બિસ્કિટ ભૂલી જશો! આ શિયાળામાં ટ્રાય કરો પૌષ્ટિક ‘બાજરીની ટિક્કી’

ઠંડીમાં શરીરને રાખશે ગરમ, જાણો બાજરીની ટિક્કી ખાવાના ફાયદા અને રેસીપી

શિયાળાની ઋતુ તેની સાથે ખાણી-પીણીના અનેક વિકલ્પો લઈને આવે છે. આ મોસમમાં શરીરને અંદરથી ગરમાવો આપવા માટે આપણા વડીલો હંમેશા ‘મોટા અનાજ’ (Millets) ખાવાની સલાહ આપતા આવ્યા છે. આ અનાજોમાં સૌથી શ્રેષ્ઠ છે ‘બાજરી’. બાજરી માત્ર સ્વાદમાં જ અદભૂત નથી, પરંતુ પોષક તત્વોનો ખજાનો પણ છે.

અવારનવાર બાળકો લીલા શાકભાજી કે બાજરીના રોટલા ખાવામાં આનાકાની કરતા હોય છે, પરંતુ જો એ જ બાજરીને મીઠી અને કુરકુરી ‘બાજરીની ટિક્કી’ નું રૂપ આપવામાં આવે, તો બાળકો તેને ખૂબ જ હોંશથી ખાય છે. તેને ઘણી જગ્યાએ ‘બાજરીના વડા’ અથવા ‘બાજરીની મઠરી’ પણ કહેવામાં આવે છે. ચાલો જાણીએ આ પરંપરાગત અને પૌષ્ટિક રેસીપી વિશે વિગતવાર.

શિયાળામાં બાજરી કેમ છે ખાસ?

બાજરીની તાસીર ગરમ હોય છે, તેથી આયુર્વેદ અને આધુનિક પોષણ વિજ્ઞાન બંને શિયાળામાં તેના સેવન પર ભાર મૂકે છે. બાજરી ફાઈબર, મેગ્નેશિયમ, આયર્ન અને કેલ્શિયમ જેવા ખનિજોથી ભરપૂર હોય છે. તે માત્ર શરીરને ઉર્જા જ નથી આપતી, પરંતુ પાચનતંત્રને પણ સુધારે છે. ઠંડીના દિવસોમાં શરીરનું મેટાબોલિઝમ ધીમું પડી જાય છે, એવામાં બાજરી ઉર્જાનો એક ઉત્તમ સ્ત્રોત (Powerhouse of Energy) સાબિત થાય છે.

બાજરીની ટિક્કી બનાવવા માટેની જરૂરી સામગ્રી

એક સારી રેસીપી માટે સામગ્રીનું સાચું પ્રમાણ હોવું ખૂબ જરૂરી છે. બાજરીની ટિક્કી બનાવવા માટે તમારે નીચે મુજબની સામગ્રીની જરૂર પડશે:

બજારની ચિલી પેસ્ટને કહો બાય-બાય! ઘરે જ 5 મિનિટમાં બનાવો આ સુપર ટેસ્ટી પેસ્ટ

શું તમે ક્યારેય ખાધા છે ‘મેંગો ગુલાબજાંબુ’? આ વીકેન્ડ પર મહેમાનોને પીરસો આ શાહી મીઠાઈ

• બાજરીનો લોટ: 2 મોટા બાઉલ (આશરે 500 ગ્રામ)

• ગોળ: 100 થી 150 ગ્રામ (ગળપણ મુજબ)

• સફેદ તલ: 2 મોટી ચમચી (તે ટિક્કીને ક્રિસ્પી અને આકર્ષક બનાવે છે)

• તેલ અથવા ઘી: તળવા માટે જરૂર મુજબ

• પાણી: ગોળનું સિરપ તૈયાર કરવા માટે

બાજરીની ટિક્કી બનાવવાની રીત (Step-by-Step)

બાજરીની ટિક્કી બનાવવી એ એક કળા છે, જેમાં લોટ બાંધવાની રીત સૌથી મહત્વની છે. નીચેના સ્ટેપ્સ અનુસરીને તમે એકદમ પરફેક્ટ ટિક્કી બનાવી શકો છો:

સ્ટેપ 1: ગોળનું સિરપ તૈયાર કરવું

સૌ પ્રથમ એક પેનમાં અડધો કપ પાણી લો અને તેમાં ગોળના નાના ટુકડા નાખો. તેને ધીમા તાપે ગરમ કરો જ્યાં સુધી ગોળ પાણીમાં સંપૂર્ણપણે ઓગળી ન જાય. યાદ રાખો કે આપણે ગોળની ચાસણી (તારવાળી) નથી બનાવવાની, માત્ર ગોળને પાણીમાં ઓગાળવાનો છે. ગોળ ઓગળી ગયા પછી આ મિશ્રણને ગાળી લો જેથી ગોળની અશુદ્ધિઓ નીકળી જાય. હવે તેને થોડું નવશેકું થવા દો.

