૨૫ વર્ષની ઉંમરે નાની બચતથી નિવૃત્તિ સુધીમાં મોટું ફંડ બનાવવાનો માસ્ટરપ્લાન
આજના ઝડપથી બદલાતા યુગમાં વધતી જતી મોંઘવારી અને દિનપ્રતિદિન વધતા જતાં ઘરગથ્થુ ખર્ચાઓ સામે આર્થિક સુરક્ષા મેળવવા માટે માત્ર પરંપરાગત બેંક બચત કે ફિક્સ ડિપોઝિટ પૂરતી નથી. ભવિષ્યની જરૂરિયાતો અને નિવૃત્તિના આયોજન માટે નાણાંનું યોગ્ય અને ફાયદાકારક જગ્યાએ રોકાણ કરવું અત્યંત અનિવાર્ય બની ગયું છે. દેશમાં ઘણા લોકોને એવો મોટો ભ્રમ હોય છે કે કરોડપતિ બનવા માટે શરૂઆતથી જ લાખો રૂપિયાનું મોટું રોકાણ કરવું પડે છે, પરંતુ વાસ્તવિકતા અને નાણાકીય ગણિત આનાથી તદ્દન અલગ છે.
જો અત્યંત નાની રકમથી રોકાણની શરૂઆત કરવામાં આવે અને શિસ્તબદ્ધ રીતે દર વર્ષે તેમાં થોડો-થોડો વધારો કરતા રહેવામાં આવે, તો લાંબા ગાળે અબજો-કરોડો રૂપિયાનું મોટું ભંડોળ ઊભું કરી શકાય છે. ભારતીય મૂડી બજારમાં મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સની સિસ્ટમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન (SIP) શિસ્તબદ્ધ રીતે સંપત્તિનું સર્જન કરવાનો એક ખૂબ જ લોકપ્રિય, સલામત અને અસરકારક માર્ગ સાબિત થયો છે.
કમ્પાઉન્ડિંગની શક્તિ અને સ્ટેપ-અપ SIP નો જાદુ
મ્યુચ્યુઅલ ફંડ એસઆઈપીમાં રોકાણ કરવાનો સૌથી મોટો અને પાયાનો ફાયદો ‘કમ્પાઉન્ડિંગ’ એટલે કે ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજની અદ્ભુત શક્તિ છે. આ પ્રક્રિયામાં રોકાણકારોને માત્ર તેમની મૂળ રકમ પર જ વળતર મળતું નથી, પરંતુ અગાઉ મળેલા વ્યાજ કે વળતર પર પણ સતત વધારાનું વળતર ઉમેરાતું રહે છે.
જો કોઈ યુવાન રોકાણકાર ૨૫ વર્ષની નાની વયે દર મહિને માત્ર ₹૩,૫૦૦ નું રોકાણ કરવાની શરૂઆત કરે, તો નિવૃત્તિની ઉંમર (૬૦ વર્ષ) સુધી પહોંચતા સુધીમાં તેની પાસે પૂરા ૩૦ વર્ષનો લાંબો અને સાનુકૂળ સમયગાળો રહે છે. જેમ જેમ સમય જતાં નોકરી કે વ્યવસાયમાં આવક વધતી જાય, તેમ તેમ રોકાણની રકમમાં પણ વધારો કરવાની વ્યૂહરચના અપનાવવી જોઈએ. નાણાકીય નિષ્ણાતો આ આખી પ્રક્રિયાને ‘સ્ટેપ-અપ’ (Step-Up) ફોર્મ્યુલા તરીકે ઓળખાવે છે, જેમાં દર વર્ષે માસિક રોકાણની રકમમાં માત્ર ૧૦ ટકાનો નિયમિત વધારો કરવાનો રહે છે.
૩૦ વર્ષનું સંપૂર્ણ ગણિત અને વળતરનો અંદાજ
સ્ટેપ-અપ SIP ના ગણિતને વિગતવાર સમજીએ તો:
પ્રથમ વર્ષ: રોકાણકાર દર મહિને નિયમિત ₹૩,૫૦૦ જમા કરાવશે.
બીજું વર્ષ: ૧૦ ટકાના વાર્ષિક વધારા સાથે આ માસિક રોકાણ વધીને ₹૩,૮૫૦ પ્રતિ માસ થઈ જશે.
ત્રીજું વર્ષ: આ માસિક રકમ વધીને ₹૪,૨૩૫ થશે અને આ સિલસિલો દર વર્ષે સતત ૩૦ વર્ષ સુધી ચાલે છે.
જો મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં આ સમગ્ર રોકાણ પર વાર્ષિક સરેરાશ ૧૨ ટકાનું એક અંદાજિત વળતર પણ પ્રાપ્ત થાય, તો ૩૦ વર્ષના અંતે એક અત્યંત મોટો નાણાકીય ભંડોળ (Corpus) તૈયાર થઈ શકે છે. ૩૦ વર્ષના આ સમગ્ર ગાળા દરમિયાન રોકાણકારના પોતાના ખિસ્સામાંથી અંદાજે કુલ ₹૬૯.૦૯ લાખનું રોકાણ જમા થશે. પરંતુ ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજના જાદુને કારણે, આ ₹૬૯.૦૯ લાખના મૂળ રોકાણ સામે અંદાજે ₹૨.૪૦ કરોડનું માત્ર જંગી વળતર પ્રાપ્ત થાય છે! આમ, મૂળ રોકાણ અને વ્યાજ બંને મળીને ૩૦ વર્ષ પછી કુલ મેચ્યોરિટી ફંડ આશરે ₹૩.૦૯ કરોડ સુધી પહોંચી જાય છે.
પગારદાર વર્ગ માટે શા માટે અનુકૂળ છે આ ફોર્મ્યુલા?
આ ગણતરી સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે રોકાણની શરૂઆત ભલે માત્ર રૂ. ૩,૫૦૦ જેવી નાની રકમથી થઈ હોય, પરંતુ દર વર્ષે ૧૦ ટકા વધારો કરવાની નાણાકીય શિસ્તથી કરોડપતિ બનવાનું સ્વપ્ન સરળતાથી સાકાર થઈ શકે છે.
સ્ટેપ-અપ એસઆઈપી એટલે દર વર્ષે આવકના વધારા સાથે રોકાણની રકમમાં પણ નિયમિત ટકાવારી વધારવી, જે ખાસ કરીને નોકરીયાત અને પગારદાર વર્ગ માટે અત્યંત સાનુકૂળ રહે છે. સામાન્ય રીતે કંપનીઓમાં વાર્ષિક ઇન્ક્રીમેન્ટ (પગાર વધારો) સાથે આવક વધતી હોવાથી તે વધેલી રકમમાંથી થોડો હિસ્સો વધારાના રોકાણમાં વાળી દેવો માનસિક અને આર્થિક રીતે ખૂબ સરળ બને છે. જો આ વ્યૂહરચના વહેલી ઉંમરે અપનાવવામાં આવે તો ભવિષ્યમાં બાળકોના ઉચ્ચ શિક્ષણ, ઘર ખરીદી અને સુખી નિવૃત્તિ જીવન જેવા તમામ મોટા આર્થિક લક્ષ્યો વિના કોઈ તણાવે પૂર્ણ કરી શકાય છે.
