‘અમે હુમલા માટે તૈયાર હતા પણ સહયોગીઓએ રોક્યા’ – ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો મોટો દાવો
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલી તણાવભરી સ્થિતિ એકવાર ફરી આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણના કેન્દ્રમાં આવી ગઈ છે. તાજેતરમાં અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક ચોંકાવનારું નિવેદન આપતા દાવો કર્યો કે તેમનો દેશ ઈરાન પર એક અત્યંત ભયાનક અને મોટા પાયે હુમલો કરવાની પૂરી તૈયારી કરી ચૂક્યો હતો, જે લગભગ બીજા વિશ્વ યુદ્ધ જેવો સાબિત થાત. જોકે, મધ્ય પૂર્વના ખાડી દેશો અને ખુદ ઈરાનની વિનંતી બાદ આ હુમલાને હાલ પૂરતો ટાળી દેવામાં આવ્યો છે. બીજી તરફ, તેહરાને ટ્રમ્પના આ દાવાઓને સદંતર ફગાવી દીધા છે અને અમેરિકાને કડક ચેતવણી આપી છે કે જો કોઈ પણ પ્રકારની ઉશ્કેરણી કે નાદાસી કરવામાં આવશે, તો તેનો ખૂબ જ કડક અને જડબાતોડ જવાબ આપવામાં આવશે.
ટ્રમ્પનો મોટો દાવો: “હુમલાની પૂરી તૈયારી હતી, પણ સહયોગીઓએ રોક્યો”
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક ઇન્ટરવ્યુ દરમિયાન ખુલાસો કર્યો કે અમેરિકાએ ઈરાન વિરુદ્ધ અત્યાર સુધીના સૌથી મોટા લશ્કરી અભિયાનોમાંથી એકનું આયોજન કરી લીધું હતું. ટ્રમ્પના મતે, આ હુમલો બીજા વિશ્વ યુદ્ધ પછીના સમયગાળાનો સૌથી મોટો સૈન્ય પ્રહાર હોત.
ટ્રમ્પે આગળ જણાવ્યું કે સાઉદી અરેબિયા, સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE), કતાર અને ખુદ ઈરાનના કેટલાક સંકેતો મળ્યા બાદ તેમણે આ હુમલો અટકાવવાનો નિર્ણય લીધો. ટ્રમ્પે કહ્યું, “સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ, કતાર અને ઈરાને અમને આવું ન કરવા વિનંતી કરી. તેઓ નથી ઇચ્છતા કે ક્ષેત્રમાં ભીષણ તારાજી સર્જાય. અમે પૂરી રીતે તૈયાર હતા, પરંતુ જ્યારે તમારા સહયોગી દેશો અને પડોશીઓ આ પ્રકારના મોટા ટકરાવને ટાળવાની વાત કરે છે, ત્યારે તમારે એકવાર વિચારવું પડે છે.”
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિએ એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે તેઓ એ સંભાવના શોધી રહ્યા છે કે શું ઈરાન સાથે પરમાણુ હથિયારોને ખતમ કરવા (ડી-ન્યુક્લિયરાઈઝેશન) અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) ને લઈને કોઈ નક્કર રાજદ્વારી સમજૂતી થઈ શકે છે કે નહીં. તેમણે કહ્યું કે તેઓ વગર કારણે લોકોનો ભોગ લેવા માગતા નથી અને વાતચીત દ્વારા આ કટોકટીનો ઉકેલ લાવવો વધુ યોગ્ય સમજે છે.
ખાડી દેશોની ચિંતા અને કૂટનીતિની પહેલ
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એ પણ શેર કર્યું કે તેમણે આ સંભવિત હુમલા અંગે સાઉદી અરેબિયાના રાજા અને ક્રાઉન પ્રિન્સ સાથે પણ ચર્ચા કરી હતી. સાઉદી નેતૃત્વએ યુદ્ધને બદલે વાતચીત અને સમજૂતીને પ્રાથમિકતા આપવાની વાત કરી. ખાડી દેશોને એ વાતનો ડર હતો કે જો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સીધું અને મોટું યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યું, તો આખા મધ્ય પૂર્વમાં શરણાર્થીઓનું સંકટ ઊભું થશે અને અર્થવ્યવસ્થા બરબાદ થઈ જશે.
ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર, ઈરાન પણ અંદરખાને વાતચીત દ્વારા રસ્તો કાઢવા માંગે છે કારણ કે તેમને અમેરિકી સૈન્ય તાકાત અને આ હુમલાની ગંભીરતાનો પૂરેપૂરો અંદાજ હતો. આગામી દિવસોમાં બંને દેશો વચ્ચે સત્તાવાર વાતચીત શરૂ થવાની સંભાવના છે, જેથી રાજદ્વારી ઉકેલ નીકળવાની આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
ઈરાનનું કડક વલણ: ટ્રમ્પના દાવાઓને નકાર્યા અને ચેતવણી આપી
ઈરાનનું કડક વલણ: ટ્રમ્પના દાવાઓને નકાર્યા અને ચેતવણી આપીએક તરફ જ્યાં અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ કૂટનીતિ અને વાતચીતની વાત કરી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ તેહરાને ટ્રમ્પના દાવાઓને સંપૂર્ણપણે ફગાવી દીધા છે. ઈરાને સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે અમેરિકા સાથે કોઈ પણ પ્રકારની સમજૂતીની વાત ખોટી છે અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને લઈને તેમની સ્થિતિ અગાઉની જેમ જ મક્કમ છે.
ઈરાની વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઇસ્માઇલ બાઘેઈએ તીખી પ્રતિક્રિયા આપી, યુએસના દાવાઓને પાયાવિહોણા ગણાવ્યા. તેમણે કડક ચેતવણી આપી: “જો યુએસ વહીવટ અથવા તેની સૈન્ય બેદરકારી અથવા હિંમતનું કોઈ કૃત્ય કરશે, તો તેમને ઈરાન તરફથી કઠોર જવાબનો સામનો કરવો પડશે – જેની તેઓ કલ્પના પણ કરી શકતા ન હતા.” તેહરાનનું વલણ સ્પષ્ટ કરે છે કે રાજદ્વારી સંવાદના અવાજો છતાં, તણાવ અને અવિશ્વાસ જમીન પર ઊંડે સુધી ફેલાયેલો છે.
આ સ્થિતિ દર્શાવે છે કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો આ રાજદ્વારી ડ્રામા હજુ લાંબી સફર ખેડવાનો છે, જ્યાં એક તરફ શાંતિની વાતો થઈ રહી છે, તો બીજી તરફ શાબ્દિક યુદ્ધ અને સૈન્ય સતર્કતા પણ ચરમસીમા પર છે.
