રાજ્યસભામાં મનુસ્મૃતિ વિવાદ: ખડગેની ટિપ્પણી પર હોબાળો અને રેકોર્ડમાંથી હટાવવાની કાર્યવાહી
સંસદના ઉપલા ગૃહ એટલે કે રાજ્યસભામાં પેપર લીક વિરોધી બિલ પર ચર્ચા ચાલી રહી હતી, ત્યારે રાજકીય માહોલ અચાનક ગરમાયો હતો. કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ અને વિપક્ષના નેતા મલ્લિકાર્જુન ખડગે દ્વારા ‘મનુસ્મૃતિ’ અંગે આપવામાં આવેલી ટિપ્પણીઓને લઈને ગૃહમાં ભારે હોબાળો મચી ગયો હતો. આ વિવાદ એટલો વધી ગયો કે આખરે સભાપતિની દરમિયાનગીરી બાદ આ ટિપ્પણીઓને ગૃહના સત્તાવાર રેકોર્ડમાંથી દૂર કરવી પડી હતી.
મનુસ્મૃતિ અને પેપર લીક બિલની સુસંગતતા પર સવાલ
ચર્ચા દરમિયાન, જ્યારે મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ મનુસ્મૃતિને અભ્યાસક્રમમાં સમાવવાનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો, ત્યારે રાજ્યસભાના અધ્યક્ષે તરત જ તેમને અટકાવ્યા. અધ્યક્ષે સ્પષ્ટપણે પૂછ્યું કે પેપર લીક વિરોધી બિલ પર ચર્ચા સાથે મનુસ્મૃતિનો શું સંબંધ છે? આ નિવેદનથી શાસક પક્ષના સાંસદોમાં રોષ ફેલાયો અને ભાજપે આ ટિપ્પણી પર સખત વાંધો ઉઠાવ્યો.

ગૃહના નેતા અને કેન્દ્રીય મંત્રી જેપી નડ્ડાએ આક્રમક વલણ અપનાવતા જણાવ્યું હતું કે વિપક્ષી નેતાનું આ નિવેદન બિનપાયાનું છે અને તેમાં કોઈ તથ્ય નથી. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે આવા નિવેદનો સમાજમાં અશાંતિ અને તણાવ ભડકાવવાનું કામ કરી શકે છે. નડ્ડાએ ખડગેને પડકાર ફેંક્યો હતો કે તેઓ મનુસ્મૃતિના મૂળ લખાણને ગૃહમાં રજૂ કરીને પોતાના દાવાને પ્રમાણિત કરે.
ભાજપના સાંસદ સુધાંશુ ત્રિવેદી અને પ્રમોદ તિવારી વચ્ચેની દલીલો
આ સમગ્ર વિવાદ દરમિયાન ભાજપના સાંસદ સુધાંશુ ત્રિવેદીએ પણ આ મુદ્દે પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું હતું. જોકે, અધ્યક્ષે તેમને પણ ટૂંક સમયમાં અટકાવ્યા હતા. ત્રિવેદીએ પોતાના સંબોધનમાં ભારતના બંધારણના ઘડવૈયા ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકરના પુસ્તકો તેમજ કોલકાતા હાઇકોર્ટના પૂર્વ ન્યાયાધીશ વિલિયમ જોન્સના સંદર્ભો ટાંક્યા હતા. તેમણે અન્ય કેટલાક ઐતિહાસિક પુસ્તકોનો ઉલ્લેખ કરીને વિપક્ષ દ્વારા કરવામાં આવતા દાવાઓના પુરાવા માંગ્યા હતા.
બીજી બાજુ, કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા પ્રમોદ તિવારીએ બચાવ કરતા એક ચોક્કસ પુસ્તકનો સંદર્ભ આપ્યો અને દાવો કર્યો કે વિવાદિત પુસ્તક ભાજપના શાસનકાળ દરમિયાન જ પ્રકાશિત થયું હતું અને તેના પર કોઈ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો ન હતો. તેમણે કટાક્ષ કર્યો હતો કે જો આ પુસ્તકનો ઉલ્લેખ કરવો કે પ્રદર્શિત કરવો એ અપરાધ છે, તો તેની જવાબદારી પણ સત્તામાં બેઠેલા લોકોની જ બને છે કારણ કે દેશમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી ભાજપની જ સરકાર છે.
#WATCH | Heavy sloganeering in Rajya Sabha as Leader of Opposition Mallikarjun Kharge delivers his speech.
Opposition MPs demand action against Union Minister Giriraj Singh and ask him to apologise over his remarks.
(Source: Sansad TV) pic.twitter.com/02U6HDVJhQ
— ANI (@ANI) July 30, 2026
કેન્દ્રીય મંત્રી જિતેન્દ્ર સિંહનું નિવેદન અને એનડીએ સરકારનું કામ
આ સમગ્ર વિવાદ વચ્ચે, સંસદીય કાર્યવાહીના અન્ય ભાગમાં કેન્દ્રીય મંત્રી જિતેન્દ્ર સિંહ દ્વારા દેશની ભરતી પ્રક્રિયા અંગે મહત્વપૂર્ણ માહિતી આપવામાં આવી હતી. તેમણે રાજ્યસભામાં જણાવ્યું કે દેશમાં યુપીએસસી (UPSC), સ્ટાફ સિલેક્શન કમિશન, રેલ્વે ભરતી બોર્ડ અને બેંકિંગ પર્સનલ સિલેક્શન જેવી ચાર મુખ્ય પ્રાથમિક ભરતી એજન્સીઓ કાર્યરત છે. વધુમાં, ઉચ્ચ શિક્ષણમાં પ્રવેશ માટે રાષ્ટ્રીય પરીક્ષણ એજન્સી (NTA) ની રચના કરવામાં આવી છે.
જિતેન્દ્ર સિંહે એક રસપ્રદ ઐતિહાસિક તથ્ય રજૂ કરતા જણાવ્યું કે આવી રાષ્ટ્રીય એજન્સી સ્થાપવાનો વિચાર સૌપ્રથમ વર્ષ 1992 માં આવ્યો હતો, જે તે સમયની કોંગ્રેસ સરકારના કાર્યકાળ દરમિયાન પ્રસ્તાવિત થયો હતો. વર્ષ 2010 માં યુપીએ (UPA) સરકારના શાસનમાં પણ આ દિશામાં સમિતિઓની રચના કરી ભલામણો કરવામાં આવી હતી. તેમણે કટાક્ષ અને પ્રશંસા બંનેનાસૂર સાથે કહ્યું કે વર્તમાન એનડીએ (NDA) સરકાર યુપીએ સરકારના તે સમયના અધૂરા કાર્યો અને એજન્ડાને પૂરા કરવાનું અને આગળ ધપાવવાનું કામ કરી રહી છે, જેના માટે વિપક્ષે પણ વડાપ્રધાન મોદીના વખાણ કરવા જોઈએ.