એર ઈન્ડિયાના વિમાનનું જયપુરમાં ઈમરજન્સી લેન્ડિંગ: વૃદ્ધ મુસાફરની તબિયત બગડી; હવાઈ મુસાફરી દરમિયાન મેડિકલ ઈમરજન્સી પર નિષ્ણાતોનો મત
જયપુર: સોમવારે સવારે દિલ્હીથી વિજયવાડા જઈ રહેલી એર ઈન્ડિયાની ફ્લાઈટ AI-2571 ને મેડિકલ ઈમરજન્સીના કારણે જયપુર ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર ઈમરજન્સી લેન્ડિંગ કરવું પડ્યું હતું. વિમાનમાં સવાર એક વૃદ્ધ મુસાફરને અચાનક શ્વાસ લેવામાં ગંભીર તકલીફ થવા લાગી હતી, ત્યારબાદ પાયલટે નજીકના એરપોર્ટ પર ઉતરવાનો નિર્ણય લીધો હતો.
તાત્કાલિક મળી તબીબી સહાય
સવારે લગભગ 7 વાગ્યે વિમાન જયપુર ઉતરતાની સાથે જ એરપોર્ટ પર તૈનાત મેડિકલ ટીમ અને એમ્બ્યુલન્સ સક્રિય થઈ ગઈ હતી. બીમાર મુસાફરને એરપોર્ટ પર પ્રાથમિક સારવાર આપ્યા બાદ તાત્કાલિક જવાહર સર્કલ વિસ્તારની એક ખાનગી હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. લેટેસ્ટ રિપોર્ટ્સ અનુસાર, મુસાફરની સ્થિતિ હવે સ્થિર છે અને તેઓ ડોક્ટરોની દેખરેખ હેઠળ છે. મુસાફરને ઉતાર્યા બાદ વિમાન વિજયવાડા જવા રવાના થયું હતું.
હવાઈ ઈમરજન્સીની દુખદ પૃષ્ઠભૂમિ
આ ઘટના તાજેતરમાં બનેલી અન્ય એક દુખદ ઘટનાની યાદ અપાવે છે. 6 જાન્યુઆરી 2026 ના રોજ જયપુરથી બેંગલુરુ જઈ રહેલી એર ઈન્ડિયા એક્સપ્રેસની ફ્લાઈટ (IX1240) માં એક વર્ષના બાળક, મોહમ્મદ અબરારની તબિયત અચાનક બગડી હતી. બાળકને શ્વાસ લેવામાં ભારે તકલીફ થતાં ઈન્દોરમાં ઈમરજન્સી લેન્ડિંગ કરવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ કમનસીબે બાળકને બચાવી શકાયું નહોતું.
શું કહે છે આંકડા અને નિષ્ણાતો?
ભારતીય ઉડ્ડયન ક્ષેત્રમાં મેડિકલ ઈમરજન્સીની ઘટનાઓ અસામાન્ય નથી. ‘ઈન્ડિયન જર્નલ ઓફ એરોસ્પેસ મેડિસિન’ મુજબ, દર દસ લાખ મુસાફરોએ અંદાજે 3 થી 30 મેડિકલ ઈમરજન્સી નોંધાય છે. જોકે, માત્ર 1.7% થી 2% કેસ જ એટલા ગંભીર હોય છે જેમાં વિમાનનો માર્ગ બદલવો (Diversion) પડે છે.
હવાઈ મુસાફરી દરમિયાન સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે ડોક્ટરોએ કેટલાક મહત્વપૂર્ણ સૂચનો આપ્યા છે:
- ફેફસાં અને હૃદયની બીમારી: જો બાળક કે વૃદ્ધને ફેફસામાં ચેપ, ન્યુમોનિયા, અસ્થમા કે હૃદયની કોઈ સમસ્યા હોય, તો હવાઈ મુસાફરી ટાળવી જોઈએ કારણ કે ઊંચાઈ પર ઓક્સિજનનું સ્તર ઓછું થઈ જાય છે.
- સામાન્ય શરદી-ઉધરસ: ડો. રોહિત ગુપ્તાના જણાવ્યા મુજબ, બાળકોને સામાન્ય શરદી કે તાવ હોય ત્યારે પણ મુસાફરી ન કરવી જોઈએ, કારણ કે હવામાં દબાણને કારણે શ્વાસ લેવામાં મુશ્કેલી વધી શકે છે.
- ઓનબોર્ડ સંસાધનો: ભારતીય નિયમો અનુસાર, 20થી વધુ મુસાફરો ધરાવતા વિમાનમાં ફર્સ્ટ એઇડ કીટ અને ફિઝિશિયન કીટ અનિવાર્ય છે, જેમાં જીવનરક્ષક દવાઓ હોય છે.
પાયલટ ડાયવર્ઝનનો નિર્ણય કેવી રીતે લે છે?
વિમાનમાં મેડિકલ ઈમરજન્સી થાય ત્યારે પાયલટ એકલો નિર્ણય લેતો નથી. તે વિમાનમાં હાજર ડોક્ટરો (જો કોઈ હોય તો), એરલાઈનના ટેલીમેડિસિન ડોક્ટરો (MedLink) અને ગ્રાઉન્ડ ડિસ્પેચર્સ સાથે પરામર્શ કરે છે. સુરક્ષાના ધોરણો મુજબ, જો મુસાફરની સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર હોય (જેમ કે કાર્ડિયાક એરેસ્ટ કે ગંભીર રક્તસ્ત્રાવ), તો કેપ્ટન પોતાના અધિકારનો ઉપયોગ કરી નજીકના યોગ્ય એરપોર્ટ પર લેન્ડિંગનો નિર્ણય લે છે.
એર ઈન્ડિયાએ પોતાની સુરક્ષા નીતિઓમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મુસાફરોની સુરક્ષા તેમની સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા છે અને તેના માટે તેઓ ઈન્ટરનેશનલ સિવિલ એવિએશન ઓર્ગેનાઈઝેશન (ICAO) ના કડક નિયમોનું પાલન કરે છે.
