RBI એ રેપો રેટ વધારીને ૫.૫૦ ટકા કર્યા બાદ બેંકોના FD દર બદલાયા: ૫૦ ટકા રોકાણ અને ૫૦ ટકા બચતની રણનીતિ કેમ ઉપયોગી?
સુરક્ષિત અને નિશ્ચિત વળતરની શોધ કરતા રોકાણકારો માટે બેંક ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) હંમેશાં એક ભરોસાપાત્ર વિકલ્પ રહી છે. પરંતુ તાજેતરના સમયમાં વ્યાજ દરોમાં થયેલા ફેરફારોને કારણે FD રોકાણકારોમાં એક મોટી મૂંઝવણ ઊભી થઈ છે કે તેમણે અત્યારે જ ડિપોઝિટ કરવી જોઈએ કે પછી વ્યાજ દરમાં વધુ વધારો થવાની રાહ જોવી જોઈએ. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) એ ઓક્ટોબરમાં રેપો રેટ વધારીને ૫.૫૦ ટકા કર્યા બાદ અનેક બેંકોએ ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ પરના વ્યાજ દરમાં સુધારો કર્યો છે. આ પરિસ્થિતિમાં રોકાણનો સમય અને મુદત નક્કી કરવી એ સૌથી મહત્વની બાબત બની છે.
નાણાકીય નિષ્ણાતોના મતે, લાંબા ગાળા માટે આખી મૂડી એકસાથે કોઈ એક FD માં બાંધી દેવાને બદલે રોકાણને તબક્કાવાર અને વિવિધ ભાગોમાં વહેંચવું વધુ વ્યવહારુ અને સંતુલિત રણનીતિ સાબિત થઈ શકે છે.
અડધી રકમ FD માં અને બાકીની રકમ બચત કે સ્વીપ-ઇન ખાતામાં રાખવાની સલાહ
BankBazaar ના CEO આદિલ શેટ્ટીએ બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડ સાથેની વાતચીતમાં રોકાણકારોને વ્યવહારુ માર્ગદર્શન આપતા જણાવ્યું છે કે જો તમારી પાસે FD માં રોકાણ કરવા માટે રકમ ઉપલબ્ધ હોય, તો તેમાંથી લગભગ ૫૦ ટકા હિસ્સો ૧ થી ૨ વર્ષની મુદતની FD માં રોકી શકાય છે. જ્યારે બાકીની ૫૦ ટકા રકમ બચત ખાતા અથવા સ્વીપ-ઇન (Sweep-in) ખાતામાં રાખવી હિતાવહ રહે છે.
આ વ્યૂહરચનાનો મુખ્ય ફાયદો એ છે કે જો આગામી મહિનાઓમાં RBI ફરીથી રેપો રેટમાં વધારો કરે અને બેંકો FD પર વ્યાજ દરમાં વધુ વધારો કરે, તો તમે બચત કે સ્વીપ-ઇન ખાતામાં રાખેલી બાકીની રકમ ઊંચા વ્યાજ દરોનો લાભ લઈને નવી FD માં રોકી શકો છો. તેથી, આગામી બે થી ત્રણ RBI નાણાકીય નીતિ (Monetary Policy) બેઠકો સુધી વ્યાજ દરોની હિલચાલ પર નજર રાખવી રોકાણકારો માટે ફાયદાકારક બની શકે છે.
વિવિધ મુદતવાળી FD યોજનાઓ અને બેંકોના વ્યાજ દર
હાલમાં બેંકો દરેક સામાન્ય મુદતની FD પર એકસરખો વધારો કરવાને બદલે ૪૪૪ દિવસ, ૫૫૫ દિવસ અને ૭૭૭ દિવસ જેવી ચોક્કસ સ્પેશિયલ મુદતવાળી FD યોજનાઓ પર આકર્ષક વ્યાજ દર ઓફર કરી રહી છે. ૧૬ નવેમ્બર ૨૦૨૬ ના રોજ ઉપલબ્ધ ડેટા મુજબ, કેટલીક બેંકોના FD વ્યાજ દર નીચે મુજબ નોંધાયા હતા:
DCB બેંક: ૧૭ થી ૨૦ મહિનાની મુદત માટે ૭.૭૫ ટકા વ્યાજ દર ઉપલબ્ધ છે.
SBM બેંક ઇન્ડિયા: ૧૮ મહિનાથી ૨ વર્ષ કરતાં ૩ દિવસ ઓછા સમયગાળા માટે ૭.૬૫ ટકા વ્યાજ દર છે.
બંધન બેંક: ૨ વર્ષથી ૩ વર્ષથી ઓછી મુદત માટે ૭.૪૫ ટકા વ્યાજ દર ઓફર કરવામાં આવી રહ્યો છે.
સિટી યુનિયન બેંક: ૫૫૬ દિવસથી ૩ વર્ષની મુદત માટે ૭.૩૦ ટકા વ્યાજ દર છે, જ્યારે IDFC ફર્સ્ટ બેંકમાં ૫૦૦ દિવસથી ૨ વર્ષની મુદત માટે ૭.૨૫ ટકા વ્યાજ દર નોંધાયો છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે આ આંકડાઓમાં નાની ફાઇનાન્સ બેંકો (Small Finance Banks) નો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો નથી, અને બેંકોના દર સમય-સમય પર બદલાતા રહે છે.
ટેક્સ, ફુગાવો અને જૂની FD જાળવી રાખવાની સમજ
FD માં રોકાણ કરતી વખતે માત્ર જાહેર કરાયેલ વ્યાજ દર જોવો પૂરતો નથી. FD માંથી મળતું વ્યાજ તમારી કુલ કરપાત્ર આવકમાં ઉમેરાય છે અને તમારા લાગુ ટેક્સ સ્લેબ મુજબ તેના પર ટેક્સ લાગે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ વ્યક્તિને FD પર ૭ ટકા વ્યાજ મળે છે અને તે ૩૦ ટકા ટેક્સ સ્લેબમાં આવે છે, તો ટેક્સ બાદ તેનું અસરકારક વળતર આશરે ૪.૯ ટકા જેટલું રહે છે. સાથોસાથ, ફુગાવો (Inflation) પણ નાણાંની ખરીદ શક્તિને અસર કરે છે, તેથી ટેક્સ અને ફુગાવા બંનેને ધ્યાનમાં રાખીને નિર્ણય લેવો જરૂરી છે.
બીજી તરફ, જો તમારી પાસે પહેલેથી જ કાર્યરત FD હોય, તો માત્ર ઊંચા વ્યાજ દરની આશાએ તેને ઉતાવળમાં તોડી નાખવી ન જોઈએ. અકાળે FD તોડવાથી પ્રી-મેચ્યોર એક્ઝિટ પેનલ્ટી (Penalty) લાગી શકે છે, તેથી નવી FD માંથી મળતા વધારાના વ્યાજ અને જૂની FD તોડવાથી થતા સંભવિત નુકસાનની સરખામણી કર્યા બાદ જ નિર્ણય લેવો હિતાવહ રહે છે
