પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવવાની અપીલ સાથે રાજપુરી તલાટ ગામે ખેડૂત બહેનો માટે માર્ગદર્શન કાર્યક્રમ
વલસાડ જિલ્લાના ધરમપુર તાલુકાના રાજપુરી તલાટ ગામમાં પ્રાકૃતિક ખેતીના પ્રસાર માટે એક વિશેષ ગોષ્ઠિનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્યક્રમમાં ગામની ખેડૂત બહેનોને રાસાયણિક ખેતીના જોખમોથી માહિતગાર કરી, પ્રકૃતિ અને સ્વાસ્થ્યના રક્ષણ માટે પ્રાકૃતિક ખેતી પદ્ધતિ અપનાવવા મક્કમ આહ્વાન કરવામાં આવ્યું હતું.
ઝેરી ખોરાકથી મુક્તિ અને પરંપરાગત ખેતીનો આશરો
ચર્ચા દરમિયાન ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો કે હાલમાં રાસાયણિક ખાતરો અને જંતુનાશકોના વધુ પડતા ઉપયોગથી આપણો ખોરાક ઝેરી બની રહ્યો છે, જે ગંભીર બીમારીઓનું કારણ બને છે. આપણા વડવાઓ જે રીતે કુદરતી સંસાધનોનો ઉપયોગ કરીને ખેતી કરતા હતા, તે જ પદ્ધતિને આધુનિક સંદર્ભમાં અપનાવીને જમીન અને જનતા બંનેનું સ્વાસ્થ્ય સુધારી શકાય છે. પ્રાકૃતિક ખેતી એ માત્ર પદ્ધતિ નથી, પણ તંદુરસ્ત જીવન જીવવાની ચાવી છે.
જીવામૃત અને ઘનજીવામૃત: જમીનનું અમૃત
સિદ્ધાંતોની ચર્ચા બાદ ખેડૂત બહેનોને ખેતરમાં લઈ જઈને પ્રત્યક્ષ નિદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું. જમીનને ફળદ્રુપ બનાવવા માટે ગાયના છાણ, ગૌમૂત્ર, ગોળ અને બેસન દ્વારા તૈયાર થતા ‘જીવામૃત’ અને ‘ઘનજીવામૃત’ બનાવવાની પદ્ધતિ શીખવવામાં આવી હતી. આ દ્રાવણો જમીનમાં રહેલા સૂક્ષ્મ જીવાણુઓની સંખ્યા વધારે છે અને પાકને જરૂરી પોષક તત્વો પૂરા પાડે છે.
જૈવિક કીટ નિયંત્રકો: નિમાસ્ત્ર અને અગ્નિઅસ્ત્ર
પાકને જીવાત અને રોગથી બચાવવા માટે મોંઘી અને ઝેરી દવાઓને બદલે સ્થાનિક વનસ્પતિઓમાંથી બનાવવામાં આવતા અસ્ત્રો વિશે માહિતી આપવામાં આવી હતી:
-
નિમાસ્ત્ર: લીમડાના પાન અને ગૌમૂત્રમાંથી બનતું આ અસ્ત્ર ચુસિયા પ્રકારની જીવાતો સામે અસરકારક છે.
-
અગ્નિઅસ્ત્ર: તીખા મરચાં, લસણ અને તમાકુના મિશ્રણથી બનતું આ દ્રાવણ મોટી ઇયળોના નિયંત્રણમાં મદદરૂપ થાય છે.
આત્મનિર્ભર ખેતી તરફ પ્રયાણ
રાજપુરી તલાટી ગામની બહેનોએ આ તાલીમમાં ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લીધો અને પોતાના ખેતરોમાં આ પદ્ધતિઓનો અમલ કરવાનો સંકલ્પ કર્યો હતો. પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવવાથી ખેતી ખર્ચમાં ઘટાડો થાય છે અને ઉત્પાદિત પાકના સારા ભાવ મળવાથી ખેડૂતો આર્થિક રીતે સધ્ધર બને છે.
