જો તમે પણ ક્રેડિટ કાર્ડમાં ‘મિનિમમ ડ્યુ’ ભરો છો તો સાવધાન! જાણો કેવી રીતે બરબાદ થાય છે તમારું બેંક બેલેન્સ!
આજના સમયમાં ક્રેડિટ કાર્ડનો ઉપયોગ અત્યંત સરળ અને સુવિધાનજક બની ગયો છે. ઓનલાઇન શોપિંગથી લઈને રેસ્ટોરન્ટના બિલ સુધી, બધું જ એક સ્વાઇપમાં પતી જાય છે. પરંતુ આ જ ક્રેડિટ કાર્ડ જો યોગ્ય રીતે ન વાપરવામાં આવે, તો તે તમને દેવાના એવા ઊંડા ખાડામાં ધકેલી શકે છે જેમાંથી બહાર નીકળવું મુશ્કેલ બની જાય છે.
મોટાભાગના લોકો દર મહિને કાર્ડનું પૂરેપૂરું બિલ ભરવાને બદલે માત્ર ‘મિનિમમ ડ્યુ’ (Minimum Due Amount) એટલે કે ન્યૂનતમ રકમ ચૂકવીને સંતોષ માની લે છે. પરંતુ આ જ સૌથી મોટી ભૂલ છે! બિલની બાકી રહેલી રકમ પર બેંકો ખૂબ જ ઊંચું વ્યાજ વસૂલે છે, જેના કારણે દેવું ઓછું થવાને બદલે પહાડ જેવું મોટું થવા લાગે છે.
આંકડા શું કહે છે? એક મોટો ખુલાસો
એક વૈશ્વિક સર્વેક્ષણ (LendingTree Survey) મુજબ, અમેરિકામાં આશરે ૪૧% ક્રેડિટ કાર્ડ ધારકો ઓછામાં ઓછા એક કાર્ડ પર માત્ર મિનિમમ એમાઉન્ટ જ ચૂકવે છે. સૌથી ચિંતાજનક બાબત એ છે કે નવી પેઢી એટલે કે જેન-ઝી (Gen-Z) માં આ આંકડો ૫૮% સુધી પહોંચી ગયો છે, જ્યારે બેબી બૂમર્સ પેઢીમાં તે ૧૯% છે.
આ સર્વેના ડેટા અનુસાર, દેવા હેઠળ દબાયેલા એક સરેરાશ કાર્ડધારક પર આશરે $૭,૭૫૬ (આશરે ₹૬.૪ લાખ) નો બિલ બાકી રહે છે. જો ૨૦.૯૪% ના સરેરાશ વાર્ષિક વ્યાજ દર (APR) પર માત્ર મિનિમમ રકમ ચૂકવવામાં આવે, તો આ દેવું પૂરું થવામાં આશરે ૨૭ વર્ષ લાગી શકે છે અને વ્યક્તિએ મૂળ રકમ કરતાં $૧૩,૦૦૦ (આશરે ₹૧૦.૭ લાખ) થી વધુ તો માત્ર વ્યાજ જ ચૂકવવું પડે છે!
જો તમે પણ ક્રેડિટ કાર્ડના આવી જ જાળમાં ફસાઈ ગયા હોવ, તો ચિંતા કરશો નહીં. અહીં દર્શાવેલી ૭ સરળ અને આસાન રીતો તમને આ આર્થિક બોજમાંથી મુક્ત થવામાં મદદ કરશે:
મિનિમમ રકમ કરતાં વધુ ચૂકવણી કરો
દર મહિને બિલમાં દર્શાવેલી માત્ર ન્યૂનતમ રકમ ભરીને છૂટી જવાની આદત આજે જ બદલો. તમારી બચતમાંથી શક્ય હોય તેટલી વધુ રકમ ચૂકવવાનો પ્રયાસ કરો.
જ્યારે તમે મિનિમમ કરતાં વધારે રકમ ભરો છો, ત્યારે બાકી રહેલી મુદલ રકમ (Principal Amount) ઝડપથી ઘટે છે. પરિણામે, તેના પર લાગતું વ્યાજ પણ ઘટી જાય છે અને તમારું દેવું ખૂબ જ ઓછા સમયમાં પૂરું થઈ જાય છે.
મોટા બિલને EMI માં ફેરવો અથવા લોન લો
જો ક્રેડિટ કાર્ડનું બિલ તમારી પહોંચ બહાર જતું રહ્યું હોય, તો બેંકનો સંપર્ક કરીને તે રકમને માસિક હપ્તા એટલે કે EMI માં કન્વર્ટ કરાવી લો.
