જંગલમાં મળેલી એ ખોપડી કોની હતી? ૧૫ વર્ષની તપાસ બાદ સામે આવી હૃદયકંપાવનારી કહાની
અમેરિકાના ડેલાવેર રાજ્યમાં પોલીસે એક અત્યંત અસાધારણ અને આશ્ચર્યજનક કેસનો ઉકેલ લાવવાની જાહેરાત કરી છે. ૧૫ વર્ષ પહેલાં એક પાર્કના જંગલમાંથી મળી આવેલી માનવ ખોપડી અને અવશેષો જે મહિલાના હતા, તેમની ઓળખ આખરે જાહેર કરવામાં આવી છે. ન્યૂ કેસલ કાઉન્ટી પોલીસે જણાવ્યું કે આ અવશેષો હેન્ના ગ્રેહામ ક્લેઇત્ઝ (Hannah Graham Kleitz) નામના મહિલાના છે, જેમનું નિધન આજથી ૧૧૭ વર્ષ પહેલાં, એટલે કે સન ૧૯૦૭માં માત્ર ૨૯ વર્ષની વયે એક ગંભીર બીમારીના કારણે થયું હતું.
જંગલમાંથી ખોપડી મળી અને શરૂ થયો અટપટો તપાસનો દૌર
આ રહસ્યમય ઘટનાની શરૂઆત જૂન ૨૦૧૧માં થઈ હતી, જ્યારે વિલ્મિંગટનના સેલર્સ પાર્કના જંગલ વિસ્તારમાંથી સ્થાનિક લોકોને એક માનવ ખોપડી અને શરીરના કેટલાક અવશેષો મળી આવ્યા હતા. પોલીસે તાત્કાલિક ઘટનાસ્થળે પહોંચીને અવશેષો કબ્જે કર્યા હતા. પ્રાથમિક ફોરેન્સિક તપાસમાં સામે આવ્યું કે આ અવશેષો ૨૫ થી ૫૦ વર્ષની વયની એક શ્વેત મહિલાના છે.
તે સમયે જ પોલીસે અવશેષોમાંથી ડીએનએ પ્રોફાઇલ તૈયાર કરી લીધી હતી, પરંતુ તત્કાલીન ટેકનોલોજી અને ડેટાબેઝના અભાવે તે મહિલાની સાચી ઓળખ છતી થઈ શકી નહોતી. પોલીસ માટે આ એક એવો કોયડો બની ગયો હતો જેનો કોઈ ઉકેલ દેખાતો નહોતો.
સાયન્સ અને ફોરેન્સિક આર્ટનો અદભુત સમન્વય
વર્ષ ૨૦૧૯માં ન્યૂ કેસલ કાઉન્ટી પોલીસ વિભાગના ‘કોલ્ડ કેસ સ્ક્વોડ’ (Cold Case Squad) એ આ પડતર કેસની ફાઇલ ફરીથી ખોલી. માસ્ટર કોર્પોરલ રિચર્ડ ચેમ્બરસે વિગત આપતાં જણાવ્યું કે, “૨૦૧૧ થી ૨૦૧૯ વચ્ચેના આઠ વર્ષોમાં ડીએનએ વિજ્ઞાન અને ફોરેન્સિક ટેકનોલોજીમાં ક્રાંતિકારી પરિવર્તનો આવ્યા હતા, તેથી આ કેસની પુનઃ સમીક્ષા કરવાનો આ શ્રેષ્ઠ સમય હતો.”
તપાસકર્તાઓએ વિજ્ઞાનની સાથે આર્ટનો પણ સહારો લીધો. તેમણે હેન્ના ગ્રેહામ ક્લેઇત્ઝની ખોપડીનું થ્રી-ડી (3D) સ્કેન તૈયાર કર્યું અને તેને જ્યોર્જ મેસન યુનિવર્સિટીના ફોરેન્સિક આર્ટના પ્રોફેસર જો મુલિન્સને સોંપ્યું. પ્રોફેસર મુલિન્સે અદ્યતન પદ્ધતિથી ખોપડી પર સ્નાયુઓ, ત્વચાના સ્તરો, નાક અને હોઠની રચના કરીને તે મહિલાનો ચહેરો પુનઃનિર્મિત કર્યો.
