‘સંચાર સાથી’ એપને લઈને રાજકારણમાં ગરમાવો, વિપક્ષનો આરોપ: સરકાર નાગરિકોની જાસૂસી કરવા માંગે છે
કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા તમામ મોબાઈલ હેન્ડસેટ ઉત્પાદક કંપનીઓને ‘સંચાર સાથી’ (Sanchar Saathi) એપને ફોનમાં પ્રી-ઇન્સ્ટોલ કરવાના આદેશ બાદ દેશના રાજકારણમાં ભારે હોબાળો મચી ગયો છે. વિપક્ષી દળોએ આ આદેશને નાગરિકોની વ્યક્તિગત ગોપનીયતા (Privacy)નું ઉલ્લંઘન ગણાવીને કેન્દ્ર સરકાર પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. વિપક્ષે આરોપ મૂક્યો છે કે આ એપ દ્વારા સરકાર નાગરિકો પર જાસૂસી કરવા માંગે છે.
વિપક્ષનો મુખ્ય વાંધો: પ્રી-ઇન્સ્ટોલેશન અને પ્રાઇવસી
વિપક્ષી દળોએ સંચાર સાથી એપ સામે ‘SIR’ (સ્માર્ટફોન ઇન ધ રાઉઝિંગ) ના વિવાદ બાદ ફરી એકવાર એકજુટતા દર્શાવી છે. વિપક્ષે દૂરસંચાર વિભાગ (DoT) ના આ આદેશને “હાસ્યાસ્પદ અને નિંદનીય” ગણાવ્યો છે.
કોંગ્રેસ સાંસદ પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રાએ આ એપને સીધી રીતે ‘જાસૂસી એપ’ ગણાવી છે. તેમણે કહ્યું કે, “લોકોને ગોપનીયતાનો અધિકાર છે. પરિવારના સભ્યો અને મિત્રોને ખાનગી સંદેશા મોકલવાનો હક છે, પરંતુ સરકાર તેના પર નજર રાખવા માંગે છે. કેન્દ્ર સરકાર તાનાશાહી પર ઉતરી આવી છે.”
તેમણે ઉમેર્યું કે, “છેતરપિંડીની જાણ કરવા માટે એક મજબૂત સિસ્ટમ બનાવી શકાય છે, પરંતુ દેશના નાગરિકો તેમના ફોનમાં શું કરી રહ્યા છે, તે જોવું એ તદ્દન અલગ વાત છે. મને નથી લાગતું કે આ સંચાર સાથી એપથી કોઈ નાગરિક ખુશ થશે.”
‘દેશને નોર્થ કોરિયા બનાવવાનો’ આરોપ
કોંગ્રેસ સાંસદ રેણુકા ચૌધરીએ આ આદેશને નાગરિકોના મૂળભૂત અધિકારનું ઘોર અપમાન ગણાવ્યું છે. તેમનો દાવો છે કે હેન્ડસેટમાં એપના પ્રી-ઇન્સ્ટોલેશનથી યુઝર્સના પર્સનલ ડેટા પર સરકારી દેખરેખ (Surveillance) વધી જશે.
ઉત્તર પ્રદેશના સહરાનપુરથી સાંસદ ઇમરાન મસૂદે આનાથી પણ ગંભીર આરોપ લગાવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે, “કેન્દ્ર સરકાર દેશને નોર્થ કોરિયા બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. સરકાર લોકોના બેડરૂમમાં પ્રવેશ કરવા માંગે છે.” તેમણે વધુમાં કહ્યું કે, “અમે સરકારના આ નિર્ણયને સ્વીકારીશું નહીં અને જરૂર પડ્યે રાષ્ટ્રીય સ્તરે વિરોધ પ્રદર્શન કરીશું.”
પ્રિયંકા ગાંધીના મુખ્ય મુદ્દાઓ
પ્રિયંકા ગાંધીએ આ વિવાદના સંદર્ભમાં સંસદ ન ચાલવા બદલ પણ સરકાર પર પ્રહારો કર્યા:
- ગોપનીયતાનો ભંગ: નાગરિકોના અંગત સંદેશાઓ પર નજર રાખવાનો સરકારી પ્રયાસ.
- ચર્ચાનો અભાવ: તેમણે આક્ષેપ કર્યો કે સરકાર SIR (સ્માર્ટફોન ઇન ધ રાઉઝિંગ) જેવા જનતા સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ પર સંસદમાં ચર્ચા કરવાથી ઇનકાર કરી રહી છે.
- સાયબર સુરક્ષાનું બહાનું: સાયબર સુરક્ષા જરૂરી છે, પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે સરકારને લોકોની વ્યક્તિગત જગ્યામાં ઘૂસવાનો (Personal Space) બહાનું મળી જાય.
#WATCH | Delhi: On DoT’s directions to pre-install Sanchar Saathi App on mobile handsets, Congress MP Priyanka Gandhi Vadra says, “It is a snooping app. It’s ridiculous. Citizens have the right to privacy. Everyone must have the right to privacy to send messages to family,… pic.twitter.com/k4n0boFPTr
— ANI (@ANI) December 2, 2025
સંચાર સાથી એપ શું છે?
સંચાર સાથી પોર્ટલ/એપનો ઉદ્દેશ્ય મુખ્યત્વે મોબાઇલ ફોન સંબંધિત છેતરપિંડી અને ચોરી ને રોકવાનો છે. આના દ્વારા યુઝર્સ પોતાનો ખોવાયેલો કે ચોરાયેલો ફોન બ્લોક કરાવી શકે છે, યુઝરના નામે જાહેર થયેલા સિમ કાર્ડની વિગતો જાણી શકે છે અને કોઈ નંબરનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો નથી, તો તેને બંધ કરાવી શકે છે. જોકે, વિપક્ષનો વાંધો આ એપના મુખ્ય કાર્ય સામે નથી, પરંતુ તેને તમામ નવા મોબાઈલમાં અનિવાર્યપણે પ્રી-ઇન્સ્ટોલ કરવાના સરકારી આદેશ સામે છે, જેનાથી ડેટા સર્વેલન્સ (ડેટાની સરકારી દેખરેખ) વધવાની ભીતિ છે.
