૨૪ થી ૪૮ કલાકમાં ૧,૧૦૦થી વધુ રસ્તાઓ ચાલુ! દક્ષિણ ગુજરાતમાં તંત્રની સુપરફાસ્ટ કામગીરી
ચોમાસાની ઋતુમાં જ્યારે મેઘરાજા રોદ્ર સ્વરૂપ ધારણ કરે છે, ત્યારે સૌથી મોટી આફત રસ્તાઓ અને વાહન વ્યવહાર પર આવે છે. તાજેતરમાં ૨૩ થી ૨૭ જુલાઈ દરમિયાન ગુજરાતના વિવિધ વિસ્તારોમાં ખાબકેલા અતિભારે વરસાદને કારણે અનેક વિસ્તારો જળબંબાકાર થયા હતા. નદી-નાળાં છલકાઈ જવાના કારણે અનેક માર્ગો પર પાણી ફરી વળ્યા હતા, તો કેટલેક સ્થળે રસ્તાઓ ધોવાઈ જતાં સંપર્ક તૂટી ગયો હતો.
આવી વિકટ અને કટોકટીભરી પરિસ્થિતિ વચ્ચે રાજ્યના માર્ગ અને મકાન વિભાગે (Road & Building Department) અભૂતપૂર્વ તત્પરતા દાખવી છે. નાગરિકોની સુવિધા અને સલામતીને પ્રાથમિકતા આપીને તંત્રે ૨૪×૭ યુદ્ધના ધોરણે મરામત કામગીરી હાથ ધરી હતી, જેના પરિણામે સમગ્ર રાજ્યમાં બંધ થયેલા રસ્તાઓ પૈકી ૯૪% જેટલા રસ્તાઓ ગણતરીના કલાકોમાં વાહન વ્યવહાર માટે પૂર્વવત્ કરી દેવાયા છે.
૨૩ થી ૨૭ જુલાઈ વચ્ચે ૧,૫૪૦ રસ્તાઓ થયા હતા બંધ
માર્ગ અને મકાન વિભાગના સત્તાવાર આંકડાઓ મુજબ, ૨૩ થી ૨૭ જુલાઈના ૫ દિવસ દરમિયાન રાજ્યભરમાં મુસળધાર વરસાદ પડ્યો હતો. પરિણામે, સુરક્ષાના કારણોસર, રસ્તાઓ પર પાણી ફરી વળવા (ઓવરટોપિંગ) અને ભંગાણ પડવાના કારણે સમગ્ર રાજ્યમાં કુલ ૧,૫૪૦ રસ્તાઓ વાહન વ્યવહાર માટે બંધ કરવા પડ્યા હતા.
પરંતુ વરસાદી આફત વચ્ચે પણ સરકારી મશીનરીએ હાથ પર હાથ ધરીને બેસી રહેવાના બદલે તરત જ રસ્તાઓનું વિભાજન કરી રિપેરિંગ કામગીરી શરૂ કરી દીધી હતી. અત્યાર સુધીની ઝડપી કામગીરીના પરિણામે બંધ થયેલા કુલ રસ્તાઓમાંથી આશરે ૧,૪૫૧ જેટલા રસ્તાઓ સંપૂર્ણ મરામત બાદ ફરીથી ખુલ્લા મૂકી દેવામાં આવ્યા છે.
દક્ષિણ ગુજરાતમાં આફત સામે ‘બુલડોઝર’ સ્પીડ: ૪૮ કલાકમાં ૧,૧૮૭ રસ્તાઓ શરુ
આ ચોમાસામાં સૌથી વધુ માર દક્ષિણ ગુજરાતને પડ્યો હતો. પૂર અને ભારે વરસાદને કારણે દક્ષિણ ગુજરાતમાં સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર હતી, જ્યાં નાના-મોટા મળીને કુલ ૧,૨૫૧ રસ્તાઓ બંધ થઈ ગયા હતા.
જોકે, માર્ગ અને મકાન વિભાગની સ્થાનિક ટીમોએ અસાધારણ ઝડપ બતાવી. માત્ર ૨૪ થી ૪૮ કલાકના ટૂંકા ગાળામાં જ ૧,૧૮૭ રસ્તાઓ પરથી કાટમાળ હટાવી, જરૂરી સમારકામ કરીને વાહન વ્યવહાર પુનઃશરૂ કરી દીધો હતો. હાલની સ્થિતિએ દક્ષિણ ગુજરાતના ૧,૨૩૬ જેટલા (એટલે કે ૯૮%થી પણ વધુ) રસ્તાઓ પર વાહનોની અવરજવર સામાન્ય થઈ ચૂકી છે.
