વિદેશ મંત્રાલયનો કોંગ્રેસને સ્પષ્ટ જવાબ: ‘ભારત-ઇટાલી સંબંધો પરસ્પર આદર અને ગરિમા પર આધારિત છે’
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ઇટાલીના વડાપ્રધાન જ્યોર્જિયા મેલોની વચ્ચેની મુલાકાતો પર કોંગ્રેસ નેતાઓની કટાક્ષપૂર્ણ ટિપ્પણી બાદ દેશનું રાજકારણ ગરમાયું છે. વિપક્ષી નેતાઓની આ ટિપ્પણી સામે વિદેશ મંત્રાલયે (MEA) કડક પ્રતિક્રિયા આપતા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારત અને ઇટાલી વચ્ચેના રાજદ્વારી સંબંધો અત્યંત મજબૂત છે અને તે પરસ્પર આદર તથા ઊંડી સમજણ પર ટકેલા છે.
વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે નિયમિત મીડિયા બ્રીફિંગ દરમિયાન આ મુદ્દે ભારત સરકારનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું હતું.
૧. વિદેશ મંત્રાલયનું નિવેદન: ‘રાજદ્વારી ગરિમા જાળવવી જરૂરી’
વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે કોંગ્રેસ નેતાઓના નિવેદનો અંગે પૂછવામાં આવેલા પ્રશ્નનો જવાબ આપતા જણાવ્યું હતું કે:
વિકસતા સંબંધો: “ભારતના ઇટાલી સાથેના સંબંધો તાજેતરના વર્ષોમાં દરેક ક્ષેત્રમાં સતત વિસ્તર્યા અને વધુ મજબૂત થયા છે.”
રાજદ્વારી મર્યાદા: “રાજદ્વારી પ્રથા અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોનો મૂળ આધાર એકબીજા પ્રત્યેનો આદર અને પરસ્પર સમજણ છે. વૈશ્વિક મંચ પર આ ગરિમા જાળવી રાખવી અનિવાર્ય છે.”
મંત્રાલયે પક્ષપાતી રાજકારણથી ઉપર ઉઠીને વિદેશી રાષ્ટ્રાધ્યક્ષો સાથેના સંબંધોમાં મર્યાદા જાળવી રાખવા પર ભાર મૂક્યો હતો.
૨. શું હતો સમગ્ર વિવાદ?
આ વિવાદની શરૂઆત નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલા કોંગ્રેસ પાર્ટીના એક કાર્યક્રમ દરમિયાન થઈ હતી:
રાહુલ ગાંધીની ટીકા: લોકસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ વડાપ્રધાન મોદીની વિદેશ નીતિ પર પ્રહાર કરતા કહ્યું કે વડાપ્રધાનનો અભિગમ માત્ર વિદેશી નેતાઓને ગળે લગાવવા સુધી સીમિત છે. આટલું કહીને રાહુલ ગાંધીએ મંચ પર હાજર કોંગ્રેસ નેતા સંદીપ દીક્ષિતને ગળે લગાવ્યા હતા.
સંદીપ દીક્ષિતનો કટાક્ષ: ગળે મળ્યા બાદ સંદીપ દીક્ષિતે હિન્દીમાં રમુજ કરતા પૂછ્યું, “શું તમે મને [ઇટાલીના વડાપ્રધાન જ્યોર્જિયા] મેલોની સમજીને ગળે લગાવ્યો?”
રાહુલ ગાંધીનો જવાબ: જેના જવાબમાં રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું, “હું હજી ત્યાં સુધી પહોંચ્યો નથી.”
આ વાતચીતનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થતાં જ ભાજપ અને વિરોધ પક્ષો વચ્ચે સીધો રાજકીય જંગ ખેલાયો હતો.
૩. ભાજપનો પલટવાર: ‘મહિલા નેતાનું અપમાન અને હલકી રાજનીતિ’
કોંગ્રેસના આ કટાક્ષ સામે ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) એ આકરો વિરોધ નોંધાવ્યો છે અને તેને મહિલા સન્માન તથા આંતરરાષ્ટ્રીય શિષ્ટાચારનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું છે.
હિમંતા બિસ્વા શર્મા (મુખ્યમંત્રી, આસામ):
“કોંગ્રેસ નેતૃત્વએ એક મિત્ર દેશના મહિલા રાજ્યપ્રમુખ વિશે અસંવેદનશીલ અને વાંધાજનક ટિપ્પણીઓ કરીને શિષ્ટતાની તમામ હદો વટાવી દીધી છે.”
વનથી શ્રીનિવાસન (પ્રમુખ, ભાજપ મહિલા મોરચો):
“બે વૈશ્વિક નેતાઓની મુલાકાતોની આ રીતે મજાક ઉડાવવી એ રાજકીય અપરિપક્વતાનો ગંભીર અભાવ દર્શાવે છે. જાહેર ચર્ચા અને રાજકારણને આટલી નીચલી સપાટીએ લઈ જવું શરમજનક છે.”
૪. મોદી-મેલોની કેમિસ્ટ્રી અને ભારત-ઇટાલી ભાગીદારી
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ઇટાલીના વડાપ્રધાન જ્યોર્જિયા મેલોની વચ્ચે ઉત્કૃષ્ટ દ્વિપક્ષીય સંબંધો સ્થાપિત થયા છે. G7 સમિટ અને G20 શિખર સંમેલનો દરમિયાન બંને નેતાઓની મુલાકાતો અને સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવામાં આવેલી સેલ્ફી વૈશ્વિક સ્તરે ચર્ચાનો વિષય બની હતી.
વેપાર અને સંરક્ષણ: ભારત અને ઇટાલી વચ્ચે સંરક્ષણ, નવીન ઉર્જા, વેપાર અને ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં મહત્વપૂર્ણ કરારો થયા છે.
વૈશ્વિક મંચ: ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં સ્થિરતા અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન મજબૂત કરવા માટે બંને દેશો એકસાથે કામ કરી રહ્યા છે.
