13,500 કરોડ રૂપિયાના PNB કૌભાંડમાં વોન્ટેડ ભાગેડુ મેહુલ ચોક્સીને ભારત લવાશે, બેલ્જિયમને કસ્ટડીની શરતો અંગે ખાતરી અપાઈ
પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB) કૌભાંડના મુખ્ય આરોપી અને ભાગેડુ હીરા વેપારી મેહુલ ચોક્સીને ભારત લાવવાની પ્રક્રિયા ઝડપી બની છે. ભારત સરકારે ચોક્સીની કસ્ટડીની શરતો અંગે બેલ્જિયમ સરકારને ઔપચારિક ખાતરી આપી છે, જેના પછી પ્રત્યાર્પણની શક્યતાઓ મજબૂત બની છે.
એપ્રિલ 2025 માં બેલ્જિયમથી ધરપકડ
13,500 કરોડ રૂપિયાના PNB કૌભાંડમાં વોન્ટેડ મેહુલ ચોક્સીની એપ્રિલ 2025 માં બેલ્જિયમના એન્ટવર્પ શહેરમાં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. આ કાર્યવાહી ભારતીય તપાસ એજન્સીઓ, ખાસ કરીને સેન્ટ્રલ બ્યુરો ઓફ ઇન્વેસ્ટિગેશન (CBI) અને એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) ની વિનંતી પર કરવામાં આવી હતી. ચોક્સી 2018 માં ભારતથી એન્ટિગુઆ અને પછી બેલ્જિયમ ભાગી ગયો, જ્યાં તે તેની પત્ની પ્રીતિ ચોક્સી સાથે રહેતો હતો.
બેલ્જિયમના ન્યાય મંત્રાલયને આપવામાં આવ્યું આશ્વાસન
ભારત સરકારે બેલ્જિયમના ન્યાય મંત્રાલયને પત્ર લખીને ખાતરી આપી છે કે ચોક્સીને ભારતમાં એકાંત કેદમાં રાખવામાં આવશે નહીં. તેને મુંબઈની આર્થર રોડ જેલના બેરેક નંબર 12 માં રાખવામાં આવશે, જ્યાં ભીડ ઓછી હશે. ઉપરાંત, તેને શૌચાલય, સ્નાન, દરરોજ એક કલાકથી વધુ કસરત અને મનોરંજનની સુવિધાઓ અને પૂરતો ખોરાક પૂરો પાડવામાં આવશે.
સોલિટરી કન્ફાઈનમેન્ટ શું હોય છે?
સોલિટરી કન્ફાઈનમેન્ટ (એકાંત કેદ)માં કેદીને એકાંત કેદમાં રાખવામાં આવે છે. જેમાં તેને અન્ય કેદીઓ અથવા લોકોના સંપર્કથી દૂર એક અલગ સેલમાં બંધ કરવામાં આવે છે. તે ભારતમાં ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC) ની કલમ 73 હેઠળ સખત કેદની સજા સાથે આપી શકાય છે.
બેલ્જિયમની કોર્ટમાં જામીન માટે અપીલ
ચોક્સીના વકીલ વિજય અગ્રવાલે બ્લડ કેન્સર અને માનવાધિકાર ઉલ્લંઘનનો હવાલો આપીને બેલ્જિયમની કોર્ટમાં જામીન માટે અપીલ કરી હતી. જોકે, ઓગસ્ટ 2025 માં બેલ્જિયમ કોર્ટે તેની જામીન અરજી ફગાવી દીધી હતી. ભારત અને બેલ્જિયમ વચ્ચે 1901 ની પ્રત્યાર્પણ સંધિ અને 2023 ના મ્યુચ્યુઅલ લીગલ આસિસ્ટન્સ એગ્રીમેન્ટ (MLAT) હેઠળ ચોક્સીને ભારત લાવવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે.
છેતરપિંડીના પુરાવા બેલ્જિયમને સોંપવામાં આવ્યા
ભારતીય અધિકારીઓએ ચોક્સી સામે બે બિન-જામીનપાત્ર વોરંટ (2018 અને 2021) અને બેંકિંગ છેતરપિંડીના પુરાવા બેલ્જિયમને સોંપ્યા છે. નિષ્ણાતો માને છે કે પ્રત્યાર્પણમાં કાનૂની અવરોધો હોઈ શકે છે, કારણ કે ચોક્સીની કાનૂની ટીમ તેને રાજકીય મામલો કહીને અથવા ભારતીય જેલોની સ્થિતિ પર પ્રશ્ન ઉઠાવીને તેનો વિરોધ કરી શકે છે.
સપ્ટેમ્બરમાં પ્રત્યાર્પણની સુનાવણી યોજાશે
હાલમાં, ચોક્સી એન્ટવર્પ જેલમાં બંધ છે, અને પ્રત્યાર્પણની સુનાવણી સપ્ટેમ્બર 2025 ના બીજા અઠવાડિયામાં થવાની સંભાવના છે. ભારતીય એજન્સીઓ આને આર્થિક ગુનેગારોને પાછા લાવવામાં મોટી સફળતા માની રહી છે, ખાસ કરીને જ્યારે તહવ્વુર રાણા જેવા ગુનેગારોનું પ્રત્યાર્પણ તાજેતરમાં સફળ થયું છે.
