અમેરિકામાં ભણવાનું હવે થશે વધુ મુશ્કેલ, જાણો નવા વિઝા નિયમોની અસર
અમેરિકામાં ઉચ્ચ શિક્ષણનું સપનું જોઈ રહેલા લાખો ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે હાલનો સમય ખૂબ જ પડકારજનક રહ્યો છે. અમેરિકી હોમલેન્ડ સિક્યોરિટી વિભાગ (DHS) દ્વારા વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ, એક્સચેન્જ વિઝિટર્સ અને પત્રકારો માટે વિઝા નિયમોમાં કરવામાં આવેલા મોટા ફેરફારોએ એક નવી ચર્ચા છેડી છે. દાયકાઓથી ચાલી આવતી ‘ડ્યુરેશન ઓફ સ્ટેટસ’ની જૂની અને લવચીક વ્યવસ્થાને ખતમ કરીને હવે એક નિશ્ચિત સમયમર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે. આ ફેરફાર માત્ર વહીવટી દ્રષ્ટિએ મોટો નથી, પરંતુ તે એવા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય પર પણ સીધી અસર કરનારો છે જેઓ ત્યાંની યુનિવર્સિટીઓમાં પોતાના ઉજ્જવળ કરિયરનો પાયો નાખી રહ્યા છે.
શું છે આ નવો ફેરફાર?
અત્યાર સુધીની વ્યવસ્થા મુજબ, કોઈ પણ વિદેશી વિદ્યાર્થી અમેરિકામાં ત્યાં સુધી રહી શકતો હતો જ્યાં સુધી તે પોતાનો અભ્યાસ પૂર્ણ કરે અને વિઝાની શરતોનું પાલન કરે. તેની કોઈ નિશ્ચિત એક્સપાયરી ડેટ હોતી નહોતી. પરંતુ નવા નિયમો હેઠળ, F (સ્ટુડન્ટ), J (એક્સચેન્જ વિઝિટર) અને I (પત્રકાર) વિઝા ધારકો માટે રહેવાની અવધિ નક્કી કરી દેવામાં આવી છે.
સૌથી મહત્વનો ફેરફાર એ છે કે હવે આ વિદ્યાર્થીઓને મહત્તમ 4 વર્ષ સુધી જ રહેવાની પરવાનગી મળશે. જો કોઈ વિદ્યાર્થીનો કોર્સ (જેમ કે PhD અથવા લાંબા રિસર્ચ પ્રોગ્રામ) 4 વર્ષથી વધુનો હોય, તો તેણે પોતાનો અભ્યાસ ચાલુ રાખવા માટે અમેરિકી ઇમિગ્રેશન વિભાગ (USCIS) પાસે ‘એક્સટેન્શન ઓફ સ્ટેટસ’ માટે ઔપચારિક અરજી કરવી પડશે.
ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ પર સૌથી વધુ અસર કેમ?
ભારતથી અમેરિકા જતા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા ઘણી મોટી છે. ‘ઓપન ડોર્સ’ના તાજેતરના રિપોર્ટ મુજબ, 3.63 લાખથી વધુ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ હાલમાં અમેરિકી સંસ્થાઓમાં ભણી રહ્યા છે. આ સંખ્યા ત્યાંના કુલ આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓના લગભગ 31 ટકા છે. આમાંથી એક મોટો હિસ્સો રિસર્ચ આધારિત PhD કે માસ્ટર્સ પ્રોગ્રામ્સનો છે, જેમાં ઘણીવાર 4 વર્ષથી વધુનો સમય લાગે છે.
અત્યાર સુધી, વિઝા અવધિ વધારવાનું કે યુનિવર્સિટી ટ્રાન્સફર લેવાનું કામ સંબંધિત શિક્ષણ સંસ્થા દ્વારા સરળતાથી થઈ જતું હતું. પરંતુ નવા નિયમો અનુસાર, હવે આ નિર્ણય સંપૂર્ણપણે અમેરિકી સંઘીય એજન્સીઓના હાથમાં હશે. વિદ્યાર્થીઓએ હવે પોતાનો અભ્યાસ ચાલુ રાખવા માટે બાયોમેટ્રિક વેરિફિકેશન, બેકગ્રાઉન્ડ ચેક અને કડક વહીવટી તપાસમાંથી પસાર થવું પડશે.
