SIR નોટિસ આવી? પહેલા આ વાંચો! કયા દસ્તાવેજો માન્ય અને ક્યારે આપવાના?
ચૂંટણી પંચ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવતી મતદાર યાદી સુધારણા ઝુંબેશ અંતર્ગત જો તમને સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) ની નોટિસ મળી છે, તો ગભરાવાની જરૂર નથી. નોટિસ મળવાનો અર્થ એવો બિલકુલ નથી કે તમારું નામ મતદાર યાદીમાંથી આપોઆપ રદ કે કાઢી નાખવામાં આવશે. દિલ્હીના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારી (CEO) ની ઓફિસે સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ નોટિસ માત્ર એક ચકાસણી પ્રક્રિયાનો ભાગ છે, જેનો મુખ્ય હેતુ મતદાર રેકોર્ડમાં રહેલી ભૂલો કે વિસંગતતાઓને સુધારવાનો છે. દરેક મતદારને પોતાની વાત રજૂ કરવાનો અને જરૂરી પુરાવા રજૂ કરવાનો પૂરતો સમય આપવામાં આવે છે.
હાલમાં દિલ્હીમાં 33 લાખથી વધુ મતદારોને મુખ્યત્વે બે શ્રેણીઓ હેઠળ ફ્લેગ (ચીહ્નિત) કરવામાં આવ્યા છે: પ્રથમ “નો મેપિંગ” (જેમાં મતદારની વિગતો અગાઉની SIR યાદી સાથે લિંક થઈ શકી નથી) અને દ્વિતીય “લોજિકલ ડિસ્ક્રેપન્સી” (જેમાં નામ, ઉંમર કે સરનામા જેવી વિગતોમાં તાર્કિક વિસંગતતાઓ જોવા મળી છે). જો તમને પણ આવી કોઈ નોટિસ મળી હોય, તો તમારે આગળ કયા પગલાં ભરવા જોઈએ તેની વિગતવાર માહિતી નીચે મુજબ છે.
નોટિસને ધ્યાનપૂર્વક વાંચો અને વિસંગતતા સમજો
સૌથી પહેલું અને મહત્વનું પગલું એ છે કે આવેલી નોટિસને શાંતિથી અને ધ્યાનપૂર્વક વાંચો. તેમાં કયા પ્રકારની ભૂલ કે વિસંગતતા દર્શાવવામાં આવી છે તે સમજવાનો પ્રયત્ન કરો. આ વિસંગતતા ગણતરી ફોર્મમાં આપેલી વિગતો, મતદારના પોતાના નામમાં સ્પેલિંગની ભૂલ, માતા-પિતાના નામમાં વિસંગતતા, ઉંમર સંબંધિત અસ્પષ્ટતા અથવા અગાઉની મતદાર યાદી સાથે લિંક ન થવાને કારણે હોઈ શકે છે.
સામાન્ય રીતે નોટિસ અંગ્રેજી ભાષામાં હોય છે, પરંતુ ચૂંટણી પંચે તમામ બૂથ લેવલ ઓફિસર (BLO) ને હિન્દી ભાષામાં પણ લખાણ ઉપલબ્ધ કરાવ્યું છે. જો તમને નોટિસની ભાષા સમજવામાં મુશ્કેલી પડે, તો તમારા વિસ્તારના BLO તમને સરળ ભાષામાં સમજાવશે કે નોટિસમાં કઈ ભૂલ દર્શાવવામાં આવી છે અને તેને સુધારવા માટે તમારે કઈ પ્રક્રિયા અનુસરવાની રહેશે.
તમારો જવાબ અને સમર્થક દસ્તાવેજો તૈયાર કરી સબમિટ કરો
નોટિસ વાંચ્યા પછી, તમારે સુનાવણીની નિયત તારીખે ઇલેક્ટોરલ રજીસ્ટ્રેશન ઓફિસર (ERO) સમક્ષ તમારો જવાબ રજૂ કરવાનો રહેશે.
ERO તમારા દ્વારા સબમિટ કરવામાં આવેલા તમામ દસ્તાવેજો અને BLO દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલા વેરિફિકેશન રિપોર્ટની ઝીણવટભરી તપાસ કરશે. તે પછી જ કોઈ નિર્ણય લેવામાં આવશે. ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેમણે દર્શાવેલી દસ્તાવેજોની યાદી માત્ર એક માર્ગદર્શિકા છે, તે આખરી કે મર્યાદિત નથી. જો તમારી પાસે યાદી બહારનો કોઈ અન્ય એવો સત્તાવાર પુરાવો હોય જે તમારી યોગ્યતા કે ઓળખ સિદ્ધ કરતો હોય, તો તેને પણ માન્ય ગણવામાં આવી શકે છે.
કયા કયા દસ્તાવેજો રજૂ કરી શકાય?
ચૂંટણી પંચે મતદારોની સુવિધા માટે સમર્થક દસ્તાવેજોની એક વ્યાપક યાદી જાહેર કરી છે. તમે તમારી પરિસ્થિતિ અને વિસંગતતાના પ્રકાર અનુસાર નીચેનામાંથી યોગ્ય દસ્તાવેજ જમા કરાવી શકો છો:
સરકારી અથવા PSU કર્મચારીઓ/પેન્શનરોને આપવામાં આવેલા ઓળખપત્રો.
