શું અમેરિકા ભારતીય આઈટી પ્રોફેશનલ્સને નોકરી આપવા નથી માંગતું? જાણી લો ગ્રીન કાર્ડનું કડવું સત્ય
અમેરિકામાં ગ્રીન કાર્ડ (Permanent Residency) ની રાહ જોઈ રહેલા હજારો ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ માટે એક નવો મોટો આંચકો સામે આવ્યો છે. યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ સ્ટેટ (અમેરિકી વિદેશ વિભાગ) એ એક સત્તાવાર ચેતવણી આપતાં જણાવ્યું છે કે ભારતીય અરજદારો તરફથી અભૂતપૂર્વ અને ભારે માંગને કારણે EB-1 ગ્રીન કાર્ડ કેટેગરી આગામી કેટલાક અઠવાડિયામાં અસ્થાયી રૂપે (Temporarily) બંધ થઈ શકે છે.
અમેરિકાના સપ્ટેમ્બર મહિનાના ‘વીઝા બુલેટિન’ (Visa Bulletin) માં સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે જો ભારતીય અરજદારો દ્વારા EB-1 વીઝા નંબરનો ઉપયોગ વર્તમાન ઝડપે જ ચાલુ રહેશે અને ભારત માટે નક્કી કરાયેલી વાર્ષિક મર્યાદા (Per-Country Cap) પૂર્ણ થઈ જશે, તો 30 સપ્ટેમ્બરે પૂરા થતા અમેરિકી નાણાકીય વર્ષ પહેલાં જ આ કેટેગરીને ભારતીયો માટે ‘અનઅવેલેબલ’ (અનઉપલબ્ધ) જાહેર કરી દેવામાં આવશે.
વિદેશ વિભાગનું કહેવું છે કે તેઓ આ પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખી રહ્યા છે. આ સમગ્ર સંકટનું મુખ્ય કારણ રોજગાર-આધારિત (Employment-Based) ગ્રીન કાર્ડ્સની વાર્ષિક મર્યાદિત સંખ્યા અને તેની સામે ભારતીય અરજદારોની અતિશય વધારે માંગ છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે સમગ્ર વિશ્વમાં રોજગાર-આધારિત ઇમિગ્રન્ટ વીઝાની મર્યાદા 1,86,317 નક્કી કરવામાં આવી છે, જેમાંથી કોઈપણ એક દેશ માટે મહત્તમ 7 ટકાની કાનૂની મર્યાદા લાગુ પડે છે.
શું છે આ EB-1 કેટેગરી અને ભારતીયો માટે તેનું શું મહત્વ છે?
EB-1 એ અમેરિકી રોજગાર-આધારિત ગ્રીન કાર્ડ પ્રોસેસમાં સૌથી પ્રથમ અને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા ધરાવતી કેટેગરી છે. આ કેટેગરીમાં મુખ્યત્વે ત્રણ પ્રકારના લોકો આવે છે:
વિજ્ઞાન, કળા, શિક્ષણ કે રમતગમતમાં અસાધારણ ક્ષમતા (Extraordinary Ability) ધરાવતી વ્યક્તિઓ.
વિશ્વપ્રસિદ્ધ અને ઉત્કૃષ્ટ પ્રોફેસરો તથા સંશોધકો (Professors & Researchers).
બહુરાષ્ટ્રીય કંપનીઓ (MNCs) ના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ અને મેનેજરો.
ભારતીય આઈટી અને ટેક પ્રોફેશનલ્સ માટે ચિંતા વધારે એટલા માટે છે કારણ કે અન્ય તમામ નીચલી ગ્રીન કાર્ડ કેટેગરીઝમાં ભારતીયો માટે દાયકાઓ લાંબુ વેટિંગ લિસ્ટ ચાલી રહ્યું છે. EB-1 માં સપ્ટેમ્બર મહિના માટે ભારતની ‘ફાઇનલ એક્શન ડેટ’ (Final Action Date) 15 ઓક્ટોબર 2022 નક્કી કરવામાં આવી છે. આનો અર્થ એ થાય છે કે જે ભારતીય અરજદારની પ્રાથમિકતા તારીખ (Priority Date) આ તારીખ પહેલાંની હશે, માત્ર તેમની જ અંતિમ પ્રોસેસિંગ આગળ વધી શકશે.
