શરીરમાં વારંવાર ખંજવાળ? કારણ હોઈ શકે છે વિટામિનની ઉણપ, જાણો વજૂદ અને રાહતના સરળ ઉપાયો
જો કોઈ સ્પષ્ટ કારણ વગર શરીરમાં સતત ખંજવાળ પરેશાન કરી રહી હોય, તો તેને નજરઅંદાજ કરવી ઠીક નથી. સામાન્ય રીતે લોકો ખંજવાળને લિવરની સમસ્યા અથવા એલર્જી સાથે જોડીને જોતા હોય છે, પરંતુ નિષ્ણાતોના મતે ઘણા કિસ્સાઓમાં તેનું મૂળ શરીરમાં જરૂરી વિટામિન્સ અને પોષક તત્વોની ઉણપ પણ હોઈ શકે છે. આ જ કારણ છે કે ઇલાજ પહેલાં તેનું કારણ સમજવું ખૂબ જ જરૂરી બની જાય છે.
માત્ર ત્વચાની નહીં, આંતરિક સંકેત છે ખંજવાળ
ખંજવાળને ઘણીવાર સામાન્ય સ્કીન પ્રોબ્લેમ માનવામાં આવે છે, પરંતુ તે શરીરની અંદર ચાલી રહેલી ગરબડનો સંકેત પણ હોઈ શકે છે. સતત ખંજવાળ ઊંઘમાં ખલેલ પહોંચાડે છે, ચિડચિડાપણું વધારે છે અને રોજિંદા કામો મુશ્કેલ બનાવી દે છે. ઘણીવાર આ ધાધર, ખરજવું, શીળસ (પિત્તી), ફંગલ ઇન્ફેક્શન અથવા કોઈ ખાસ ખોરાકની એલર્જીને કારણે પણ હોઈ શકે છે.
કયા વિટામિનની ઉણપથી થાય છે ખંજવાળ?
ડોક્ટરો અને પોષણ નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, કેટલાક ખાસ વિટામિનની ઉણપ ત્વચાને શુષ્ક (ડ્રાય) બનાવી દે છે, જેનાથી ખંજવાળ શરૂ થાય છે:
- વિટામિન A: તેની ઉણપથી ત્વચા ખૂબ જ વધારે ડ્રાય થઈ જાય છે, જેનાથી ખંજવાળ અને પોપડી વળવા જેવી સમસ્યા થઈ શકે છે.
- વિટામિન B12: તેની ઉણપથી ત્વચા પર રૅશેઝ, બળતરા અને ખાસ કરીને હાથ-પગમાં ખંજવાળ અનુભવાઈ શકે છે.
- વિટામિન B3 (નિયાસિન): તેની ઉણપથી ત્વચા પર લાલ ચકામા, ઘા અને તીવ્ર ખંજવાળ આવી શકે છે.
- વિટામિન E અને C: આ બંને વિટામિન ત્વચાને હેલ્ધી રાખવામાં મદદ કરે છે. તેની ઉણપથી ત્વચા બેજાન થઈ જાય છે અને ખંજવાળ વધી શકે છે.
ખંજવાળથી ત્વરિત રાહત મેળવવાના ઘરેલું ઉપાયો
જો ખંજવાળ ખૂબ જ વધારે પરેશાન કરી રહી હોય, તો કેટલાક સરળ ઉપાયો હંગામી રાહત આપી શકે છે:
- કેલેમાઈન લોશન: તે ત્વચાને ઠંડક આપે છે અને ખંજવાળને શાંત કરવામાં મદદ કરે છે.
- એસેન્શિયલ ઓઈલ: લેવેન્ડર, ફુદીનો અથવા નીલગિરી (યુકેલિપ્ટસ) ઓઈલને કોઈ અન્ય તેલ (કૅરિયર ઓઈલ) સાથે મિક્સ કરીને લગાવવાથી બળતરા અને ખંજવાળ ઓછી થઈ શકે છે.
- આઈસ પેક: બરફને કપડામાં લપેટીને ખંજવાળવાળી જગ્યા પર લગાવવાથી સોજો અને બળતરામાં તરત આરામ મળી શકે છે.
ડોક્ટરને ક્યારે મળવું જરૂરી?
જો ખંજવાળ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે, રાત્રે વધુ વધે અથવા તેની સાથે વજન ઓછું થવું, થાક લાગવો કે ત્વચા પર ઘા દેખાય, તો ડોક્ટર પાસે તપાસ કરાવવી જરૂરી છે. લોહીની તપાસ દ્વારા વિટામિનની ઉણપ જાણી શકાય છે અને યોગ્ય સારવાર શરૂ કરી શકાય છે.
નિષ્ણાતોની સલાહ છે કે સંતુલિત આહાર, પૂરતું પાણી અને સમયાંતરે હેલ્થ ચેકઅપ કરાવવાથી આવી સમસ્યાઓથી ઘણી હદ સુધી બચી શકાય છે.
