અમેરિકા અને કેનેડા વચ્ચે વેપાર વાટાઘાટો નિષ્ફળ જતાં ટ્રેડ વોર ચરમસીમાએ: ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આકરા વલણ સાથે આપી ખુલ્લી ધમકી
ઉત્તર અમેરિકાના બે મોટા આર્થિક ભાગીદારો એવા અમેરિકા અને કેનેડા વચ્ચેના સંબંધોમાં ભારે ખટાશ આવી ગઈ છે. કેનેડાના વડા પ્રધાન માર્ક કાર્નેએ અમેરિકા સાથે ચાલતી મહત્વપૂર્ણ વેપાર વાટાઘાટો રદ કરી દેતાં, અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અત્યંત ગુસ્સે ભરાયા છે. બુધવારે આપેલી એક મુલાકાતમાં રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે આક્રમક વલણ અપનાવતા જણાવ્યું હતું કે હવે કેનેડાને યોગ્ય પાઠ ભણાવવાનો સમય આવી ગયો છે. વાટાઘાટો નિષ્ફળ ગયા બાદ બંને દેશોએ એકબીજા પર ભારે આયાત શુલ્ક (ટેરિફ) લાદવાની જાહેરાત કરી દીધી છે, જેનાથી વૈશ્વિક બજાર અને આર્થિક વર્તુળોમાં મોટી હલચલ મચી ગઈ છે.
“કેનેડા પાસે આપણને જોઈતી કોઈ વસ્તુ નથી”: ટ્રમ્પનો સીધો પ્રહાર
મીડિયા પત્રકાર ગ્લેન બેક સાથેની એક ખાસ મુલાકાતમાં યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કેનેડા સરકારના વલણ પર તીખો પ્રહાર કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું, “અમે કેનેડા સમક્ષ એક અત્યંત સારો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. પરંતુ સત્ય એ છે કે કેનેડા પાસે એવી કોઈ વસ્તુ નથી જે અમેરિકાને ખાસ જોઈતી હોય. અમે તમામ પરિસ્થિતિઓને સરળતાથી સંભાળી શકીએ છીએ. કદાચ કેટલીક નાની-મોટી વસ્તુઓ કે પુરવઠામાં ક્ષણિક સમસ્યા ઊભી થઈ શકે છે, પરંતુ અમેરિકા તે તમામ વસ્તુઓ વિશ્વના અન્ય દેશોમાંથી સરળતાથી મેળવી શકે છે. કેનેડાની સરકારે એ સમજી લેવું પડશે કે તેઓ હવે આ પ્રકારની મનમાની કરી શકશે નહીં.”

બંને દેશો વચ્ચે ટેરિફ યુદ્ધ અને વળતો પ્રહાર
ગયા સપ્તાહે બંને દેશોના ઉચ્ચ અધિકારીઓ વચ્ચે ચાલેલી વેપાર વાટાઘાટો કોઈ પરિણામ વગર પૂરી થઈ હતી. વાટાઘાટો નિષ્ફળ જતાં જ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે આક્રમક પગલું ભરતા શનિવારે $૨૦ બિલિયન મૂલ્યની કેનેડિયન આયાત પર ૫૦ ટકા જેટલો અધધ નવો ટેરિફ લાદી દીધો હતો. અમેરિકાના આ એકતરફી નિર્ણય સામે કેનેડાએ પણ નમતું જોખ્યું નથી. કેનેડાના વડા પ્રધાન માર્ક કાર્નેની સરકારે મંગળવારે અમેરિકી આયાતી વસ્તુઓ પર બદલાલક્ષી ટેરિફની જાહેરાત કરી હતી. આ સાથે જ કેનેડિયન વ્યવસાયો અને કામદારોને આ આર્થિક સંઘર્ષની અસરથી બચાવવા માટે ૮ સપ્ટેમ્બરથી વિશેષ નાણાકીય સહાય પેકેજ આપવાની પણ ઘોષણા કરવામાં આવી છે.
ટેરિફ મુક્તિ અંગે મતભેદ અને વ્હાઈટ હાઉસની ચેતવણી
કેનેડા સરકારે આ કરાર નિષ્ફળ જવા પાછળ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રના કડક વલણને જવાબદાર ઠેરવ્યું છે. કેનેડાનો આરોપ છે કે અમેરિકાએ મધ્યમ અને ભારે વાહનો પર ટેરિફમાં મુક્તિ આપવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરી દીધો હતો, જે કેનેડાના ઓટોમોબાઈલ અને ઉત્પાદન ક્ષેત્ર માટે નુકસાનકારક હતું. બીજી તરફ, વ્હાઇટ હાઉસના વરિષ્ઠ આર્થિક સલાહકાર પીટર નવારોએ પણ કેનેડાને કડક શબ્દોમાં ચેતવણી આપી છે. બુધવારે એક નિવેદનમાં નવારોએ જણાવ્યું હતું કે, “ગયા સપ્તાહે જે સોદો કેનેડાને ઓફર કરવામાં આવ્યો હતો તે તેના માટે અત્યંત ફાયદાકારક હતો. હવે કેનેડાએ તે સોદો ફગાવી દીધો છે, તેથી હવે તેમને ભવિષ્યમાં ક્યારેય આટલો સારો પ્રસ્તાવ મળશે નહીં. હવે પછી જે પણ વાટાઘાટો થશે, તેમાં કેનેડાને ઓછું જ મળશે.”

વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને ભવિષ્યના એંધાણ
અમેરિકા અને કેનેડા વચ્ચે વણસેલા સંબંધોને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ જવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે. બંને દેશો વચ્ચે સરહદ પારથી અબજો ડોલરનો વેપાર થાય છે. પરંતુ હાલમાં બંને દેશોના નેતાઓ દ્વારા લેવાયેલા કડક નિર્ણયોને કારણે વેપારી આલમમાં ભારે અનિશ્ચિતતાનો વાતાવરણ સર્જાયું છે. ટ્રમ્પનું આ આક્રમક વલણ દર્શાવે છે કે આવનારા દિવસોમાં આ ટ્રેડ વોર વધુ ઉગ્ર રૂપ ધારણ કરી શકે છે.
