ઈરાનમાં હાહાકાર: સરકાર પતનની ભીતિ વચ્ચે અબજોની સંપત્તિ લઈને ભાગી રહ્યા છે નેતાઓ?
ઈરાનમાં ચાલી રહેલા વ્યાપક જન-આક્રોશ અને શાસન પતનના ડર વચ્ચે ત્યાંનો સત્તાધારી ભદ્ર વર્ગ (Elite) મોટા પાયે પોતાની મૂડી દેશની બહાર મોકલી રહ્યો છે. અમેરિકી ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેન્ટે તાજેતરમાં એક મુલાકાતમાં આ સ્થિતિને “જહાજ છોડીને ભાગતા ઉંદર” ગણાવ્યા છે, કારણ કે ઈરાની નેતૃત્વ દ્વારા કરોડો ડોલર ગુપ્ત રીતે વિદેશી બેંક ખાતાઓમાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવી રહ્યા છે.
દુબઈ અને ક્રિપ્ટોનો સહારો
ઈઝરાયલી મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, છેલ્લા 48 કલાકમાં જ ઈરાનના નેતાઓએ લગભગ 1.5 બિલિયન ડોલર મૂલ્યની સંપત્તિ ક્રિપ્ટો કરન્સી દ્વારા દુબઈના એસ્ક્રો એકાઉન્ટ્સમાં સ્થાનાંતરિત કરી છે. આ નાણાં ઉપાડવામાં સર્વોચ્ચ નેતા અલી ખામેનેઈના પુત્ર અને તેમના સંભવિત ઉત્તરાધિકારી મોજતબા ખામેનેઈનું નામ પણ પ્રમુખતાથી ઉભર્યું છે, જેમણે કથિત રીતે 328 મિલિયન ડોલર ટ્રાન્સફર કર્યા છે. અમેરિકી ટ્રેઝરી વિભાગ હવે આ સંપત્તિઓને ટ્રેક કરવાની અને તેને જપ્ત કરવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે.
ખામેનેઈ પરિવારનું ‘નાણાકીય સામ્રાજ્ય’
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સુપ્રીમ લીડર અલી ખામેનેઈ એક વિશાળ નાણાકીય સામ્રાજ્યની દેખરેખ રાખે છે જેની કિંમત અંદાજે 95 બિલિયન ડોલર આંકવામાં આવી છે. આ સંપત્તિ મુખ્યત્વે ‘સેટાડ’ (Setad) જેવી સંસ્થાઓ દ્વારા બનાવવામાં આવી છે, જે અવારનવાર સામાન્ય નાગરિકો અને લઘુમતીઓની મિલકતો જપ્ત કરીને બનાવવામાં આવે છે. તેમના અન્ય પુત્રો, મસૂદ અને મીસમ પાસે પણ ફ્રાન્સ અને બ્રિટન જેવા દેશોની બેંકોમાં કરોડો ડોલર જમા છે અને તેઓ ઈરાનમાં રેનો (Renault) વાહનોના વેચાણ જેવા મોટા વ્યવસાયો પર નિયંત્રણ ધરાવે છે.
દમન અને ‘ઇન્ટરનેટ કિલ સ્વિચ’
ઈરાન અત્યારે અંદરખાને અત્યંત તણાવપૂર્ણ સ્થિતિમાં છે. સુરક્ષા દળો દ્વારા પ્રદર્શનકારીઓ પર કરવામાં આવેલી હિંસક કાર્યવાહીમાં અત્યાર સુધીમાં 12,000 થી 20,000 લોકો માર્યા ગયા હોવાની આશંકા છે. મુખ્ય શહેરોમાં કરફ્યુ જેવી સ્થિતિ છે અને હોસ્પિટલોને સુરક્ષા દળોએ ઘેરી લીધી છે, જ્યાં ઘાયલ પ્રદર્શનકારીઓને નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યા હોવાના અહેવાલ છે.
વધુમાં, ઈરાની પ્રશાસન દેશને વૈશ્વિક ઈન્ટરનેટથી સંપૂર્ણપણે કાપી નાખવા માટે 700 મિલિયનથી 1 બિલિયન ડોલરના ખર્ચે ‘ઈન્ટરનેટ કિલ સ્વિચ’ પ્રોજેક્ટના અંતિમ તબક્કામાં પહોંચી ગયું છે. આ પ્રોજેક્ટ ચીનની કંપની હુઆવેઈ (Huawei) ના સહયોગથી તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યો છે જેથી ભવિષ્યના વિરોધ પ્રદર્શનો દરમિયાન સંચાર વ્યવસ્થા સંપૂર્ણપણે ઠપ કરી શકાય.
આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ અને ટ્રમ્પની ચેતવણી
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પ્રદર્શનકારીઓને સમર્થન આપતા કહ્યું છે કે, “મદદ આવી રહી છે.” તેમણે તે તમામ દેશો પર 25 ટકા ‘સેકન્ડરી ટેરિફ’ લગાવવાની ધમકી આપી છે જેઓ ઈરાન સાથે વેપાર ચાલુ રાખશે. નિષ્ણાતો માને છે કે જો સ્થિતિ વધુ બગડશે તો ખામેનેઈ અને તેમનો પરિવાર રશિયા જેવા મિત્ર દેશોમાં શરણ લઈ શકે છે.
ઈરાનની જનતા હવે ખુલ્લેઆમ ઈસ્લામિક રિપબ્લિકના અંતની માંગ કરી રહી છે, જેના કારણે દાયકાઓથી ચાલી રહેલું ધાર્મિક શાસન હવે પોતાના અસ્તિત્વના સૌથી મોટા સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે.
