આંબા પાકમાં જીવામૃત, ખાટી છાશ અને અર્કના લાભો અંગે આંબોસી ભવઠાણ ગામે ખેડૂતોને માર્ગદર્શન
વલસાડ જિલ્લાના ધરમપુર તાલુકાના આંબોસી ભવઠાણ ગામે પ્રાકૃતિક ખેતીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક વિશેષ તાલીમ શિબિરનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્યક્રમમાં (CRP) શૈલેષભાઈ અને કૃષિ સખી પ્રવિણાબેને ગ્રામીણ ખેડૂતોને રાસાયણિક ખેતી છોડી પ્રકૃતિ સાથે જોડાઈને સમૃદ્ધ બનવાની દિશા બતાવી હતી.
આંબાના પાક માટે વિશેષ માર્ગદર્શન
ધરમપુર પંથકમાં આંબાનો પાક મુખ્ય હોવાથી, ખેડૂતોને ફળની ગુણવત્તા વધારવા માટે વિશેષ ટીપ્સ આપવામાં આવી હતી:
-
જીવામૃત અને ખાટી છાશ: આંબાના ઝાડમાં જીવામૃત અને ખાટી છાશના અર્કનો ઉપયોગ કરવાથી કઈ રીતે રોગ-જીવાત પર અંકુશ મેળવી શકાય અને ફળના સ્વાદ-કદમાં વધારો થાય તે સમજાવવામાં આવ્યું.
-
જમીન સુધારણા: આયામોના યોગ્ય અમલથી જમીન પોચી બને છે, જેથી આંબાના મૂળિયાં વધુ ઊંડે સુધી જઈ પોષણ મેળવી શકે છે.
પ્રાકૃતિક ખેતીના પાંચ આયામોની સમજ
શૈલેષભાઈએ પ્રાકૃતિક ખેતીના પાંચ પાયાના સિદ્ધાંતો વિશે વિસ્તારથી માહિતી આપી:
-
જીવામૃત અને ઘનજીવામૃત: ખેડૂતોને સમજાવ્યું કે આનાથી જમીનમાં અળસિયા અને બેક્ટેરિયાનું પ્રમાણ વધે છે, જે જમીનને ફળદ્રુપ બનાવે છે.
-
આચ્છાદન: જમીન પર કચરા કે પાંદડાનું સ્તર કરવાથી ભેજ જળવાઈ રહે છે અને નિંદામણ પણ ઘટે છે.
-
ઝેરમુક્ત ઉત્પાદન: પ્રાકૃતિક પદ્ધતિ દ્વારા ખેતી કરવાથી ઝેરમુક્ત અનાજ અને શાકભાજી મળે છે, જે માનવ સ્વાસ્થ્ય માટે ઉત્તમ છે.
કૃષિ સખી દ્વારા પ્રેક્ટિકલ ટ્રેનિંગ
માત્ર વાતો જ નહીં, પરંતુ ખેડૂતો જાતે ખાતર બનાવી શકે તે માટે કૃષિ સખી પ્રવિણાબેને સ્થળ પર જ પ્રદર્શન કર્યું હતું:
-
લાઈવ ડેમો: ખેડૂતોની હાજરીમાં જીવામૃત બનાવવાની સાચી પદ્ધતિનું પ્રેક્ટિકલ માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું.
-
જ્ઞાનનું આદાન-પ્રદાન: ખેડૂતોના પ્રશ્નોનું નિરાકરણ કરી તેમને પરંપરાગત ખેતીમાં થતા ખર્ચને ઘટાડવા પ્રેરિત કર્યા.
આ તાલીમ દ્વારા આંબોસી ભવઠાણ ગામના ખેડૂતોમાં એક નવો વિશ્વાસ જાગ્યો છે કે પ્રાકૃતિક ખેતી દ્વારા ઓછું રોકાણ કરીને વધુ નફો અને સ્વાસ્થ્ય બંને મેળવી શકાય છે.
