાર્થીઓએ પોતાની માર્કશીટ, ટેકનિકલ કૌશલ્ય (Technical Skills), પ્રોજેક્ટ વર્કનું વિગતવાર, કામનો અનુભવ (જો કોઈ હોય તો) અને કૉલેજ દ્વારા જારી કરાયેલ પરમિશન લેટર જેવા તમામ જરૂરી દસ્તાવેજોને એક સિંગલ પીડીએફ ફાઇલ બનાવીને અપલોડ કરવા પડશે.
કયા-કયા ઇસરો કેન્દ્રોમાં મળી શકે છે તક?
વિદ્યાર્થીઓ પોતાની રૂચિ અને અભ્યાસના ક્ષેત્ર અનુસાર ઇસરોના દેશભરમાં ફેલાયેલા અલગ-અલગ યુનિટ્સ માટે અરજી કરી શકે છે. જેમાં મુખ્ય કેન્દ્રો સામેલ છે:
-
યુ. આર. રાવ સેટેલાઇટ સેન્ટર (બેંગલુરુ)
-
સ્પેસ એપ્લિકેશન સેન્ટર (અમદાવાદ)
-
વિક્રમ સારાભાઈ સ્પેસ સેન્ટર (તિરુવનંતપુરમ)
-
સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટર (શ્રીહરિકોટા)
-
ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ રિમોટ સેન્સિંગ (દેહરાદૂન)
-
માસ્ટર કંટ્રોલ ફેસિલિટી (MCF)
-
આઈએસટીઆરએસી (ISTRAC)
-
ફિઝિકલ રિસર્ચ લેબોરેટરી (PRL) અને અન્ય કેન્દ્રો.
જો તમે અવકાશ વિજ્ઞાનના ક્ષેત્રમાં તમારું ભવિષ્ય ઉજ્જવળ બનાવવા માંગતા હો અને દેશના વૈજ્ઞાનિકો સાથે ખભે-ખભો મિલાવીને કંઈક નવું શીખવા માંગતા હો, તો સમયસર ઇસરોની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જાઓ અને તમારી પસંદગીના કેન્દ્ર માટે અરજી કરો.
