ટ્રાફિક ચલણના ભારે દંડથી મળશે છુટકારો? ડિસેમ્બરમાં યોજાશે વર્ષની છેલ્લી લોક અદાલત
આજના સમયમાં વાહન ચલાવતી વખતે ટ્રાફિકના નિયમોનું પાલન કરવું અત્યંત જરૂરી છે, પરંતુ ઘણીવાર અજાણતા કે ઉતાવળમાં ટ્રાફિક નિયમનો ભંગ થઈ જતો હોય છે અને વાહન માલિકના નામે ઇ-ચલણ (Traffic Challan) જનરેટ થઈ જાય છે. જો તમારા વાહન પર પણ લાંબા સમયથી કોઈ ટ્રાફિક ચલણ બાકી (Pending) પડ્યું હોય અને તમે ભારે દંડ ભરવાથી બચીને ઓછા પૈસામાં તેની કાયદેસરની પતાવટ કરવા માંગતા હોવ, તો તમારા માટે વર્ષ ૨૦૨૬ની એક અંતિમ તક હજુ પણ બાકી છે.

દેશભરના લાખો વાહનચાલકો અત્યારે એ જ જાણવા ઉત્સુક છે કે આગામી ‘નેશનલ લોક અદાલત’ (National Lok Adalat 2026) કઈ તારીખે યોજાશે? તો આ સવાલનો સીધો જવાબ છે—આગામી મહિને એટલે કે ડિસેમ્બરમાં તમને તમારા જૂના ચલણનો નિકાલ લાવવાનો આ વર્ષનો છેલ્લો મોકો મળવા જઈ રહ્યો છે. લોક અદાલતનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે આ દિવસે કોર્ટમાં હાજર રહીને તમે તમારા ચલણની રકમમાં મોટી રાહત મેળવી શકો છો અથવા કેટલાક કિસ્સાઓમાં ચલણ સંપૂર્ણપણે માફ પણ કરાવી શકો છો.
વર્ષ ૨૦૨૬ની આગામી લોક અદાલતની તારીખ કઈ છે?
નેશનલ લીગલ સર્વિસીસ ઓથોરિટી (NALSA) ના નિર્ધારિત કેલેન્ડર મુજબ, આખા વર્ષ દરમિયાન કુલ ચાર વખત રાષ્ટ્રીય લોક અદાલતનું આયોજન કરવામાં આવે છે. વર્ષ ૨૦૨૬માં અત્યાર સુધીમાં ત્રણ વખત લોક અદાલત યોજાઈ ચૂકી છે:
પ્રથમ લોક અદાલત: ૧૪ માર્ચ, ૨૦૨૬
બીજી લોક અદાલત: ૯ મે, ૨૦૨૬
ત્રીજી લોક અદાલત: સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬
ચોથી અને અંતિમ લોક અદાલત: હવે આ વર્ષની ચોથી અને છેલ્લી લોક અદાલત આગામી ૧૨ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૬ (શનિવાર) ના રોજ યોજાશે.
જો તમે આ તારીખ ચૂકી જશો, તો તમારે તમારા બાકી ચલણના નિકાલ માટે આવતા વર્ષ એટલે કે ૨૦૨૭ સુધી રાહ જોવી પડશે. તેથી, ૧૨ ડિસેમ્બરની આ તારીખ તમારા કેલેન્ડરમાં અત્યારથી જ નોંધી લેવી હિતાવહ છે.
લોક અદાલતમાં જતાં પહેલાં ઓનલાઈન ટોકન લેવું અત્યંત જરૂરી
જો તમે પણ શનિવાર, ૧૨ ડિસેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ લોક અદાલતમાં જઈને તમારા ચલણનો નિકાલ લાવવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો સીધા કોર્ટ પહોંચી જવાને બદલે અગાઉથી એક જરૂરી પ્રક્રિયા પૂરી કરવી પડશે. લોક અદાલતની તારીખના થોડા દિવસો પહેલાં સંબંધિત ટ્રાફિક પોલીસ અથવા લીગલ સર્વિસ ઓથોરિટીની વેબસાઇટ પર ઓનલાઈન ટોકન (Online Token) અથવા એપોઇન્ટમેન્ટ બુકિંગ શરૂ કરવામાં આવે છે.

