ચીન અને પાકિસ્તાનને પછાડવાની તૈયારી: ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચેની ડીલથી નિકાસમાં થશે ધરખમ વધારો
ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન (EU) વચ્ચે પ્રસ્તાવિત ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (FTA) ભારતની અર્થવ્યવસ્થા અને ખાસ કરીને ટેક્સટાઇલ સેક્ટર માટે એક ગેમ-ચેન્જર સાબિત થવા જઈ રહ્યું છે. આ ડીલથી માત્ર ભારતના નિકાસમાં જ મોટો ઉછાળો નહીં આવે, પરંતુ પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશ જેવા હરીફ દેશોના બજાર હિસ્સા પર પણ ભારત કબજો કરી શકે છે.
પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશ માટે મોટો ફટકો
વર્તમાન સમયમાં, યુરોપિયન યુનિયન દ્વારા બાંગ્લાદેશ અને પાકિસ્તાન જેવા દેશોને GSP (Generalized Scheme of Preferences) હેઠળ ટેક્સમાં મોટી રાહતો આપવામાં આવે છે.
-
સ્પર્ધાત્મકતામાં વધારો: અત્યારે ભારતીય ટેક્સટાઇલ ઉત્પાદનો પર EUમાં લગભગ 9% થી 12% જેટલી ડ્યુટી લાગે છે, જ્યારે બાંગ્લાદેશને ઝીરો ડ્યુટીનો લાભ મળે છે. FTA પછી ભારતને પણ આ સમાન લાભ મળશે, જેનાથી ભારતીય માલ સસ્તો થશે.
-
બજાર હિસ્સો: ભારતની ગુણવત્તા બાંગ્લાદેશ કે પાકિસ્તાન કરતા ચઢિયાતી હોવાથી, સમાન કિંમતે યુરોપિયન ખરીદદારો ભારત તરફ વળશે, જે સીધી રીતે પાડોશી દેશોની નિકાસને અસર કરશે.
4 કરોડ ભારતીયોને સીધો ફાયદો
ભારતનો ટેક્સટાઇલ અને ગારમેન્ટ ઉદ્યોગ ખેતી પછી સૌથી વધુ રોજગારી પૂરી પાડતું ક્ષેત્ર છે. આ ડીલથી નીચે મુજબના પાયાના ફાયદા થશે:
-
રોજગારીનું સર્જન: નિકાસમાં વધારો થવાને કારણે દેશમાં નવા ઉત્પાદન એકમો સ્થપાશે. નિષ્ણાતોના મતે, આ સેક્ટરમાં પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ રીતે જોડાયેલા અંદાજે 4 કરોડ લોકોને સીધી આર્થિક અસર થશે.
-
કૌશલ્ય વિકાસ: યુરોપિયન માર્કેટની જરૂરિયાતો મુજબ હાઈ-એન્ડ ફેશન અને ટેકનિકલ ટેક્સટાઇલમાં નવા કામદારોની જરૂર પડશે, જે શ્રમિકોના વેતનમાં પણ વધારો કરી શકે છે.
ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગ માટે ‘બૂસ્ટર ડોઝ’
સુરત, તિરૂપુર અને લુધિયાણા જેવા ટેક્સટાઇલ હબ માટે આ ડીલ અત્યંત મહત્વની છે.
-
નિકાસ લક્ષ્યાંક: ભારત સરકાર ટેક્સટાઇલ નિકાસને 100 અબજ ડોલર સુધી લઈ જવા માંગે છે. EU સાથેની ડીલ આ લક્ષ્યાંકને હાંસલ કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.
-
સપ્લાય ચેઈન: ચીન પ્લસ વન (China Plus One) વ્યૂહરચના હેઠળ યુરોપિયન કંપનીઓ હવે ભારતને એક વિશ્વસનીય ભાગીદાર તરીકે જોઈ રહી છે.
મુખ્ય આર્થિક પાસાઓ
| વિગત | ભારત માટે અસર |
| નિકાસ ડ્યુટી | 9-12% થી ઘટીને શૂન્ય થવાની શક્યતા |
| મુખ્ય હરીફો | બાંગ્લાદેશ, પાકિસ્તાન, વિયેતનામ |
| લાભાર્થી ક્ષેત્ર | ટેક્સટાઇલ, એન્જિનિયરિંગ, ફાર્મા અને ખેતી |
| રોજગારી | અંદાજે 4 કરોડ શ્રમિકોને ફાયદો |
નિષ્કર્ષ
ભારત-EU ડીલ માત્ર એક વ્યાપારિક કરાર નથી, પરંતુ તે ભારતના ઉત્પાદન ક્ષેત્રને વૈશ્વિક સ્તરે સ્થાપિત કરવાની એક તક છે. જો આ સમજૂતી સફળતાપૂર્વક અમલમાં આવશે, તો ભારત ટેક્સટાઇલ ક્ષેત્રે વિશ્વના નકશા પર બાંગ્લાદેશ અને પાકિસ્તાનને પાછળ છોડીને ‘ગ્લોબલ હબ’ બની જશે.