૧ જુલાઈ, ૧૯૮૭ પહેલાં સરકારી સત્તામંડળ, બેંક, પોસ્ટ ઓફિસ, LIC અથવા PSU દ્વારા ઇશ્યૂ કરવામાં આવેલા દસ્તાવેજો.
જન્મનું પ્રમાણપત્ર (Birth Certificate).
પાસપોર્ટ (Passport).
મેટ્રિક્યુલેશન (૧૦મું ધોરણ) અથવા અન્ય શૈક્ષણિક પ્રમાણપત્રો.
કાયમી નિવાસ પ્રમાણપત્ર (Permanent Residence Certificate).
જાતિ પ્રમાણપત્ર અથવા વન અધિકાર પ્રમાણપત્ર.
ફેમિલી રજિસ્ટર અથવા સરકાર દ્વારા આપવામાં આવેલું જમીન/મકાન ફાળવણી પત્ર.
જન્મતારીખ મુજબ દસ્તાવેજની જરૂરિયાત:
દસ્તાવેજોની જરૂરિયાત મતદારની જન્મતારીખ પર પણ આધાર રાખે છે:
૧. ૧ જુલાઈ, ૧૯૮૭ પહેલાં જન્મેલા મતદારો: તેમણે માત્ર પોતાની જન્મતારીખ અથવા જન્મસ્થળનો પુરાવો આપવાનો રહેશે.
૨. ૧ જુલાઈ, ૧૯૮૭ થી ૨ ડિસેમ્બર, ૨૦૦૪ વચ્ચે જન્મેલા મતદારો: તેમણે પોતાના જન્મના પુરાવા ઉપરાંત માતા અથવા પિતામાંથી કોઈ એકના જન્મ/રહેઠાણનો પુરાવો આપવો પડશે.
૩. ૨ ડિસેમ્બર, ૨૦૦૪ પછી જન્મેલા મતદારો: તેમણે પોતાના દસ્તાવેજોની સાથે માતા અને પિતા બંનેના જરૂરી દસ્તાવેજો રજૂ કરવાના રહેશે.
શું નોટિસ મળવાનો અર્થ નામ રદ થવું છે?
બિલકુલ નહીં. દિલ્હી CEO કાર્યાલયે વારંવાર સ્પષ્ટ કર્યું છે કે નોટિસ એ ચકાસણી પ્રક્રિયાનો એક સામાન્ય ભાગ છે. કાયદાકીય જોગવાઈ મુજબ, કોઈપણ મતદારને તેની વાત રજૂ કરવાની પૂરતી તક આપ્યા વિના અને લેખિત આદેશ આપ્યા વિના મતદાર યાદીમાંથી નામ કાઢી શકાય નહીં. તેથી, નોટિસ મળવાથી ગભરાવાને બદલે સકારાત્મક રીતે પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવી એ સમજદારીભર્યું પગલું છે.
આટલી મોટી સંખ્યામાં નોટિસ કેમ મોકલવામાં આવી રહી છે?
દિલ્હીમાં હાથ ધરાયેલા આ અભિયાનમાં કુલ ૩૩,૧૨,૯૧૯ મતદારોને બે શ્રેણીમાં ચિહ્નિત કરાયા છે. તેમાંથી આશરે ૧૩.૭૯ લાખ મતદારો “નો મેપિંગ” શ્રેણીમાં અને ૧૯.૩૩ લાખથી વધુ મતદારો “લોજિકલ ડિસ્ક્રેપન્સી” શ્રેણીમાં આવે છે.
રસપ્રદ વાત એ છે કે આ ચકાસણી યાદીમાં માત્ર સામાન્ય નાગરિકો જ નહીં પરંતુ વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર, દિલ્હીના મુખ્યમંત્રી રેખા ગુપ્તા, પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલ અને ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા એલ. કે. અડવાણી જેવા હાઈ-પ્રોફાઈલ નામોનો પણ સમાવેશ થાય છે. આ પ્રક્રિયાની પારદર્શિતા અને તાર્કિક પરિમાણોને લઈને સર્વોચ્ચ અદાલતમાં (Supreme Court) પણ અરજીઓ કરવામાં આવી છે.
સમયમર્યાદા (Deadline) શું છે?
દિલ્હીમાં ચાલી રહેલી આ SIR પ્રક્રિયા અંતર્ગત નોટિસના નિકાલ અને સુનાવણીની કામગીરી ૨૯ ઓક્ટોબર સુધીમાં પૂર્ણ કરવાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. ત્યારબાદ, આખરી સુધારેલી મતદાર યાદી ૪ નવેમ્બરના રોજ પ્રકાશિત કરવામાં આવશે.
તેથી, જે મતદારોને નોટિસ મળી છે તેમણે સમય બગાડ્યા વિના નિયત સમયમર્યાદામાં પોતાના BLO અથવા ERO નો સંપર્ક કરવો જોઈએ અને જરૂરી પુરાવા સાથે પોતાનો જવાબ નોંધાવી દેવો જોઈએ જેથી ચૂંટણી કાર્ડ સંબંધિત કોઈ સમસ્યા ન રહે.
