UGC Fake Universities દેશમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવવા ઇચ્છતા વિદ્યાર્થીઓ માટે યુનિવર્સિટી પસંદ કરવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ બાબત છે. સારી યુનિવર્સિટીમાંથી અભ્યાસ કરીને ડિગ્રી મેળવવાનું દરેક વિદ્યાર્થીનું સપનું હોય છે, પરંતુ કેટલીક સંસ્થાઓ માન્યતા વિના ડિગ્રી આપતી હોવાના કિસ્સાઓ સામે આવતા રહે છે. આવી સ્થિતિમાં વિદ્યાર્થીઓનું વર્ષ અને મહેનત બંને બરબાદ થઈ શકે છે. આ બાબતને ધ્યાનમાં રાખીને યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (UGC)એ વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ જાહેર સલાહ આપી છે.
UGCએ વિદ્યાર્થીઓને કોઈપણ યુનિવર્સિટીમાં પ્રવેશ લેતા પહેલાં તેની કાયદેસર માન્યતા અને ડિગ્રી આપવાની સત્તા અંગે તપાસ કરવાની અપીલ કરી છે. કમિશન દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી માહિતીમાં દેશની 32 નકલી યુનિવર્સિટીઓનાં નામ પણ સામેલ કરવામાં આવ્યાં છે. આ યાદીમાં દિલ્હી સહિત વિવિધ રાજ્યોની સંસ્થાઓનો સમાવેશ થાય છે.
UGCનું કહેવું છે કે માત્ર કોઈ સંસ્થાની વેબસાઇટ, જાહેરાત, સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ કે આકર્ષક બ્રોશર જોઈને પ્રવેશ લેવાનો નિર્ણય ન કરવો જોઈએ. ઘણી વખત સંસ્થાઓ પોતાની ઓળખ અને અભ્યાસક્રમો અંગે એવા દાવા કરે છે, જેની વાસ્તવિકતા તપાસવી જરૂરી હોય છે.
ખાસ કરીને ધોરણ 12 પછી કોલેજમાં પ્રવેશ લેતા વિદ્યાર્થીઓએ વધારે સાવચેતી રાખવી જોઈએ. કોઈપણ યુનિવર્સિટીમાં ફી ભરતાં પહેલાં તેની માન્યતા, અભ્યાસક્રમ અને ડિગ્રી આપવાની સત્તા અંગે સંપૂર્ણ માહિતી મેળવી લેવી જરૂરી છે.
કોલેજમાં પ્રવેશ લેતાં પહેલાં આ 4 બાબતો તપાસો
UGCએ વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓને યુનિવર્સિટી પસંદ કરતાં પહેલાં ચાર મહત્વપૂર્ણ બાબતોની તપાસ કરવાની સલાહ આપી છે.
1. યુનિવર્સિટીની કાયદેસર સ્થાપના થઈ છે કે નહીં?
UGC Fake Universities સૌપ્રથમ એ તપાસવું જોઈએ કે જે યુનિવર્સિટીમાં તમે પ્રવેશ લેવા જઈ રહ્યા છો તેની સ્થાપના કાયદેસર રીતે થઈ છે કે નહીં. સંસ્થા સંબંધિત કાયદા હેઠળ માન્ય છે કે નહીં તેની માહિતી મેળવવી જરૂરી છે. માત્ર યુનિવર્સિટી નામ લખેલું હોય કે મોટી ઇમારત હોય એટલા માટે તેને માન્ય સંસ્થા માની લેવી નહીં.

2. ડિગ્રી આપવાનો અધિકાર છે કે નહીં?
દરેક શૈક્ષણિક સંસ્થાને પોતાની રીતે યુનિવર્સિટી તરીકે ડિગ્રી આપવાનો અધિકાર હોતો નથી. UGC અધિનિયમ, 1956 અને અન્ય લાગુ કાયદા મુજબ સંસ્થાને સંબંધિત અભ્યાસક્રમ ચલાવવા અને માન્ય ડિગ્રી આપવાની કાયદેસર પરવાનગી હોવી જરૂરી છે.
વિદ્યાર્થીઓએ ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ કે જે કોર્સમાં પ્રવેશ લેવા જઈ રહ્યા છે તે કોર્સ માટે સંસ્થાને ખરેખર અધિકાર મળેલો છે કે નહીં.
3. જરૂરી મંજૂરી અને માન્યતા છે કે નહીં?
કેટલાક અભ્યાસક્રમો માટે UGC ઉપરાંત અન્ય સંબંધિત નિયમનકારી સંસ્થાઓની મંજૂરી પણ જરૂરી હોય છે. તેથી પ્રવેશ લેતાં પહેલાં યુનિવર્સિટી પાસે જરૂરી માન્યતા, મંજૂરી અને પરવાનગીઓ છે કે નહીં તેની તપાસ કરવી જોઈએ.
