આરોગ્ય સાથે ચેડાં: આ રીતે કરો નકલી ઘી, પનીર, દૂધ અને ઈંડાની ઓળખ! રંગ અને સ્વાદમાં દેખાય છે આ તફાવત
બજારમાં વેચાઈ રહેલા નકલી અને ભેળસેળવાળા ખાદ્ય પદાર્થો આપણા સ્વાસ્થ્ય પર ધીમે ધીમે હુમલો કરી રહ્યા છે. દૂધ, પનીર, ઘી અને ઈંડા જેવી રોજિંદી વસ્તુઓમાં પણ મોટા પાયે ભેળસેળ થઈ રહી છે. આ ભેળસેળવાળી વસ્તુઓનું સેવન કરવાથી ઘણી ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.
પરંતુ ચિંતા કરશો નહીં! તમે કેટલીક સરળ ઘરેલું યુક્તિઓ (ટ્રિક્સ) વડે મિનિટોમાં અસલી અને નકલી વસ્તુઓ વિશે જાણી શકો છો. અહીં જાણો, આની ઓળખ કેવી રીતે કરવી અને તમારા સ્વાસ્થ્યને સુરક્ષિત કેવી રીતે રાખવું.
દૂધની શુદ્ધતા ચકાસવાની સરળ રીતો
દૂધમાં પાણી, સ્ટાર્ચ, ડિટર્જન્ટ અને યુરિયા જેવી ખતરનાક વસ્તુઓની ભેળસેળ કરવામાં આવે છે.
- પાણીની ભેળસેળ: દૂધનું એક ટીપું કોઈ સપાટ ઊભી સપાટી પર નાખો. શુદ્ધ દૂધનું ટીપું ધીમે ધીમે વહેશે અને પોતાની પાછળ એક સફેદ લીટી છોડશે, જ્યારે ભેળસેળવાળા દૂધનું ટીપું કોઈ નિશાન છોડ્યા વિના તરત જ વહી જશે.
- ડિટર્જન્ટની તપાસ: 5-10 મિલીલીટર દૂધને એક બોટલમાં લઈને સારી રીતે હલાવો. જો દૂધમાં ફીણ બનવા લાગે અને લાંબો સમય ટકી રહે, તો તેમાં ડિટર્જન્ટ ભેળવ્યું હોઈ શકે છે. અસલી દૂધમાં બહુ ઓછું ફીણ બને છે, જે જલ્દી જ સમાપ્ત થઈ જાય છે.
- સ્ટાર્ચની તપાસ: દૂધમાં સ્ટાર્ચની ભેળસેળ જાણવા માટે 2 ચમચી દૂધમાં 1-2 ટીપાં આયોડિન ટિંકચર નાખો. જો દૂધનો રંગ વાદળી થઈ જાય, તો તેમાં સ્ટાર્ચ ભેળવેલું છે.
શુદ્ધ ઘીની ઓળખ માટે ‘ટિપ્સ’
ઘીમાં ઘણીવાર વનસ્પતિ તેલ, બટાકા અને સિન્થેટિક રંગોની ભેળસેળ કરવામાં આવે છે.
- હથેળી પર ટેસ્ટ: તમારી હથેળી પર થોડું ઘી લો. જો ઘી પોતાની જાતે જ પીગળવા લાગે અથવા 5-10 સેકન્ડમાં પીગળી જાય, તો તે શુદ્ધ છે. જો તે જામવા લાગે અથવા તેને પીગળવામાં સમય લાગે, તો તેમાં ભેળસેળ હોઈ શકે છે.
- ગરમ પાણીનો ટેસ્ટ: એક કાચના જારમાં એક ચમચી ઘી નાખો અને તેમાં ગરમ પાણી નાખો. જારને બંધ કરીને સારી રીતે હલાવો. જો ઘી ઉપર એક સ્તર (લેયર) ના રૂપમાં આવી જાય અને પાણી સ્વચ્છ રહે, તો ઘી શુદ્ધ છે. જો પાણી ગંદુ થઈ જાય અથવા તેમાં દાણા દેખાય, તો ભેળસેળ હોઈ શકે છે.
- રંગ અને સ્વાદ: શુદ્ધ ઘીમાં ધીમી, પરંતુ મીઠી સુગંધ હોય છે અને તેનો રંગ આછા પીળાથી સોનેરી હોય છે. નકલી ઘીનો રંગ સામાન્ય રીતે ઘેરો પીળો હોઈ શકે છે અને તેમાં કૃત્રિમ કે તેલ જેવી ગંધ આવે છે.
પનીરની ઓળખ: નરમ કે સખત?
પનીરમાં ઘણીવાર સ્ટાર્ચ, બટાકા અથવા ખરાબ ગુણવત્તાવાળા દૂધના પાવડરની ભેળસેળ કરવામાં આવે છે.
- મસળીને જુઓ: શુદ્ધ પનીર ખૂબ જ નરમ અને સ્પંજી હોય છે. તમે તેને તમારી આંગળીઓથી સરળતાથી મસળી શકો છો. નકલી અથવા ભેળસેળવાળું પનીર સખત હોય છે અને તેને મસળવું મુશ્કેલ હોય છે.
- ગરમ પાણીમાં ઉકાળો: પનીરના એક નાના ટુકડાને ગરમ પાણીમાં 10 મિનિટ માટે ઉકાળો. ઠંડુ થયા પછી આ ટુકડા પર આયોડિન ટિંકચરના થોડા ટીપાં નાખો. જો પનીરનો રંગ વાદળી થઈ જાય, તો તેમાં સ્ટાર્ચની ભેળસેળ છે.
ઈંડાની ઓળખ: પાણીમાં ડુબાડીને જુઓ
ઈંડામાં સામાન્ય રીતે પ્લાસ્ટિકમાંથી બનેલા નકલી કવચ અથવા ખરાબ/જૂના ઈંડા વેચી દેવામાં આવે છે.
- પાણીમાં તરવું: ઈંડાની શુદ્ધતા ચકાસવાની આ સૌથી સરળ રીત છે. એક ગ્લાસ પાણીમાં ઈંડું નાખો.
-
તાજું ઈંડું સંપૂર્ણપણે પાણીમાં ડૂબી જશે અને નીચે બેસી જશે.
-
જૂનું ઈંડું થોડું ઉપર ઊંચકાશે અથવા વચ્ચે તરતું રહેશે.
-
ખૂબ જ ખરાબ ઈંડું પાણીની સપાટી પર તરવા લાગશે, કારણ કે તેની અંદર હવા ભરાઈ જાય છે.
-
- તોડીને જુઓ: એક તાજા ઈંડાનો પીળો ભાગ (યોક) ગોળ અને ઉપસેલો હોય છે, જ્યારે જૂના ઈંડાનો યોક સપાટ હોય છે અને સરળતાથી તૂટી જાય છે.
આ સરળ અને અસરકારક યુક્તિઓની મદદથી તમે ઘરે બેઠા જ તમારા ખાવાની વસ્તુઓની શુદ્ધતાની તપાસ કરી શકો છો. તમારા સ્વાસ્થ્યને જાળવી રાખવા માટે એ સુનિશ્ચિત કરો કે તમે હંમેશા શુદ્ધ અને તાજી વસ્તુઓ જ ખરીદી રહ્યા છો.