પ્રોફેસર મુલિન્સે ભાવુક થઈને કહ્યું હતું કે, “અમારા માટે આ માત્ર નિર્જીવ ખોપડીઓ નથી; આ એવા પ્રિયજનો છે જેમણે પોતાની ઓળખ ગુમાવી દીધી છે. જ્યારે તમે માળખા પર ધીમે ધીમે સ્નાયુઓ અને પેશીઓ ઉમેરો છો, ત્યારે તે ચહેરો પોતાની વાસ્તવિક ઓળખ છતી કરવા લાગે છે.”
જીનેટિક વંશાવળી અને કબર અપવિત્ર થવાનું કડવું સત્ય
ચહેરાના પુનઃનિર્માણની સાથે સાથે પોલીસે ડીએનએ પ્રોફાઇલિંગનો વ્યાપક ઉપયોગ શરૂ કર્યો. તેમણે દેશભરના એવા લોકોનો સંપર્ક કર્યો જેમણે પોતાની કૌટુંબિક વંશાવળી અને ડીએનએ માહિતી સ્વેચ્છાએ ઓનલાઈન શેર કરી હતી.
ગયા વર્ષના જાન્યુઆરી મહિનામાં તપાસકર્તાઓને એક વંશાવળી વૃક્ષ (Genealogical Tree) દ્વારા એક મહત્વપૂર્ણ કડી મળી. જ્યારે પોલીસે સંભવિત સગાનો સંપર્ક કર્યો, ત્યારે એક ચોંકાવનારી વિગત સામે આવી. તેમણે જણાવ્યું કે વિલ્મિંગટનમાં આવેલી રિવરવ્યૂ સિમેટ્રી (Riverview Cemetery) માં આવેલા તેમના પરિવારના મકબરા અને કબર સાથે ૨૦૦૨ના વર્ષમાં અસામાજિક તત્વો દ્વારા આડઅસર, ચોરી અને અપવિત્રતા કરવામાં આવી હતી.
પોલીસે ફેસબુક પોસ્ટ દ્વારા સ્પષ્ટતા કરી હતી કે ૨૦૦૨માં કબર પર થયેલા તે હુમલા દરમિયાન જ કબરની અંદરથી મૃતદેહના અવશેષો ગેરકાયદેસર રીતે બહાર કાઢી લેવામાં આવ્યા હતા, જે પાછળથી ૨૦૧૧માં સેલર્સ પાર્કમાંથી મળી આવ્યા હતા. ડીએનએ સરખામણી દ્વારા આખરે કન્ફર્મ થયું કે તે અવશેષો હેન્નાના જ હતા.
૧૧૭ વર્ષ પછી આખરે શાંતિ અને ન્યાય
તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ, ૨૭ ઓગસ્ટના રોજ એક ભાવુક કાર્યક્રમ યોજાયો હતો. હેન્ના ગ્રેહામ ક્લેઇત્ઝના વિસ્તૃત પરિવારના સભ્યો અને કેસ પર દિવસ-રાત કામ કરનારા પોલીસ અધિકારીઓ રિવરવ્યૂ સિમેટ્રી ખાતે એકઠા થયા હતા. પૂરા માન-સન્માન સાથે હેન્નાના અવશેષોને તેમના મૂળ મકબરામાં પુનઃ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા હતા.
ન્યૂ કેસલ કાઉન્ટી પોલીસ વિભાગે પોતાના સત્તાવાર નિવેદનમાં લખ્યું કે, “જે લોકોએ આ કેસ ઉકેલવામાં પોતાનો કિંમતી સમય, સંવેદના અને સમર્પણ આપ્યું છે, તે તમામનો અમે હૃદયપૂર્વક આભાર માનીએ છીએ. તમારા પ્રયાસોથી હેન્નાના પરિવારને આખરે શાંતિ મળી છે અને હેન્ના પોતાના અંતિમ વિશ્રામસ્થાને પરત ફરી શકી છે.”
જોકે, આ સમગ્ર ઘટનામાં એક પ્રશ્ન હજુ પણ અણઉકેલાયેલો છે. વર્ષ ૨૦૦૨માં ૨૦મી સદીની શરૂઆતમાં મૃત્યુ પામેલી મહિલાની કબરને કોણે અને શા માટે અપવિત્ર કરી હતી? આ મામલે કોઈની ધરપકડ થઈ છે કે કેમ તે અંગે સ્થાનિક મીડિયા દ્વારા વિલ્મિંગટન પોલીસ વિભાગ પાસે જવાબો માંગવામાં આવી રહ્યા છે.