ખાસ કરીને ટેક્નિકલ, મેડિકલ, મેનેજમેન્ટ અને અન્ય વ્યવસાયલક્ષી અભ્યાસક્રમોમાં આ બાબતનું મહત્વ વધી જાય છે.
4. અભ્યાસક્રમ અને અભ્યાસ પદ્ધતિ માન્ય છે કે નહીં?
વિદ્યાર્થીઓએ માત્ર યુનિવર્સિટીની માન્યતા તપાસવી પૂરતી નથી. તેઓ જે અભ્યાસક્રમ પસંદ કરી રહ્યા છે તેની પદ્ધતિ પણ નિયમો અનુસાર માન્ય હોવી જોઈએ.
આમાં નિયમિત અભ્યાસ ઉપરાંત અંતર શિક્ષણ, ઓનલાઇન અભ્યાસક્રમો, કેમ્પસની બહારના કેન્દ્રો અને અભ્યાસ કેન્દ્રોનો પણ સમાવેશ થાય છે. ખાસ કરીને ઓનલાઇન અથવા ડિસ્ટન્સ લર્નિંગ દ્વારા ડિગ્રી મેળવવા ઇચ્છતા વિદ્યાર્થીઓએ સંબંધિત કોર્સની મંજૂરી અંગે તપાસ કરવી જોઈએ.
UGCની યાદીમાં રાજ્ય પ્રમાણે 32 નકલી યુનિવર્સિટીઓનાં નામ
UGC દ્વારા આપવામાં આવેલી યાદીમાં કુલ 32 સંસ્થાઓનાં નામ દર્શાવવામાં આવ્યાં છે. આ યાદી મુજબ વિવિધ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં આવી સંસ્થાઓ નોંધવામાં આવી છે. આપેલી યાદી પ્રમાણે રાજ્યવાર નામ નીચે મુજબ છે.
આંધ્ર પ્રદેશ
ક્રાઇસ્ટ ન્યૂ ટેસ્ટામેન્ટ ડીમ્ડ યુનિવર્સિટી
બાઇબલ ઓપન યુનિવર્સિટી ઓફ ઇન્ડિયા
અરુણાચલ પ્રદેશ
– ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઓલ્ટરનેટિવ મેડિસિન
દિલ્હી
વર્લ્ડ પીસ ઓફ યુનાઇટેડ નેશન્સ યુનિવર્સિટી
ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેનેજમેન્ટ એન્ડ એન્જિનિયરિંગ
ઓલ ઇન્ડિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ પબ્લિક એન્ડ ફિઝિકલ હેલ્થ સાયન્સિસ
કોમર્શિયલ યુનિવર્સિટી લિમિટેડ
યુનાઇટેડ નેશન્સ યુનિવર્સિટી
પ્રોફેશનલ યુનિવર્સિટી
એડીઆર-ફોકસ્ડ જ્યુડિશિયલ યુનિવર્સિટી
ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ સાયન્સ એન્ડ એન્જિનિયરિંગ
વિશ્વકર્મા ઓપન યુનિવર્સિટી ફોર સેલ્ફ-એમ્પ્લોયમેન્ટ
આધ્યાત્મિક વિશ્વવિદ્યાલય
હરિયાણા
– મેજિક એન્ડ આર્ટ યુનિવર્સિટી
ઝારખંડ
– દક્ષ યુનિવર્સિટી
કર્ણાટક
સર્વ ભારતીય શિક્ષા પીઠ
ગ્લોબલ હ્યુમન પીસ યુનિવર્સિટી
કેરળ
ઇન્ટરનેશનલ ઇસ્લામિક યુનિવર્સિટી ઓફ પ્રોફેટિક મેડિસિન
સેન્ટ જોન્સ યુનિવર્સિટી
મહારાષ્ટ્ર
રાજા અરેબિક યુનિવર્સિટી
રાષ્ટ્રીય પછાત કૃષિ વિદ્યાપીઠ
નવી દિલ્હી
નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેનેજમેન્ટ સોલ્યુશન્સ
માઉન્ટેન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેનેજમેન્ટ એન્ડ ટેકનોલોજી
પુડુચેરી
ઉષા લચ્ચુમનન કોલેજ ઓફ એજ્યુકેશન
શ્રી બોધિ એકેડમી ઓફ હાયર એજ્યુકેશન
રાજસ્થાન
– રાજીવ ગાંધી ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજી એન્ડ મેનેજમેન્ટ
ઉત્તર પ્રદેશ
ગાંધી હિન્દી વિદ્યાપીઠ
નેતાજી સુભાષ ચંદ્ર બોઝ યુનિવર્સિટી (ઓપન યુનિવર્સિટી)
ભારતીય શિક્ષા પરિષદ
મહામાયા ટેકનિકલ યુનિવર્સિટી
પશ્ચિમ બંગાળ
ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઓલ્ટરનેટિવ મેડિસિન
ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઓલ્ટરનેટિવ મેડિસિન એન્ડ રિસર્ચ
નોંધ: ઉપરનાં નામો આપવામાં આવેલી UGC યાદીના આધારે રજૂ કરવામાં આવ્યાં છે. પ્રવેશ લેતાં પહેલાં UGCની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર તાજી યાદી અને સંસ્થાની વર્તમાન કાનૂની સ્થિતિ જરૂર તપાસવી.
