ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ગ્રીનલેન્ડ હડપવાની ધમકી: ડેનમાર્કની કડક ચેતવણી, ‘નાટો (NATO) ખતમ થઈ જશે’
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ગ્રીનલેન્ડ પર નિયંત્રણ મેળવવાની તેમની ઈચ્છા ફરીથી દોહરાવ્યા બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય રાજદ્વારી ક્ષેત્રે ભૂકંપ આવી ગયો છે. આ વ્યૂહાત્મક અને ખનિજોથી સમૃદ્ધ ટાપુને લઈને ટ્રમ્પના નિવેદનોએ અમેરિકાના સૌથી નજીકના સાથી દેશો સાથેના તણાવને ચરમસીમા પર પહોંચાડી દીધો છે.
ડેનમાર્ક અને ગ્રીનલેન્ડનું કડક વલણ
ડેનમાર્કના વડાપ્રધાન મેટે ફ્રેડરિકસેને ટ્રમ્પને કડક ચેતવણી આપતા કહ્યું છે કે ગ્રીનલેન્ડ પર કોઈપણ પ્રકારનો અમેરિકી “કબ્જો” એ નાટો (NATO) સૈન્ય ગઠબંધનના અંત સમાન હશે. ફ્રેડરિકસેનના જણાવ્યા અનુસાર, જો અમેરિકા કોઈપણ નાટો સહયોગી દેશ પર સૈન્ય હુમલો કરે છે, તો બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી કાયમ થયેલું સુરક્ષા માળખું સંપૂર્ણપણે ધરાશાયી થઈ જશે. ગ્રીનલેન્ડના વડાપ્રધાન જેન્સ-ફ્રેડરિક નિલ્સને પણ ટ્રમ્પની ધમકીઓને “અપમાનજનક” અને “કાલ્પનિક” ગણાવતા સ્પષ્ટ કર્યું કે ગ્રીનલેન્ડ વેચાઉ નથી અને તે તેમનું ઘર છે.
ટ્રમ્પનો તર્ક: રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને ‘નોબેલ’ની નારાજગી
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું માનવું છે કે રશિયા અને ચીનની આર્કટિક ક્ષેત્રમાં વધતી હાજરીને કારણે ગ્રીનલેન્ડ પર અમેરિકાની માલિકી “સંપૂર્ણ આવશ્યકતા” છે. ટ્રમ્પે ડેનમાર્કની સંરક્ષણ ક્ષમતાઓની મજાક ઉડાવતા ત્યાં સુધી કહ્યું કે તેઓ આ વિશાળ ટાપુની સુરક્ષા કરી શકે તેમ નથી.
એક વિચિત્ર ઘટનાક્રમમાં, ટ્રમ્પે ગ્રીનલેન્ડ પ્રત્યેના પોતાના આક્રમક વલણને નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર ન મળવા સાથે પણ જોડ્યું. નોર્વેના વડાપ્રધાનને મોકલેલા એક સંદેશમાં ટ્રમ્પે લખ્યું કે, કારણ કે તેમને “8 થી વધુ યુદ્ધો રોકવા” છતાં નોબેલ પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો નથી, તેથી હવે તેઓ “માત્ર શાંતિ” વિશે વિચારવા માટે બંધાયેલા નથી અને તે જ કરશે જે અમેરિકાના હિતમાં છે.
સૈન્ય તૈનાતી અને આર્થિક યુદ્ધના એંધાણ
તણાવ એટલો વધી ગયો છે કે બ્રિટન, ફ્રાન્સ, જર્મની અને નોર્વે સહિતના ઘણા નાટો દેશોએ ડેનમાર્કના સમર્થનમાં ગ્રીનલેન્ડમાં સૈન્ય ટુકડીઓ તૈનાત કરી દીધી છે, જેને ‘ઓપરેશન આર્કટિક એન્ડ્યોરન્સ’ નામ આપવામાં આવ્યું છે. તેના જવાબમાં ટ્રમ્પે આ સહયોગી દેશો પર 1 ફેબ્રુઆરી 2026 થી 10% આયાત શુલ્ક (ટેરિફ) લાદવાની જાહેરાત કરી હતી, જેને પાછળથી વધારીને 25% કરવાની ધમકી આપવામાં આવી હતી.
દાવોસમાં યુ-ટર્ન અને સમજૂતીની વાત
21 જાન્યુઆરી 2026 ના રોજ દાવોસમાં વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ દરમિયાન ટ્રમ્પે અચાનક પોતાના સૂર બદલતા સૈન્ય બળના ઉપયોગનો ઇનકાર કર્યો હતો. તેમણે નાટો સેક્રેટરી જનરલ માર્ક રૂટ્ટે સાથે મુલાકાત કર્યા બાદ “ભવિષ્યના કરારના માળખા” પર પહોંચ્યા હોવાનો દાવો કર્યો છે. આ સંભવિત સમજૂતીમાં ખનિજ વિકાસ અને સુરક્ષા સહયોગની વાત કરવામાં આવી રહી છે, જોકે ગ્રીનલેન્ડના નેતાઓએ હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર ‘ડીલ’નો ઇનકાર કર્યો છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે ટ્રમ્પના આ પગલાંએ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે અમેરિકાની વિશ્વસનીયતાને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડ્યું છે અને સાથી દેશો વચ્ચેનો વિશ્વાસ ઘટાડ્યો છે.
