ઈરાનમાં ભીષણ જનક્રાંતિ: 2,000 થી વધુ પ્રદર્શનકારીઓના મોત, ઈન્ટરનેટ બ્લેકઆઉટ વચ્ચે સંઘર્ષ યથાવત
ઈરાનમાં 28 ડિસેમ્બર 2025 થી શરૂ થયેલું વિરોધ પ્રદર્શન હવે એક વ્યાપક જનક્રાંતિ અને ઐતિહાસિક વિદ્રોહનું સ્વરૂપ લઈ ચૂક્યું છે. આર્થિક બદહાલી, રેકોર્ડબ્રેક ફુગાવો અને ગગડતા રિયાલને કારણે શરૂ થયેલું આ આંદોલન હવે ઈસ્લામી ગણતંત્ર સરકારને ઉખેડી ફેંકવાની માંગમાં ફેરવાઈ ગયું છે.
લોહિયાળ સંઘર્ષ અને જાનહાનિ
અહેવાલો અનુસાર, છેલ્લા 48 કલાકની અંદર સુરક્ષા દળોની કાર્યવાહીમાં ઓછામાં ઓછા 2,000 પ્રદર્શનકારીઓ માર્યા ગયા છે. તેહરાન અને શિરાજની હોસ્પિટલો ઘાયલ પ્રદર્શનકારીઓથી ઉભરાઈ રહી છે, જેમાંથી ઘણાને માથા અને આંખોમાં સીધી ગોળીઓ વાગી છે. અત્યાર સુધીમાં 10,600 થી વધુ લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે અને સરકારે પ્રદર્શનકારીઓને ‘ઈશ્વરના શત્રુ’ (મોહરેબેહ) ગણાવીને મૃત્યુદંડની ચેતવણી આપી છે.
ઈન્ટરનેટ બ્લેકઆઉટ અને ડિજિટલ દમન
8 જાન્યુઆરી 2026 થી ઈરાની સત્તાવાળાઓએ દેશમાં ઈન્ટરનેટ અને ટેલિફોન સેવાઓ સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દીધી છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ “બ્લેકઆઉટ” નો ઉપયોગ રાજ્ય દ્વારા કરવામાં આવતી હિંસાને દુનિયાથી છુપાવવા અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચેના સંકલનને તોડવા માટે કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ દરમિયાન, એલોન મસ્ક અને સ્પેસએક્સ (SpaceX) એ ઈરાનમાં સ્ટારલિંક (Starlink) સેટેલાઇટ ઈન્ટરનેટ સક્રિય કરી દીધું છે, જેનાથી કેટલાક લોકો સરકારી પ્રતિબંધોને ટાળી શક્યા છે.
આંદોલનના પ્રતીકો અને સૂત્રો
આ વિરોધ પ્રદર્શન ઈરાનના તમામ 31 પ્રાંતો અને 180 થી વધુ શહેરોમાં ફેલાઈ ગયું છે. રસ્તાઓ પર “સરમુખત્યારનું મૃત્યુ” (Death to the Dictator) અને “રઝા શાહના આત્માને શાંતિ મળે” જેવા સૂત્રો ગુંજી રહ્યા છે. પ્રદર્શનકારીઓ 1979 ની ક્રાંતિ પહેલાના ‘સિંહ અને સૂર્ય’ (Lion and Sun) વાળા ધ્વજનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે, જે રાજાશાહીની વાપસી અને બિનસાંપ્રદાયિક લોકશાહીની ઈચ્છા દર્શાવે છે.
વિદેશી મિલિશિયાનો ઉપયોગ
એવા અહેવાલો છે કે ઈરાની સરકારે પોતાના ઘરેલું દળોની અછત અથવા તેમના વિદ્રોહના ડરથી વિદેશી શિયા મિલિશિયા, જેમ કે ઈરાકી ‘કતેબ હિઝબુલ્લાહ’ અને ‘બદ્ર કોર્પ્સ’ ને પ્રદર્શનોને કચડી નાખવા માટે તૈનાત કર્યા છે. અંદાજે 800 વિદેશી લડવૈયાઓને કથિત રીતે સરહદ પારથી ઈરાન લાવવામાં આવ્યા છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિક્રિયા
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને કડક ચેતવણી આપતા કહ્યું છે કે જો પ્રદર્શનકારીઓનો નરસંહાર નહીં અટકે તો અમેરિકા હસ્તક્ષેપ કરી શકે છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસન “મહત્તમ દબાણ” (Maximum Pressure) ની નીતિને ફરીથી લાગુ કરવા અને ઈરાનના પરમાણુ મથકો પર હવાઈ હુમલા કરવા પર વિચાર કરી રહ્યું છે. એમીરેટ્સ અને ટર્કિશ એરલાઇન્સ સહિતની ઘણી આંતરરાષ્ટ્રીય એરલાઇન્સે ઈરાન માટેની તેમની ફ્લાઇટ્સ રદ કરી દીધી છે.
ભવિષ્યની અનિશ્ચિતતા
વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે આ ઈરાનના ઈતિહાસનો સૌથી મોટો વિદ્રોહ છે, જે 1979 ની ક્રાંતિને પણ પાછળ છોડી શકે છે. જ્યાં સરકાર બળપ્રયોગથી સત્તા બચાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે, ત્યાં પ્રદર્શનકારીઓનું કહેવું છે કે આ તેમનું “અંતિમ યુદ્ધ” છે.