UGCની નકલી યુનિવર્સિટીઓની યાદી ક્યાંથી તપાસવી?
વિદ્યાર્થીઓ UGCની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જઈને યુનિવર્સિટીઓની માન્યતા અને નકલી યુનિવર્સિટીઓ સંબંધિત માહિતી મેળવી શકે છે. પ્રવેશ પ્રક્રિયા શરૂ થાય તે પહેલાં આ યાદી તપાસવાથી ખોટી માહિતી આપતી સંસ્થાઓથી સાવચેત રહી શકાય છે.
જો કોઈ સંસ્થા પોતાને માન્ય યુનિવર્સિટી ગણાવી રહી હોય, તો તેની વાત પર સીધો વિશ્વાસ કરવાને બદલે સત્તાવાર રેકોર્ડ સાથે સરખામણી કરવી જોઈએ. સંસ્થાની માન્યતા ઉપરાંત પસંદ કરેલા કોર્સની મંજૂરી પણ તપાસવી જરૂરી છે.
નકલી યુનિવર્સિટીમાં પ્રવેશ લેવાથી શું નુકસાન થઈ શકે?
જો કોઈ વિદ્યાર્થી માન્યતા વગરની સંસ્થામાં પ્રવેશ મેળવે તો તેને અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા પછી અનેક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે. આવી સંસ્થાની ડિગ્રી નોકરી, ઉચ્ચ અભ્યાસ અથવા અન્ય શૈક્ષણિક પ્રક્રિયાઓમાં માન્ય ન ગણાય તેવી સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે.
વિદ્યાર્થીઓની ફી, સમય અને મહેનત પણ વ્યર્થ જવાની શક્યતા રહે છે. આ ઉપરાંત, ભવિષ્યમાં બીજી માન્ય યુનિવર્સિટીમાં પ્રવેશ મેળવવામાં પણ મુશ્કેલી પડી શકે છે.
આથી વાલીઓએ પણ માત્ર ઓછી ફી, ઝડપથી ડિગ્રી મેળવવાની સુવિધા કે આકર્ષક જાહેરાતોથી પ્રભાવિત થવું જોઈએ નહીં. પ્રવેશ પહેલાં તમામ દસ્તાવેજો અને મંજૂરીઓની ચકાસણી કરવી જોઈએ.
વિદ્યાર્થીઓ માટે UGCની ચેતવણી શા માટે મહત્વપૂર્ણ?
આજના સમયમાં ઓનલાઇન શિક્ષણ અને ડિસ્ટન્સ લર્નિંગના વિકલ્પો વધ્યા છે. તેના કારણે વિદ્યાર્થીઓને દેશના કોઈપણ ભાગમાંથી અભ્યાસ કરવાની તક મળી રહી છે. પરંતુ આ સુવિધા સાથે કેટલીક સંસ્થાઓ દ્વારા ગેરમાર્ગે દોરતી જાહેરાતો થવાની શક્યતા પણ રહે છે.
UGCની આ સલાહ વિદ્યાર્થીઓને યોગ્ય શૈક્ષણિક સંસ્થા પસંદ કરવામાં મદદરૂપ બની શકે છે. ખાસ કરીને પ્રથમ વખત યુનિવર્સિટીમાં પ્રવેશ લેનારા વિદ્યાર્થીઓએ સંસ્થાની કાયદેસર સ્થિતિ અને કોર્સની માન્યતા અંગે પૂરતી તપાસ કરવી જોઈએ.
UGC Fake Universities એક વાત ખાસ યાદ રાખવી કે યુનિવર્સિટીનું નામ, મોટી જાહેરાત કે ઓનલાઇન પ્રમાણપત્ર કરતાં તેની સત્તાવાર માન્યતા વધારે મહત્વપૂર્ણ છે. તેથી પ્રવેશ માટે ફી ભરતાં પહેલાં ચારેય બાબતોની તપાસ કરવી અને જરૂર પડે તો સંબંધિત સત્તાવાળાઓ પાસેથી માહિતી મેળવવી સમજદારીભર્યું પગલું છે.