સ્ટેપ 2: લોટ તૈયાર કરવો (Kneading)

એક મોટા વાસણમાં બાજરીનો લોટ લો. જો તમે ઈચ્છો તો તેમાં થોડા સફેદ તલ પણ ઉમેરી શકો છો, જે શિયાળામાં સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ સારા હોય છે. હવે નવશેકું ગોળનું પાણી ધીમે-ધીમે લોટમાં ઉમેરો. બાજરીનો લોટ બાંધતી વખતે સાવચેતી રાખો; તે ખૂબ કઠણ કે ખૂબ નરમ ન હોવો જોઈએ. તેને હાથથી સારી રીતે મસળીને એક સોફ્ટ ડો (નરમ લોટ) તૈયાર કરો.

સ્ટેપ 3: ટિક્કીનો આકાર આપવો

લોટ બાંધ્યા પછી તરત જ ટિક્કીઓ બનાવવાનું શરૂ કરો, કારણ કે તેને વધુ સમય રાખવાથી લોટ સુકાઈ જાય છે. લોટના નાના-નાના લુઆ બનાવો. હથેળી પર થોડું તેલ લગાવો અને લુઆને દબાવીને ચપટી કરો. તેને નાની પૂરી કે ટિક્કી જેવો આકાર આપો. ધ્યાન રાખો કે ટિક્કી બહુ જાડી ના હોય, નહીં તો તે અંદરથી કાચી રહી શકે છે.

સ્ટેપ 4: તળવાની પ્રક્રિયા (Frying)

એક કડાઈમાં તેલ અથવા શુદ્ધ ઘી ગરમ કરો. જ્યારે તેલ મધ્યમ ગરમ થઈ જાય, ત્યારે તેમાં સાવચેતીપૂર્વક ટિક્કીઓ નાખો. ટિક્કીઓને હંમેશા ધીમા થી મધ્યમ તાપે જ તળવી. તેજ તાપે તળવાથી ટિક્કી ઉપરથી કાળી પડી જશે અને અંદરથી કાચી રહેશે. તેને બંને બાજુથી ગોલ્ડન બ્રાઉન અને કુરકુરી થાય ત્યાં સુધી તળો.

કેરી-મરચાં ભૂલી જશો! આ વીકેન્ડ પર ઘરે બનાવો ગુણકારી મેથી દાણાનું અથાણું, આ રહી સરળ રીત

સોશિયલ મીડિયા પર ધૂમ મચાવી રહ્યો છે ‘બનાના કોફી’નો ક્રેઝ, શું તમે ચાખી?

સ્ટોર કરવાની રીત

આ ટિક્કીની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તમે તેને એકવાર બનાવીને લાંબા સમય સુધી વાપરી શકો છો.

• તળ્યા પછી ટિક્કીઓને જાળીદાર વાસણ કે ટિશ્યુ પેપર પર કાઢો જેથી વધારાનું તેલ નીકળી જાય.

• જ્યારે ટિક્કીઓ સંપૂર્ણપણે ઠંડી થઈ જાય (રૂમ ટેમ્પરેચર પર આવી જાય), ત્યારે જ તેને એરટાઈટ ડબ્બામાં ભરીને રાખો.

• આ ટિક્કીઓ 10 થી 15 દિવસ સુધી એકદમ તાજી અને કુરકુરી રહે છે.

સ્વાદ વધારવા માટેની ખાસ ટિપ્સ (Pro Tips)

• સૂંઠનો પ્રયોગ: જો તમે તેને વધુ હેલ્ધી અને સ્વાદિષ્ટ બનાવવા માંગતા હોવ, તો લોટમાં અડધી ચમચી સૂંઠ પાવડર ઉમેરી શકો છો. તે શરદી-ઉધરસ સામે રક્ષણ આપે છે.

• તલનો તડકો: ટિક્કી ઉપર થોડા તલ ચોંટાડીને તળવાથી તેનો સ્વાદ બમણો થઈ જાય છે અને તે દેખાવમાં પણ સુંદર લાગે છે.

• નવશેકું પાણી: હંમેશા ગોળના નવશેકા પાણીનો જ ઉપયોગ કરો, તેનાથી લોટ લચીલો બને છે અને ટિક્કીઓ ફાટતી નથી.

નિષ્કર્ષ

બાજરીની ટિક્કી માત્ર એક વાનગી નથી, પરંતુ તે આપણા પરંપરાગત રસોડાનો એક અમૂલ્ય ભાગ છે. તે બિસ્કિટ કે કુકીઝનો ખૂબ જ હેલ્ધી વિકલ્પ છે. ચાના સમયે કે નાની ભૂખ લાગે ત્યારે બાળકોને આ ટિક્કી આપવી એ બજારના જંક ફૂડ કરતા ઘણું સારું છે. આ શિયાળામાં તમે પણ તમારા રસોડામાં બાજરીની ટિક્કી ચોક્કસ બનાવો અને પરિવાર સાથે સેહતમંદ ઠંડીનો આનંદ લો.