ઓનલાઈન ટોકન લેતી વખતે તમારે તમારા વાહન નંબર અને ચલણની વિગતો દાખલ કરવાની રહે છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન તમને એ પણ પૂછવામાં આવે છે કે તમે લોક અદાલતના દિવસે કયા સમયે (Time Slot) કોર્ટમાં હાજર રહેવા માંગો છો. એપોઇન્ટમેન્ટ બુક થઈ ગયા બાદ તમારે તેની ‘એપોઇન્ટમેન્ટ સ્લિપ’ (Appointment Slip) ની પ્રિન્ટ આઉટ કાઢી લેવી ખૂબ જ જરૂરી છે, કારણ કે કોર્ટમાં પ્રવેશતી વખતે અને સુનાવણી સમયે આ સ્લિપ ફરજિયાત બતાવવાની રહે છે.
આ પ્રિન્ટ આઉટમાં તમારા કેસને લગતી તમામ મહત્વની માહિતી લખેલી હોય છે—જેમ કે તમારું ચલણ મોટર વ્હીકલ એક્ટની કઈ કલમ હેઠળ કપાયું છે, કઈ તારીખે અને કયા સમયે નિયમનો ભંગ થયો હતો વગેરે. હાલમાં ૧૨ ડિસેમ્બર પહેલાં કઈ તારીખથી ઓનલાઈન રજિસ્ટ્રેશન અને ટોકન મળવાનું શરૂ થશે તેની સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી, પરંતુ સામાન્ય રીતે લોક અદાલતના ૪ થી ૫ દિવસ અગાઉ આ પોર્ટલ ખુલ્લું મૂકવામાં આવે છે.
કોર્ટમાં જઈને ચલણની પતાવટ કેવી રીતે થશે?
નિર્ધારિત તારીખ એટલે કે ૧૨ ડિસેમ્બરના રોજ તમારે તમારી એપોઇન્ટમેન્ટ સ્લિપ અને વાહનના જરૂરી દસ્તાવેજો (જેમ કે આરસી બુક, ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ અને ઓળખપત્ર) લઈને સ્લિપમાં દર્શાવેલા કોર્ટ નંબર પર પહોંચવાનું રહેશે. ત્યાં હાજર અધિકારીને તમારી સ્લિપ જમા કરાવ્યા બાદ, તમારા ટોકન નંબર મુજબ તમને જજ અથવા મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ બોલાવવામાં આવશે.
અહીં તમારી રજૂઆત અને ગુનાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને દંડની રકમમાં ઘટાડો કરવામાં આવે છે અને તમને જણાવવામાં આવે છે કે તમારે અંતિમ કેટલા પૈસા ચૂકવવાના રહેશે. નિર્ધારિત રકમ જમા કરાવ્યા બાદ તમને કોર્ટ તરફથી એક સત્તાવાર રસીદ (Settlement Slip) આપવામાં આવશે. આ રસીદની નીચે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં લખેલું હોય છે કે આગામી ૩૦ દિવસની અંદર સિસ્ટમમાંથી તમારું ચલણ સંપૂર્ણપણે સેટલ (Clear) થઈ જશે.
કયા ચલણોનો લોક અદાલતમાં નિકાલ થઈ શકે છે?
લોક અદાલતમાં સામાન્ય ટ્રાફિક નિયમોના ભંગ બદલ કપાયેલા ચલણો—જેમ કે હેલ્મેટ વગર વાહન ચલાવવું, સીટ બેલ્ટ ન બાંધવો, રોંગ સાઇડ ડ્રાઇવિંગ, ઓવર સ્પીડિંગ અથવા PUC કે ઇન્સ્યોરન્સ એક્સપાયર થવા જેવા સામાન્ય ગુનાઓની સરળતાથી પતાવટ થઈ જાય છે. જોકે, ડ્રિંક એન્ડ ડ્રાઇવ (નશાની હાલતમાં વાહન ચલાવવું) કે ગંભીર અકસ્માત સંબંધિત કેસોનો નિકાલ લોક અદાલતમાં થતો નથી. તેથી, જો તમારું ચલણ સામાન્ય શ્રેણીમાં આવતું હોય, તો ૧૨ ડિસેમ્બરની આ સુવર્ણ તકનો લાભ જરૂર ઉઠાવો.