EB-2 તો પહેલાંથી જ બંધ, EB-3 માં 12 વર્ષથી વધુ લાંબો ઇંતેજાર
અમેરિકામાં નોકરી કરતા ભારતીય આઈટી વ્યાવસાયિકો માટે પરિસ્થિતિ અત્યંત જટિલ બની ગઈ છે:
EB-2 કેટેગરી: ઉચ્ચ શૈક્ષણિક લાયકાત (માસ્ટર્સ ડિગ્રી) ધરાવતા પ્રોફેશનલ્સ માટેની EB-2 કેટેગરી ભારતીયો માટે ઓગસ્ટ બાદ સપ્ટેમ્બરમાં પણ ‘U’ એટલે કે સાવ બંધ (Unavailable) જ રહી છે.
EB-3 કેટેગરી: બેચલર્સ ડિગ્રી ધરાવતા કુશળ કામદારો માટેની EB-3 કેટેગરીમાં ભારતીયોનો ઇંતેજાર વધુ ભયાનક છે. સપ્ટેમ્બરમાં તેની ફાઇનલ એક્શન ડેટ 1 જાન્યુઆરી 2014 છે. એટલે કે જે ભારતીયોએ 12-13 વર્ષ પહેલાં લાઇન લગાવી હતી, તેમને પણ હજુ સુધી ગ્રીન કાર્ડ મળ્યા નથી!
તુલનાત્મક રીતે જોઈએ તો, EB-3 કેટેગરીમાં મોટાભાગના અન્ય દેશોના નાગરિકો માટે આ કટ-ઓફ ડેટ 1 સપ્ટેમ્બર 2024 છે, ચીન માટે 1 જાન્યુઆરી 2022 અને ફિલિપાઇન્સ માટે 1 ઓગસ્ટ 2023 છે. આ સરખામણી જ દર્શાવે છે કે 7% ની કન્ટ્રી-કેપ નીતિના કારણે ભારતીયો સાથે કેવો મોટો અન્યાય થઈ રહ્યો છે.
EB-5 ઇન્વેસ્ટર વીઝામાં પણ મર્યાદિત રાહત
અમેરિકામાં મોટું રોકાણ કરીને ગ્રીન કાર્ડ મેળવવા માગતા ધનવાન ભારતીયો માટેની સામાન્ય EB-5 ઇન્વેસ્ટર કેટેગરી પણ સપ્ટેમ્બર મહિના માટે અંતિમ પ્રોસેસિંગ કાઉન્ટર પર બંધ રહી છે.
જોકે, તેમાં એકમાત્ર રાહત એ છે કે ગ્રામીણ વિસ્તારો (Rural Areas), ઊંચી બેરોજગારી ધરાવતા પ્રદેશો અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સમાં ચોક્કસ રકમનું રોકાણ કરવા માટે નક્કી કરાયેલી ‘રિઝર્વડ EB-5 કેટેગરીઝ’ તમામ દેશો અને ભારતીયો માટે હાલમાં ખુલ્લી છે.
અરજી જમા કરાવવા માટેની તારીખો (Dates for Filing) ની વાત કરીએ તો, સપ્ટેમ્બરમાં ભારત માટે EB-1 માં 1 ડિસેમ્બર 2023, EB-2 માં 15 જાન્યુઆરી 2015 અને EB-3 માં પણ 15 જાન્યુઆરી 2015 નિર્ધારિત કરવામાં આવી છે. પરંતુ અમેરિકામાં રહીને સ્ટેટસ એડજસ્ટ (AOS) કરનારા અરજદારોએ એ ધ્યાન રાખવું પડશે કે સપ્ટેમ્બરમાં USCIS કયા ચાર્ટને આધારે અરજીઓ સ્વીકારે છે.
