સાવધાન! જો ઘરમાં તમારા પણ નાના બાળકો છે, તો આ ખતરનાક ઘટના વાંચ્યા વગર નહીં રહેવાય!
અમદાવાદ સિવિલ હોસ્પિટલના બાળ રોગ સર્જરી (Pediatric Surgery) વિભાગના નિષ્ણાત તબીબોએ પોતાની ઉચ્ચ કુશળતા અને સમયસૂચકતા દાખવીને એક માસૂમ બાળકીનો આબાદ બચાવ કર્યો છે. કચ્છના એક શ્રમિક પરિવારની ત્રણ વર્ષની બાળકીના છાતીના ભાગમાં ઘૂસી ગયેલી તીક્ષ્ણ કાતરને તબીબોએ અત્યાધુનિક અને જટિલ ઓપરેશન કરીને સફળતાપૂર્વક બહાર કાઢી છે.
રમત-રમતમાં સર્જાયી કાળજું કંપાવનારી દુર્ઘટના
આ કાળજું કંપાવનારી ઘટના ૨૯ ઓક્ટોબરે સવારે આશરે ૧૧ વાગ્યાના સુમારે કચ્છ ખાતે બની હતી. મૂળ શ્રમિક પરિવારની માત્ર ૩ વર્ષની માસૂમ પુત્રી તેના ૫ વર્ષના મોટા ભાઈ સાથે ઘરમાં રમી રહી હતી. રમત-રમતમાં જ અકસ્માતે તીક્ષ્ણ કાતર બાળકીની છાતીના ભાગે વાગી જતાં ઊંડો ઘા પડ્યો હતો અને કાતર છાતીના ભાગમાં ઘૂસી ગઈ હતી. તબીબી ભાષામાં આ પ્રકારની ગંભીર ઈજાને ‘પેનિટ્રેટિંગ ચેસ્ટ ટ્રોમા’ (Penetrating Chest Trauma) કહેવામાં આવે છે.
ઘટના બનતા જ ગભરાયેલા પરિવારે બાળકીને તુરંત સ્થાનિક ખાનગી હોસ્પિટલમાં ખસેડી હતી. ત્યાંથી સ્થિતિની ગંભીરતા જોઈને વધુ સારવાર માટે ગાંધીધામની ખાનગી હોસ્પિટલમાં રીફર કરવામાં આવી હતી, જ્યાં બાળકીનો સીટી સ્કેન (CT Scan) રિપોર્ટ કરવામાં આવ્યો હતો.
કટોકટીના સમયે અમદાવાદ સિવિલ હોસ્પિટલમાં ઝડપી રેફરલ
ગાંધીધામમાં પ્રાથમિક તપાસ બાદ બાળકીની નાજુક સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને તેને તુરંત જ અમદાવાદ સિવિલ હોસ્પિટલ ખાતે ખસેડવાનો નિર્ણય લેવાયો હતો. ૨૯ ઓક્ટોબરના રોજ મોડી રાત્રે આશરે ૧૦ વાગ્યે બાળકીને અમદાવાદ સિવિલ હોસ્પિટલ લાવવામાં આવી હતી.
બાળકી હોસ્પિટલ પહોંચતા જ ઇમરજન્સી મેડિકલ ટીમે ક્ષણનો પણ વિલંબ કર્યા વગર તમામ જરૂરી પ્રાથમિક પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ કરી તેને તાત્કાલિક ઓપરેશન થિયેટરમાં સર્જરી માટે લઈ લીધી હતી.
જટિલ સર્જરી: તબીબોની કુશળતાથી મળ્યું નવજીવન
સિવિલ હોસ્પિટલના પેડિયાટ્રિક સર્જરી વિભાગના પ્રોફેસર અને વડા ડૉ. રાકેશ જોષીના પ્રત્યક્ષ માર્ગદર્શન હેઠળ આ જટિલ સર્જરીનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. સર્જન ટીમમાં આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર ડૉ. કાશ્વી અને આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર ડૉ. મૃણાલિનીના નેતૃત્વ હેઠળ એનેસ્થેટિસ્ટ (બેભાન કરનાર નિષ્ણાત તબીબો) અને પેરામેડિકલ સ્ટાફની ટીમે સાથે મળીને અત્યંત સાવચેતીપૂર્વક સર્જરી પાર પાડી હતી.
તબીબોની આ ટીમે નાજુક ટિશ્યુ અને છાતીના ભાગને નુકસાન પહોંચાડ્યા વગર કાતરને બહાર કાઢી હતી. સર્જરી સફળ રહેતા બાળકીનો જીવ બચી ગયો હતો અને પરિવારે રાહતનો શ્વાસ લીધો હતો.
એક ઇંચનો ફેર પણ પ્રાણઘાતક બની શક્યો હોત
તબીબી નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર આ કેસ અત્યંત સંવેદનશીલ હતો. જો આ કાતર માત્ર એક ઇંચ પણ ઉપર કે સાઇડમાં ઘૂસી હોત, તો તે બાળકીની શ્વાસનળીને સીધું નુકસાન પહોંચાડી શકત. આ ઉપરાંત, ફેફસાં અથવા બે પાંસળી વચ્ચે આવેલી રક્તવાહિનીઓને ઈજા થવાથી અતિશય રક્તસ્ત્રાવ (Bleeding) થવાનું જોખમ હતું.
સૌભાગ્યવશ, બાળકીની ઉંમર નાની હોવાના કારણે કાતર પર લાગેલું બળ (ફોર્સ) ઓછું હતું, જેથી કાતર છાતીના હાડકાને ભેદીને વધુ ઊંડે સુધી જઈ શકી નહોતી. જો કાતર હાડકાને વીંધીને અંદર ગઈ હોત તો ધોરી નસો અને મુખ્ય શ્વાસનળી કપાઈ જવાથી બાળકીનો જીવ બચાવવો લગભગ અશક્ય બની જાત.
વાલીઓ માટે તબીબી અધીક્ષકની મહત્વપૂર્ણ સલાહ
આ સફળ ઓપરેશન બાદ સિવિલ હોસ્પિટલના તબીબી અધીક્ષક ડૉ. રાકેશ જોષીએ નાના બાળકો ધરાવતા તમામ વાલીઓને વિશેષ સાવચેતી રાખવા અપીલ કરી છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે:
સતત નિરીક્ષણ: વાલીઓએ પોતાના નાના બાળકોની દૈનિક પ્રવૃત્તિઓ અને રમતો પર સતત ધ્યાન રાખવું જોઈએ.
તીક્ષ્ણ વસ્તુઓથી અંતર: કાતર, છરી, સોય કે કાચ જેવી તીક્ષ્ણ અને જોખમી વસ્તુઓ બાળકોની પહોંચથી દૂર રાખવી.
અજાણતા થતાં અકસ્માત: ૪ થી ૫ વર્ષના નાના બાળકો અજાણ હોય છે, તેમને ખબર નથી હોતી કે તીક્ષ્ણ વસ્તુઓથી કેટલી ગંભીર હાનિ થઈ શકે છે.
ઇમરજન્સી લિન્ક: જો બાળકને અચાનક શ્વાસ લેવામાં તકલીફ જણાય કે રમતા રમતા કોઈ અકસ્માત થાય, તો સમય બગાડ્યા વિના નજીકની હોસ્પિટલનો સંપર્ક કરવો.
અમદાવાદ સિવિલ હોસ્પિટલની તબીબી ટીમની ત્વરિત કામગીરી અને કુશળતાને કારણે આજે કચ્છના આ શ્રમિક પરિવારની માસૂમ દીકરી સુરક્ષિત છે.