આ સિવાય બીજો એક ઉત્તમ વિકલ્પ એ છે કે ક્રેડિટ કાર્ડના વ્યાજ દર (જે ૩૬% થી ૪૨% વાર્ષિક હોઈ શકે છે) ની સરખામણીમાં ઓછા વ્યાજ દરે પર્સનલ લોન (Personal Loan) લઈને ક્રેડિટ કાર્ડનું તમામ દેવું એકસાથે ચૂકવી દો. પર્સનલ લોનનો હપ્તો ફિક્સ હોવાથી દર મહિને બજેટ બનાવવું સરળ રહેશે.
ઓટોમેટિક પેમેન્ટ (Auto-Pay) સુવિધા શરૂ કરો
ઘણી વખત લોકો સમયસર બિલ ભરવાનું ભૂલી જવાને કારણે લેટ ફી (Late Fee) અને ભારે વ્યાજ ચૂકવે છે. આ સમસ્યાથી બચવા માટે તમારા બેંક એકાઉન્ટ સાથે ‘Auto-Pay’ ની સુવિધા શરૂ કરી દો.
આનાથી બિલની છેલ્લી તારીખે ખાતામાંથી મેળેમેળે પૈસા કપાઈ જશે. બસ, તમારે એટલું ધ્યાન રાખવું પડશે કે બિલની તારીખે તમારા બેંક ખાતામાં પૂરતું બેલેન્સ હોવું જોઈએ.
સ્નોબોલ પદ્ધતિ (Snowball Method) અપનાવો
જો તમારી પાસે એકથી વધુ ક્રેડિટ કાર્ડ કે લોનનું દેવું હોય, તો ‘સ્નોબોલ મેથડ’ ખૂબ કામ લાગે છે.
આ પદ્ધતિમાં સૌથી પહેલા સૌથી નાના દેવાની પૂરેપૂરી ચુકવણી કરવા પર ધ્યાન આપો.
બાકીના તમામ કાર્ડ પર મિનિમમ પેમેન્ટ ચાલુ રાખો.
સૌથી નાનું દેવું પૂરું થતાં જ તમને માનસિક શાંતિ અને આત્મવિશ્વાસ મળશે. ત્યારબાદ તેનાથી મોટા દેવાને પૂરું કરવા તરફ આગળ વધો.
એવેલાંચ પદ્ધતિ (Avalanche Method) નો ઉપયોગ કરો
જો તમે ગાણિતિક રીતે વધુ વ્યાજ બચાવવા માંગતા હોવ, તો ‘એવેલાંચ મેથડ’ ઉત્તમ છે.
આ પદ્ધતિમાં તમામ દેવા પર મિનિમમ પેમેન્ટ કરવાની સાથે, તમારી પાસે જે પણ વધારાના પૈસા હોય તે સૌથી વધુ વ્યાજ દર ધરાવતા કાર્ડ પર લગાવો.
સૌથી વધુ વ્યાજ વાળું દેવું પૂરું થઈ જાય, એટલે તેના પછીના ઉચ્ચ વ્યાજ દર વાળા દેવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો. આનાથી તમારા હજારો રૂપિયા વ્યાજ પેટે બચી જશે.
બિનજરૂરી ખર્ચાઓ પર લગામ લગાવો
દેવું ચૂકવવાની સાથે સાથે નવા ખર્ચાઓ પર નિયંત્રણ રાખવું અત્યંત જરૂરી છે. જો તમે એક તરફ દેવું ચૂકવતા રહેશો અને બીજી તરફ કાર્ડથી નવો ખર્ચ કરતા રહેશો, તો દેવું ક્યારેય પૂરું નહીં થાય.
એક કડક માસિક બજેટ બનાવો. બિનજરૂરી શોપિંગ, બહાર જમવાનું કે મોંઘા ગેજેટ્સ ખરીદવાનું હાલ પૂરતું મુલતવી રાખો. બજેટમાં બચત અને જરૂરી ખર્ચ વચ્ચે સંતુલન જાળવો.
ક્રેડિટ કાર્ડને બદલે કેશ (રોકડ) નો ઉપયોગ કરો
જ્યાં સુધી તમારું જૂનું દેવું સંપૂર્ણપણે પૂરું ન થઈ જાય, ત્યાં સુધી રોજીંદા ખર્ચાઓ માટે ક્રેડિટ કાર્ડનો ઉપયોગ બિલકુલ બંધ કરી દો.
જ્યારે તમે રોકડા કે ડેબિટ કાર્ડથી ચૂકવણી કરો છો, ત્યારે તમારા ખિસ્સામાંથી સાચે જ પૈસા જાય છે જેની તમને ગંભીરતા સમજાય છે. આ આદત તમને ઓવર-સ્પેન્ડિંગ (જરૂર કરતાં વધુ ખર્ચ) કરવાથી રોકે છે અને ક્રેડિટ કાર્ડ પર નવું દેવું થવા દેતી નથી.
