શેરડીના પાકને બચાવવા સફેદ માખીના સંકલિત વ્યવસ્થાપન અંગે ખેડૂતોને ખેતીવાડી વિભાગની અપીલ
વલસાડ જિલ્લાના મુખ્ય પાકોમાંના એક એવા શેરડીમાં હાલમાં સફેદ માખીનો ઉપદ્રવ જોવા મળી રહ્યો છે. આ માખી શેરડીના પાનમાંથી રસ ચૂસીને પાકને નુકસાન પહોંચાડે છે. આ સમસ્યાના નિવારણ માટે જિલ્લા ખેતીવાડી ખાતા દ્વારા ખેડૂતોને વૈજ્ઞાનિક અને વ્યવહારુ પગલાં લેવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
ખેતી પદ્ધતિમાં કરવાના ફેરફાર
સફેદ માખીના અટકાવ માટે શરૂઆતથી જ સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે:
-
પાણીનો નિકાલ: ખેતરમાં વધારાનું પાણી ભરાઈ ન રહે તે માટે નીતારની યોગ્ય વ્યવસ્થા કરવી.
-
જમીનની પસંદગી: ક્ષારીય જમીનમાં શેરડીનું વાવેતર કરવાનું ટાળવું અને આવી જમીનમાં લામ પાક (Ratooning) ન લેવો.
-
ખાતર અને પિયત: રાસાયણિક ખાતરો અને પિયત હંમેશા કૃષિ યુનિવર્સિટીની ભલામણ મુજબ જ આપવા.
જૈવિક અને કુદરતી નિયંત્રણ
જંતુનાશકોના આડેધડ ઉપયોગને બદલે કુદરતી દુશ્મન કિટકો દ્વારા નિયંત્રણ વધુ અસરકારક છે:
૧. ઉપદ્રવિત પાનનો નિકાલ: જે પાન પર સફેદ માખીના કોશેટા દેખાય તેને કાપીને નાશ કરવો.
૨. પરજીવી કિટકો: ‘એન્કાર્સીયા મેક્રોપ્ટેરા’ નામના પરજીવીની વૃદ્ધિ માટે હેક્ટર દીઠ ૧૦ થી ૧૨ પાંજરા (૪૦ મેશના) રાખવા.
૩. મિત્ર કિટકોનું જતન: ખેતરમાં જો દાળીયા કિટકો (Ladybird Beetles), પરભક્ષી કરોળિયા કે ક્રાયસોપા જોવા મળે, તો દવાનો છંટકાવ મુલતવી રાખવો, કારણ કે આ જીવાતો કુદરતી રીતે સફેદ માખીને ખાઈ જાય છે.
અસરકારક છંટકાવ અને રાસાયણિક ઉપાયો
જો ઉપદ્રવ વધુ હોય તો નીચે મુજબના મિશ્રણનો છંટકાવ કરવો:
-
પ્રાકૃતિક મિશ્રણ: ૧૦ લિટર પાણીમાં ૫૦ મિ.લિ. લીંબોડીનું તેલ + ૨૦૦ ગ્રામ યુરિયા + ૧ ચમચી ડિટર્જન્ટ પાવડર ભેળવીને છંટકાવ કરવો.
-
રાસાયણિક દવા: શરૂઆતના તબક્કે ૧૦ લિટર પાણીમાં ૩ મિ.લિ. ‘ઈમીડાકલોપ્રીડ ૧૭.૮% SL’ ભેળવીને ઉપયોગ કરવો.
જિલ્લા ખેતીવાડી અધિકારીએ ખાસ જણાવ્યું છે કે દવાનો વપરાશ કરતી વખતે લેબલ પરની સૂચનાઓ અવશ્ય વાંચવી અને જરૂરી સુરક્ષા સાધનોનો ઉપયોગ કરવો.