૨૪×૭ કામગીરી માટે ‘૪ સ્તંભીય વ્યૂહરચના’ (4-Pillar Strategy)
મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ, નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવી અને માર્ગ-મકાન વિભાગના સચિવના સીધા માર્ગદર્શન હેઠળ આ આખી કામગીરી પાર પાડવામાં આવી હતી. આ માટે તંત્રે એક સુઆયોજિત ‘૪ સ્તંભીય વ્યૂહરચના’ અપનાવી હતી:
૧. મેનપાવરનું વ્યાપક ડિપ્લોયમેન્ટ (વિશાળ માનવબળ)
કટોકટીના આ સમયમાં ૧૪૫ જેટલા અનુભવી તકનીકી અધિકારીઓ અને ૧,૩૧૬ ગ્રાઉન્ડ લેબર (શ્રમિકો) મળીને ૧,૪૦૦થી વધુ કર્મચારીઓ-અધિકારીઓ દિવસ-રાત જોયા વગર સતત ફિલ્ડમાં તૈનાત રહ્યા હતા.
૨. હેવી મશીનરીનો તાત્કાલિક ઉપયોગ
રસ્તાઓ પર પડેલા ભંગાણ પૂરવા, તૂટેલા વૃક્ષો અને માટીનો કાટમાળ હટાવવા માટે ૩૦૦થી વધુ ભારે વાહનો કામ પર લગાવાયા હતા. જેમાં ૧૯૫ JCB, ૮૬ ટ્રેક્ટર અને ૫૯ ડમ્પરનો સમાવેશ થાય છે.
૩. ૨૪×૭ કંટ્રોલ રૂમ અને રિયલ-ટાઇમ મોનિટરિંગ
ગાંધીનગર સ્થિત ‘સ્ટેટ ફ્લડ કંટ્રોલ સેલ’ ખાતેથી દર ૨ કલાકે સમગ્ર રાજ્યની પરિસ્થિતિનું રિયલ-ટાઇમ મોનિટરિંગ કરવામાં આવતું હતું. એટલું જ નહીં, દક્ષિણ ગુજરાતમાં બહેતર સંકલન માટે વલસાડ કમાન્ડ બેઝ ઊભો કરાયો હતો, જ્યાંથી મુખ્ય ઇજનેર અને ખાસ ફરજ પરના અધિકારીઓ (OSD) દ્વારા સુરત, નવસારી અને વલસાડ જિલ્લાની કામગીરીનું સીધું સંચાલન કરાયું હતું.
૪. વિશેષ તકનીકી મૂલ્યાંકન (Technical Evaluation)
ચોમાસામાં માત્ર રસ્તા જ નહીં, પરંતુ પુલો અને સરકારી ઇમારતોની સુરક્ષા પણ એટલી જ મહત્વની હોય છે. આ માટે ગાંધીનગરથી ૬ વિશેષ ડિઝાઇન ટીમો રવાના કરવામાં આવી હતી. આ ટીમોએ અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં જઈને પુલો અને સરકારી મકાનોની સ્ટ્રક્ચરલ ઈન્ટિગ્રિટી (મજબૂતી) અને સલામતીનું ટેક્નિકલ મૂલ્યાંકન કર્યું હતું, જેથી ભવિષ્યની મોટી હોનારત ટાળી શકાય.
મીડિયા અહેવાલો પર ત્વરિત એક્શન: ૧૨૦ રસ્તાઓ તરત જ રિપેર કરાયા
આ સમગ્ર કામગીરી દરમિયાન માર્ગ અને મકાન વિભાગે પ્રિન્ટ, ઈલેક્ટ્રોનિક અને ડિજિટલ મીડિયાના અહેવાલો પ્રત્યે અત્યંત સંવેદનશીલ અને સકારાત્મક અભિગમ દાખવ્યો હતો.
દૂર-સુદૂરના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં જ્યાં રસ્તાઓ ક્ષતિગ્રસ્ત થયા હોય કે બંધ પડ્યા હોય, તેવા સમાચાર માધ્યમોમાં પ્રકાશિત થતાં જ તંત્રે તેને ગંભીરતાથી લીધા હતા. મીડિયા રિપોર્ટ્સના આધારે વિભાગે તાત્કાલિક ધોરણે ૧૨૦ જેટલા ક્ષતિગ્રસ્ત રસ્તાઓની મરામત કરી વાહન વ્યવહાર પૂર્વવત્ કરાવ્યો હતો.