કઈ-કઈ મુશ્કેલીઓ આવશે?
-
વહીવટી બોજ અને વિલંબ: એક્સટેન્શન માટે અરજી કરવાનો અર્થ એ છે કે દરેક વિદ્યાર્થીએ હવે વારંવાર સરકારી કચેરીઓના ચક્કર કાપવા પડશે. તેનાથી માત્ર સમયનો બગાડ જ નહીં, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓ પર માનસિક તણાવ પણ વધશે.
-
ગ્રેસ પીરિયડમાં કાપ: કોર્સ પૂરો થયા પછી, જે વિદ્યાર્થીઓ અમેરિકા છોડવા, ટ્રાન્સફર લેવા કે વિઝા સ્ટેટસ બદલવા માટે 60 દિવસનો સમય મેળવતા હતા, હવે તેમને માત્ર 30 દિવસ મળશે. આ ખૂબ ઓછો સમય છે, ખાસ કરીને ત્યારે જ્યારે કોઈને નોકરી શોધવી હોય કે પોતાના આગળના અભ્યાસનું આયોજન કરવું હોય.
-
અનિશ્ચિતતા: દર 4 વર્ષ પછી અથવા કોર્સ દરમિયાન એક્સટેન્શનની મંજૂરી મળવામાં થતો વિલંબ વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્યને અધ્ધરતાલ કરી શકે છે. જો કોઈ કારણસર એક્સટેન્શન નકારી દેવામાં આવે, તો વિદ્યાર્થીની પૂરી મહેનત અને કરિયર દાવ પર લાગી શકે છે.
સરકારનો તર્ક વિરુદ્ધ શિક્ષણવિદોની ચિંતા
અમેરિકી સરકારનું માનવું છે કે આ ફેરફારોથી ઇમિગ્રેશન સિસ્ટમમાં પારદર્શિતા આવશે, વિઝાના દુરુપયોગ પર લગામ લાગશે અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સુનિશ્ચિત થશે. જોકે, શિક્ષણ જગતના નિષ્ણાતોનો મત અલગ છે. તેમનું માનવું છે કે અમેરિકાને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક બનાવી રાખવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓની જરૂર છે. આવા કડક નિયમો પ્રતિભાશાળી યુવાનોને અમેરિકાને બદલે અન્ય દેશો (જેમ કે કેનેડા, જર્મની કે ઓસ્ટ્રેલિયા) તરફ વળવા માટે મજબૂર કરી શકે છે.
અમેરિકા દ્વારા વિઝા નિયમોમાં કરવામાં આવેલો આ ફેરફાર એક મોટી વહીવટી સખ્તી તરફ ઈશારો કરે છે. ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે, જેઓ પોતાની મહેનત અને સપનાના જોરે ત્યાં જાય છે, આ એક નવા અવરોધ જેવું છે. જોકે, આ નિયમોનો અર્થ એ નથી કે અભ્યાસના રસ્તા સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ ગયા છે, પરંતુ હવે વિદ્યાર્થીઓએ પોતાનું આયોજન અને કાગળની કાર્યવાહી પહેલા કરતા ક્યાંય વધુ સતર્ક થઈને કરવી પડશે. જે વિદ્યાર્થીઓ PhD કે લાંબા રિસર્ચ પ્રોજેક્ટ્સમાં છે, તેમણે હવે ઇમિગ્રેશનની જટિલતાઓ માટે પોતાને માનસિક અને કાયદાકીય રીતે તૈયાર રાખવા પડશે. આવનારો સમય જણાવશે કે આ સખ્તી ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની અમેરિકી શિક્ષણ પ્રત્યેની રુચિને કેટલી પ્રભાવિત કરે છે.
